۷ روش درمان تنبلی تخمدان برای بارداری

درمان تنبلی تخمدان برای بارداری - رادینا سلامت


از مهم‌ترین بیماری‌های تخمدان زنان که در سنین مختلفی رخ می‌دهد، باید به سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) اشاره کرد. این عارضه که در اصطلاح عامیانه با نام تنبلی تخمدان شناخته می‌شود، هم در زنان بالغ و هم در دختران نوجوان به وقوع می‌پیوندد؛ درمان تنبلی تخمدان نیازمند معاینات دقیق و تعیین شدت بیماری است.

طبق راهنمای بین‌المللی PCOS، در زنان دارای اضافه‌وزن اولین قدم اصلاح سبک زندگی و کاهش وزن است، و بعد از آن داروی لتروزول خط اول درمان دارویی برای تحریک تخمک‌گذاری است. کلومیفن سیترات و متفورمین هم گزینه‌های دیگرند. اگر این روش‌ها جواب ندهند، گنادوتروپین‌ها یا جراحی لاپاروسکوپی تخمدان گزینه‌ی دوم‌اند و در صورت نیاز IVF انجام می‌شود. همین راهنما تأکید می‌کند هنوز شواهد روشنی برای اثر طب سوزنی یا ترکیبات گیاهی در تحریک تخمک‌گذاری وجود ندارد. پس قبل از هر درمانی باید پزشک علت را مشخص کند، چون «تنبلی» می‌تواند ناشی از PCOS، مشکلات تیروئید یا پرولاکتین، یا تغییرات هورمونی دیگر باشد. در این مطلب به نحوه شکل‌گیری تنبلی تخمدان، راه‌های تشخیص و چگونگی درمان آن می‌پردازیم.

آیا PCO درمان دارد؟

تنبلی تخمدان درمان قطعی ندارد، اما به‌خوبی قابل کنترل است. PCOS یک اختلال هورمونی و متابولیک مزمن با زمینه‌ی ژنتیکی است و درمان‌ها عوارض آن را مهار می‌کنند، نه اصل زمینه‌ی ارثی را. اما «درمان نداشتن» به معنای «نتیجه‌نگرفتن» نیست. با درمان مناسب تخمک‌گذاری و قاعدگی منظم را برگرداند، آکنه و موهای زائد را کاهش داد، به بارداری رسید، که در بسیاری از مبتلایان با تحریک تخمک‌گذاری یا کمک‌باروری ممکن است.

عبارت‌هایی مثل «پاکسازی کیست تخمدان» گمراه‌کننده‌اند. «کیست»‌های سونوگرافی در PCOS در واقع فولیکول‌های کوچک و نابالغ‌اند. هر ادعای «درمان قطعی در چند هفته» با فروش دمنوش، مکمل یا پکیج، نشانه‌ی هشدار است.

آیا تنبلی تخمدان همیشگی است؟

زمینه‌ی PCOS معمولاً در طول عمر باقی می‌ماند، ولی نحوه‌ی بروز آن ثابت نیست. در سنین باروری علائم معمولاً بیشترین شدت را دارند: بی‌نظمی قاعدگی، آکنه، موی زائد و مشکل تخمک‌گذاری. با افزایش سن، قاعدگی در بسیاری از زنان منظم‌تر می‌شود و ظاهر پلی‌کیستیک تخمدان در سونوگرافی کمرنگ‌تر می‌شود. موی زائد و ریسک متابولیک ممکن است باقی بمانند. بعد از یائسگی خود PCOS «تمام» نمی‌شود. خطر دیابت و مشکلات قلبی-عروقی همچنان نیاز به پایش دارد.

سریع‌ترین درمان تنبلی تخمدان

«سریع‌ترین» به هدف شما بستگی دارد، نه به یک داروی خاص. اگر هدف بارداری است، مسیر معمول پله‌ای است. اصلاح سبک زندگی هم‌زمان با تحریک تخمک‌گذاری شروع می‌شود و لتروزول طبق راهنمای بین‌المللی ۲۰۲۳ سندرم تخمدان پلی‌کیستیک گزینه‌ی خط اول است. در کارآزمایی بزرگ PPCOS II نرخ تولد زنده با لتروزول حدود ۲۷٪ و با کلومیفن حدود ۱۹٪ بود. معمولاً ۳ تا ۶ چرخه فرصت داده می‌شود و در صورت نتیجه‌نگرفتن، پزشک سراغ مرحله‌ی بعد می‌رود.

