بارداری ایمن در بیماران HIV یا ایدز با روش‎ های IVF و ICSI

ترکیب دانش جنین‌شناسی و پروتکل‌های درمانی HIV، امروزه مسیری کاملاً ایمن برای فرزندآوری زوج‌های مبتلا ایجاد کرده است که در آن ریسک انتقال ویروس عملاً به صفر می‌رسد. روش‌های پیشرفته‌ای نظیر IVF و ICSI نه تنها به حل مشکلات ناباروری کمک می‌کنند، بلکه به عنوان یک سد دفاعی قدرتمند در برابر انتقال ویروس به جنین و شریک جنسی عمل می‌نمایند. به طور کلی، در این فرآیند با بهره‌گیری از تکنیک‌های شستشوی دقیق اسپرم و لقاح در محیط ایزوله آزمایشگاهی (تزریق مستقیم اسپرم یا ICSI)، عامل انتقال بیماری حذف شده و جنین سالم به رحم مادر منتقل می‌شود تا سلامت نسل آینده تضمین گردد. برای درک جزئیات هر یک از این متدها، مراحل آمادگی قبل از درمان و شانس موفقیت این روش‌ها، مطالعه ادامه این مطلب تخصصی را دنبال کنید.

چرا بیماران HIV مثبت نیاز به روش ‏های کمک باروری دارند؟

آیا بیماران مبتلا به ایدز می‎توانند به شکل عادی بارداری را تجربه کنند؟ بله اما این موضوع می‎تواند باعث انتقال بیماری به شریک جنسی یا حتی نوزاد شود. چرا که تماس مستقیم خون یا مایع منی فرد آلوده به شریک جنسی یا جنین باعث انتقال ویروس خواهد شد. از اینرو اغلب پزشکان توصیه می‎کنند برای بارداری ایمن و سالم، از روش‏های کمک باروری استفاده کرد.

در روش‏های آزمایشگاهی ترکیب اسپرم و تخمک بدون تماس مستقیم انجام شده و خطر انتقال بیماری به شریک یا جنین تقریبا به میزان صفر درصد کاهش پیدا می‎کند.

روش IVF برای بارداری مبتلایان به ایدز و HIV

روش IVF یا لقاح آزمایشگاهی، تخمک زن و اسپرم مرد در شرایط کنترل شده آزمایشگاهی با یکدیگر لقاح انجام داده تا جنین تشکیل شود. جنین تشکیل شده سپس به رحم مادر انتقال داده می‏شود تا بارداری مانند بارداری طبیعی در رحم او طی شود.

استفاده از آی وی اف برای زوجینی که مرد یا زن مبتلا به ویروس HIV یا ایدز است، بسیار کمک کننده خواهد بود، چرا که تماس مستقیم اسپرم و مایع منی و تخمک در بدن انجام نمی‏شود.

در مواردی که مرد ناقل بیماری است می‎توان از روش شستشوی اسپرم(کاهش بار ویروسی) استفاده کرد تا جنین شکل گرفته صد درصد سالم و بدون ویروس باشد.

روش ICSI برای بارداری مبتلایان به HIV یا ایدز

در روش ICSI اسپرم مستقیما به داخل تخمک تزریق می‏شود. در این روش اسپرم مرد به صورت آزمایشگاهی تفکیک و جدا شده و یک اسپرم سالم و باکیفیت (شسته شده) با سوزن بسیار ظریف به داخل تخمک زن تزریق خواهد شد.

این روش مناسب زوجینی است که مرد HIV یا ایدز مثبت بوده یا اسپرم ضعیفی دارد. چون در این روش تماس مستقیمی بین مایع منی و تخمک وجود نداشته و اسپرم سالم به تخمک تزریق میشود، احتمال انتقال بیماری به مادر یا جنین تقریبا صفر است.

مراحل انجام IVF و ICSI در بیماران مبتلا به HIV (ایدز)

روش‎های درمان ناباروری و استفاده از روش‏های کمک باروری هرکدام مراحل مختلف و مهم خود را دارند. این مراحل در افراد مبتلا به بیماری ایدز و HIV پیچیده‎تر خواهد بود. بیماران مبتلا به ایدز و HIV برای استفاده از روش‎های کمک باروری باید مراحل زیر را انجام دهند:

• مشاوره و ارزیابی اولیه
• تحریک تخمک گذاری
• جمع اوری تخمک و نمونه اسپرم
• لقاح در آزمایشگاه
• انتقال جنین به رحم زن

مشاوره و ارزیابی اولیه

پیش از شروع روند درمان و اقدام به بارداری مادر و پدر باید به طور کامل تحت بررسی قرار گیرند. در این مرحله

• اندازه گیری بار ویروسی و تعیین تعداد CD4 انجام می‏شود.
• وضعیت دارویی بیمار و سازگاری آن با بارداری مورد بررسی قرار می‏گیرد.
• آزمایش‏های باروری گرفته شده تا کیفیت اسپرم و تخمک تعیین شود.

قبل از اقدام به بارداری شخص مبتلا باید درمان ضد ویروسی را آغاز کند. در این مرحله شخص باید دارو ضد ویروسی مصرف کند تا سطح ویروس در خون به حد غیر قابل تشخیص برسد. این مرحله حدود چند ماه طول خواهد کشید. با کاهش سطح ویروس در بدن احتمال انتقال بیماری به جنین تا حد زیادی کاهش پیدا می‎کند.

تحریک تخمک گذاری

در مرحله بعد پزشک با تجویز داروهایی مانند گنادوتروپین‎ها تخمدان را تحریک می‎کند. با مصرف دارو چند تخمک بارور و بالغ در یک چرخه رشد می‎کنند.