برای تسریع درمان، دوز دارو را خودسرانه بالا نبرید و داروها را ترکیب نکنید. خطر تحریک بیش‌ازحد تخمدان و بارداری چندقلویی با این کار بالا می‌رود. سریع‌ترین مسیر واقعی، تشخیص درست (آزمایش هورمونی، قند و سونوگرافی) و شروع پیگیری زیر نظر پزشک است.

راه های درمان تنبلی تخمدان  

همانطور که اشاره شد تنبلی تخمدان یک بیماری است که عمدتا جنبه ارثی و ژنتیکی دارد. اما بروز علائم آن به عوامل محیطی هم بستگی دارد. تغییر و بهبود سبک زندگی، کنترل وزن و جلوگیری از چاقی، مصرف خوراکی‌های مقوی و آگاهی از ماندگاری همیشگی این بیماری کمک می‌کند تا فرد بتواند به خوبی آن را کنترل کند و مانع از عوارض شدید و اثرگذار تنبلی تخمدان بر روی سلامتی خود شود. به طور کلی، اصلی‌ترین روش پاکسازی تنبلی تخمدان عبارت‌اند از:

  • حذف فولیکول های سطح تخمدان با دارو
  • تنظیم چرخه قاعدگی
  • انتخاب سبک زندگی سالم یکی از راه های بهبود تنبلی تخمدان
  • تنظیم هورمون ها با داروهای دیابت
  • روش آی یو آی (IUI)
  • روش آی وی اف (IVF)
  • لاپاراسکوپی برای تنبلی تخمدان
راه های درمان تنبلی تخمدان - رادینا سلامت

حذف فولیکول های سطح تخمدان با دارو یکی از روش های پاکسازی تنبلی تخمدان 

یکی از راه‌های رفع تنبلی تخمدان و پاکسازی رحم برای تنبلی تخمدان و کاهش عوارض آن، از بین بردن فولیکول‌های موجود در سطح تخمدان به کمک برخی داروهای خاص است. با این کار، تولید و ترشح بیش‌ازحد هورمون‌های مردانه توسط این فولیکول‌ها متوقف می‌شود و عوارض مربوط به آن برطرف می‌گردد.

تنظیم چرخه قاعدگی

توقف یا بی‌نظم شدن پریود در زنان، از عوارض تنبلی تخمدان است که به درمان دارویی نیاز دارد. پزشک برای تنظیم چرخه قاعدگی، مناسب‌ترین قرص تنبلی تخمدان را تجویز می‌کند تا روال عادت ماهانه به شکل طبیعی برگردد. در زنانی که به علت تخمدان پلی کیستیک دچار بی‌نظمی قاعدگی و در نتیجه نازایی موقت شده‌اند، استفاده از داروهای تحریک تخمدان می‌تواند کمک‌کننده باشد. اما باید توجه کرد که در این روش، احتمال بارداری دوقلو یا چندقلو افزایش می‌یابد.

تنظیم هورمون ها با داروهای دیابت برای پاکسازی رحم تنبلی تخمدان

اگر زنان مبتلا به تنبلی تخمدان قصد بارداری نداشته باشند، می‌توانند از داروهای دیابت برای رفع برخی مشکلات هورمونی استفاده کنند. پزشک با تجویز داروهای خاصی موجب کاهش مقاومت به انسولین و همچنین کاهش سطح هورمون مردانه آندروژن می‌شود و بدین ترتیب به منظم شدن قاعدگی و رفع دیگر عوارض تنبلی تخمدان کمک می‌کند.

روش آی یو آی (IUI)

در مواردی که بارداری طبیعی در زنان مبتلا به تنبلی تخمدان رخ ندهد و همسر فرد دارای اسپرم‌های قوی و باکیفیتی باشد، از روش IUI جهت تزریق نمونه اسپرم مرد به داخل رحم زن استفاده می‌شود.