انتخاب داروها و دوزها برای بیماران HIV یا ایدز مثبت باید با دقت بیشتری انجام شود تا با داروهای ضد ویروسی تداخلی نداشته باشد. در این مرحله زن باید چندین بار سونوگرافی و آزمایش خون دهد تا رشد فولیکول‎ها بررسی و پایش شود.

جمع آوری تخمک و نمونه اسپرم

زمانی که تخمدان‎ها بالغ و بارور شوند، با روش‎های بدون درد و سرپایی تخمدان از بدن زن و اسپرم از بدن بدن گرفته می شود. اگر مرد نیز مبتلا به ایدز یا HIV باشد، ابتدا در آزمایشگاه با روش شست و شوی اسپرم، یک یا چند اسپرم سالم و بدون ویروس از مایع منی جدا می‏شود.

لقاح در آزمایشگاه

در روش IVF اسپرم‏های سالم و باکیفیت با تخمک‎ها در محیط آزمایشگاهی ترکیب شده و لقاح انجام می‏شود. در روش ICSI متخصص جنین شناسی با کمک میکروسکوپ یک اسپرم سالم را مستقیما به داخل تخمک تزریق می‎کند. چند روز بعد جنین‎های تشکیل شده مورد بررسی قرار می‏گیرند و بهترین و باکیفیت‏ترین جنین برای انتقال انتخاب خواهد شد.

انتقال جنین به رحم زن

در مرحله پایانی جنین انتخاب شده معمولا چهار یا پنج روز بعد از لقاح به رحم مادر انتقال داده می‏شود. اگر شرایط بدن مادر برای دریافت جنین آماده نباشد، می‎توان جنین را فریز کرد تا در سیکل‎های بعدی تزریق به رحم انجام شود.

مزایای استفاده از IVF و ICSI برای بیماران HIV یا ایدز

استفاده از روش‎های کمک باروری برای زوجین مبتلا به ایدز می‏تواند مزایای بسیاری داشته باشد.

• تماس مستقیم اسپرم و تخمک حذف شده و احتمال انتقال بیماری به شریک جنسی به صفر می‏رسد.
• با استفاده از روش شست وشوی اسپرم بار ویروسی در جنین تقریبا صفر است.
• با کمک تکنیک های غربالگری ژنتیکی می‎توان سلامت جنین از هر نظر را قبل از انتقال بررسی کرد.
• شانس بارداری ایمن و موفق در این روش به خصوص برای زوجینی که مشکلات باروری دارند، بالا است.

مراقبت ‎های بعد از انتقال جنین در بیماران ایدز و HIV

• برای آن که انتقال جنین و بارداری به طور موفق و ایمن طی شود، حتما انجام موارد زیر و دستورالعمل‏های پزشک را جدی بگیرید.
• در چند روز اول استراحت نسبی داشته باشید.
• 10 تا 14 روز بعد تست بارداری بدهید.
• داروهای ضد ویروسی را طبق نظر پزشک مصرف کرده و از قطع خودسرانه آن خودداری کنید.
• وضعیت ویروس در طول بارداری باید به طور مداوم کنترل شود.
• زایمان باید در بیمارستان مجهز و تحت نظر پزشک متخصص زنان و عفونی انجام شود.
• در طول بارداری سبک زندگی سالم مانند عدم مصرف دخانیات و الکل، تغذیه سالم، خواب و استراحت کافی و ورزش بسیار مهم است.

جمع بندی

بارداری در بیماران مبتلا به HIV یا ایدز دیگر یک رویای غیرممکن نیست! این افراد امروزه با بهره‌گیری از درمان‌های ضد ویروسی، شست‌وشوی اسپرم، رحم اجاره‌ای و روش‌های کمک باروری مانند ICSI و عمل IVF در ایران، می‌توانند بارداری سالم و ایمنی را تجربه کنند. کلید موفقیت در این مسیر، همکاری با تیمی متخصص از پزشکان عفونی، ناباروری و جنین‌شناسی و البته صبوری و همراهی کامل زوجین است.

تماس با ما

برای دریافت هرگونه مشاوره و راهنمایی درباره بارداری ایمن در بیماران HIV یا ایدز با ما تماس بگیرید:

03537283090 داخلی 232 شماره WhatsApp تلگرام فیسبوک ایمیل

سوالات متداول

آیا زوجین با ایدز و HIV می‎توانند نوزاد سالم به دنیا بیاورند؟

بله این افراد نیز تحت درمان‏های پزشکی می‎توانند فرزندانی سالم و بدون بیماری داشته باشند.

آیا روش ICSI از روش IVF ایمن تر برای بیماران مبتلا به ایدز و HIV است؟

در بیماران مبتلا به ایدز روش ICSI چون تماس مستقیم اسپرم و تخمک انجام نشده و فقط یک اسپرم شسته شده تزریق میشود، ایمن‏تر خواهد بود.

هزینه درمان IVF یا ICSI برای بیماران مبتلا به ایدز چقدر است؟

هزینه این روش درمان مشابه با هزینه برای بیماران دیگر است. در این روش هزینه اضافی مربوط به داروها، خدمات جانبی مانند شست و شوی اسپرم یا فریز تخمک است.

آیا بارداری طبیعی برای زنان HIV مثبت خطرناک است؟

اگر سطح ویروس در بدن کنترل نشده باشد یا درمان ضد ویروسی قطع شده باشد، بارداری طبیعی خطر انتقال ویروس به جنین و شریک جنسی را افزایش می‎دهد.