روش آی وی اف (IVF)

گاهی علاوه بر مشکلات تخمک و تخمدان زن، اسپرم مرد نیز قدرت کافی را برای لقاح ندارد و در چنین شرایطی بهتر است از روش آی وی اف یا لقاح مصنوعی استفاده شود. بدین ترتیب ابتدا جنین در محیط آزمایشگاه شکل می‌گیرد و سپس به رحم مادر انتقال می‌یابد.

درمان نازکی رحم و تنبلی تخمدان

درمان نازکی رحم و تنبلی تخمدان به بررسی جداگانه پوشش داخلی رحم و وضعیت تخمک گذاری نیاز دارد. منظور از نازکی رحم معمولا نازک بودن آندومتر است، نه کوچک بودن رحم. همچنین تنبلی تخمدان لزوما باعث نازکی آندومتر نمی شود و قطع طولانی قاعدگی در بعضی مبتلایان می تواند با ضخیم شدن بیش از حد آن همراه باشد.

پزشک ضخامت آندومتر را با سونوگرافی و با توجه به زمان چرخه قاعدگی و داروهای مصرفی ارزیابی می کند. اگر نازکی آندومتر تایید شود، درمان بر اساس علت آن انتخاب می شود. برای مثال، طبق توصیه های ESHRE در زمینه شکست مکرر لانه گزینی، در چرخه های آماده سازی برای انتقال جنین ممکن است برنامه استروژن اصلاح شود. اگر آندومتر همچنان نازک بماند، بررسی چسبندگی داخل رحم با هیستروسکوپی قابل طرح است.

در کنار بررسی رحم، اختلال تخمک گذاری ناشی از PCOS نیز باید متناسب با قصد بارداری درمان شود. مصرف خودسرانه داروهای هورمونی یا دمنوش ها راه مطمئنی برای درمان همزمان این دو مشکل نیست.

عمل لاپاراسکوپی برای پاکسازی تنبلی تخمدان 

در صورتی که استفاده از درمان‌های دارویی برای کنترل علائم تنبلی تخمدان پس از چند ماه مؤثر نباشد، پزشک به سراغ عمل لاپاراسکوپی می‌رود. با لاپاراسکوپی می‌توان بخش‌هایی را که هورمون مردانه تولید می‌کنند حذف یا خارج کرد و عوارض تخمدان پلی کیستیک را کاهش داد. طی این روش معمولاً ۴ الی ۱۰ نقطه تخمدان پاکسازی می‌شود و سپس درصورت وقوع مجدد تخمک‌گذاری، امکان بارداری فراهم می‌گردد.

اصلاح سبک زندگی برای تنبلی تخمدان

برنامه‌ی غذایی را در مقاله‌ی برای تقویت تخمدان تنبل چه بخوریم؟ ببینید. اینجا روی عادت‌هایی تمرکز می‌کنیم که کمتر به آن‌ها توجه می‌شود. این اصلاحات برای PCOS با وزن طبیعی هم مفیدند، چون مقاومت به انسولین به وزن محدود نیست.

  • هدف کوچک و پایدار: رژیم‌های سخت و سریع پایدار نمی‌مانند و می‌توانند چرخه را بیشتر مختل کنند. هدف واقع‌بینانه ۵ تا ۱۰ درصد کاهش وزن به‌صورت تدریجی است.
  • خواب: ۷ تا ۹ ساعت خواب منظم لازم است. PCOS با آپنه‌ی خواب مرتبط است. اگر خروپف شدید یا خواب‌آلودگی روزانه دارید، به پزشک بگویید.
  • استرس و سلامت روان: اضطراب و افسردگی در PCOS شایع‌تر است. راهنمای بین‌المللی غربالگری آن‌ها را توصیه می‌کند. اگر احساس می‌کنید توان کنار آمدن ندارید، از روانشناس کمک بگیرید.
  • سیگار و الکل: سیگار باروری را کاهش می‌دهد و خطر قلبی-متابولیک را بالا می‌برد.
  • پایش ساده: ثبت چرخه‌ی قاعدگی و وزن ماهانه کمک می‌کند اثر تغییرات را ببینید و به پزشک گزارش ده
اصلاح سبک زندگی برای تنبلی تخمدان - رادینا سلامت

درمان تنبلی تخمدان در خانه

بهترین درمان خانگی برای تنبلی تخمدان برای کاهش عوارض و اثرات آن، بهبود شیوه زندگی و پیروی از الگوهای سالم و صحیح است. برای مثال، مشورت با یک متخصص تغذیه و تنظیم برنامه کنترل وزن برای کاهش یا افزایش وزن تا حد تعادل، اثراتی نظیر تنظیم سطوح انسولین و آندروژن، بهبود تخمک‌گذاری و... را در پی خواهد داشت.

رعایت الگوی غذایی متعادل می تواند به کنترل قند خون و بهبود مقاومت به انسولین در زنان مبتلا به تنبلی تخمدان کمک کند. با این حال، درمان خانگی این اختلال تنها به تغذیه محدود نمی شود و فعالیت بدنی منظم، مدیریت وزن، خواب کافی و کاهش استرس نیز در کنترل علائم نقش دارند. انتخاب این اقدامات باید متناسب با شرایط هر فرد باشد و در صورت نیاز، درمان دارویی نیز زیر نظر پزشک انجام شود.

روش های رفع تنبلی تخمدان در خانه

توضیحات

میزان موفقیت

زمان درمان


رعایت تغذیه متعادل به مدیریت قند خون و مقاومت به انسولین کمک می کند.

متوسط تا بالا

چند هفته تا چند ماه

کاهش وزن

کاهش وزن حتی به میزان کم می‌تواند به بهبود مقاومت به انسولین و کاهش علائم PCOS کمک کند. ترکیب رژیم غذایی مناسب با فعالیت بدنی برای این هدف مفید است.

بالا

چند هفته تا چند ماه

ورزش منظم

ورزش‌های هوازی مانند پیاده‌روی، دویدن، شنا یا دوچرخه‌سواری می‌تواند به بهبود حساسیت به انسولین و کاهش وزن کمک کند. حداقل ۳۰ دقیقه فعالیت بدنی در روز توصیه می‌شود.

متوسط تا بالا

چند هفته تا چند ماه

مصرف داروهای گیاهی (به توصیه پزشک)

برخی از گیاهان مانند دارچین، زنجبیل و چای سبز می‌توانند به کنترل قند خون و کاهش التهاب کمک کنند. اما باید تحت نظر پزشک مصرف شوند.

متوسط

چند هفته تا چند ماه

کنترل استرس

استرس می‌تواند سطح هورمون‌ها را تحت تأثیر قرار دهد. تکنیک‌های کاهش استرس مانند مدیتیشن، یوگا، یا تمرینات تنفسی می‌تواند کمک‌کننده باشد.

متوسط تا بالا

چند هفته تا چند ماه

استفاده از مکمل‌های ویتامینی یکی از راه های از بین بردن تنبلی تخمدان

ویتامین D و مکمل‌های امگا-۳ ممکن است به کاهش علائم PCOS کمک کنند. ویتامین B12 نیز برای انرژی و تنظیم هورمون‌ها مفید است.

متوسط

چند هفته تا چند ماه

تنظیم خواب

خواب کافی و منظم می‌تواند به تنظیم هورمون‌ها و کاهش علائم PCOS کمک کند. سعی کنید هر شب ۷-۹ ساعت خواب داشته باشید.

متوسط

چند هفته تا چند ماه

اجتناب از محصولات شیمیایی و مواد افزودنی

استفاده از محصولات طبیعی و ارگانیک برای مراقبت از پوست و مو می‌تواند به کاهش التهاب و حساسیت‌های پوستی ناشی از PCOS کمک کند.

متوسط تا بالا

چند هفته تا چند ماه

تنبلی تخمدان
بیشتر بخوانید: تنبلی تخمدان چیست و چگونه تشخیص داده می شود؟

نقش تغذیه در درمان تنبلی تخمدان

رعایت رژیم غذایی متعادل یکی از راهکارهای کمک به کنترل علائم تنبلی تخمدان است. تغذیه مناسب می تواند در مدیریت مقاومت به انسولین، کنترل وزن و بهبود سلامت متابولیک زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک نقش داشته باشد. با این حال، هیچ ماده غذایی به تنهایی باعث درمان قطعی تنبلی تخمدان نمی شود و رژیم غذایی باید متناسب با وضعیت سلامت فرد انتخاب شود. برای آشنایی با خوراکی های مفید و مضر، میوه ها، نوشیدنی ها و وعده های غذایی مناسب، مقاله برای تقویت تخمدان تنبل چه بخوریم؟ را مطالعه کنید.

درمان تنبلی تخمدان در خانه - رادینا سلامت

داروهای درمان تنبلی تخمدان و بارداری کدامند؟

با توجه به حساسیت بیماری و عوارض احتمالی داروها، باید در انتخاب و مصرف بهترین قرص برای تنبلی تخمدان و بارداری دقت کرد. داروهای تنبلی تخمدان با هدف‌های متفاوتی تجویز می‌شوند و بنابراین نباید هیچ دارویی را خودسرانه و بدون تجویز پزشک متخصص مصرف کرد. رایج‌ترین داروهای مورداستفاده در سندرم تخمدان پلی کیستیک عبارتند از:

لتروزول (فمارا)

اگرچه داروی لتروزول (Letrozole) اغلب برای درمان سرطان سینه به کار می‌رود؛ اما در تحریک تخمک‌گذاری و کمک به بارداری نیز مؤثر است.

متفورمین یکی از راه های طبیعی درمان تنبلی تخمدان

داروی خوراکی متفورمین (Metformin)، مخصوص دیابت نوع ۲ است و ضمن بهبود مقاومت به انسولین باعث کاهش سطح آن می‌شود. این دارو که در کند کردن پیشرفت دیابت نوع دوم و کاهش وزن اثرگذار است، موجب کمک به تخمک‌گذاری در زنان مبتلا به تنبلی تخمدان می‌گردد.

گنادوتروپین ها یکی از سریعترین درمان تنبلی تخمدان

دسته دیگری ازدداروها تحت عنوان گنادوتروپین‌ها (Gonadotropin) وجود دارند که در تحریک تخمدان و افزایش شانس بارداری افراد مبتلا به تخمدان پلی کیستیک مؤثرند. باید گفت که این داروها معمولاً به صورت تزریقی مصرف می‌شوند.

قرص ضد بارداری

در صورتی که جدی‌ترین عارضه ناشی از تنبلی تخمدان در فرد، بروز آکنه و رشد موهای زائد باشد، برای درمان آن قرص ضد بارداری تجویز تجویز می‌گردد. قرص‌های پیشگیری از بارداری با کاهش سطح آندروژن به درمان و بهبود آکنه و موهای زائد کمک می‌کند.

اسپیرونولاکتون (آلداکتون)

داروی حساس آلداکتون یا اسپیرونولاکتون (Spironolactone) با جلوگیری از اثرات آندروژن بر بدن، مانع افزایش آکنه و موهای ضخیم می‌شود. بااین‌حال به علت احتمال بروز نقایص مادرزادی، بهتر است در آستانه بارداری یا حین حاملگی مورد استفاده قرار نگیرد.

افلورنیتین

از جمله داروهای‌موضعی برای رفع موهای زائد صورت می‌توان به افلورنیتین (Eflornithine) اشاره کرد. این دارو که به صورت کرم مصرف می‌شود، موهای اضافی ناشی از تنبلی تخمدان را از بین می‌برد.

پروژسترون درمانی یکی از راه های از بین بردن تنبلی تخمدان

یکی دیگر از راه‌های تنظیم عادت ماهانه، مصرف پروژسترون به مدت ۱۰ تا ۱۴ روز در دوره‌های گوناگون است که بر کاهش ریسک سرطان آندومتر هم اثر دارد. باید گفت از آن‌جایی که پروژسترون‌درمانی باعث بهبود سطح آندروژن و پیشگیری از بارداری نمی‌شود، در صورت نیاز به جلوگیری از حاملگی می‌بایست از مینی قرص پروژسترون یا دستگاه داخل رحمی حاوی پروژستین استفاده کرد.

کلومیفن 

به منظور تقویت تخمک‌گذاری و افزایش شانس بارداری ممکن است داروی کلومیفن (Clomiphene) برای بیمار تجویز شود. این داروی خوراکی ضد استروژن باید در اوایل چرخه قاعدگی مصرف گردد.

داروهای درمان تنبلی تخمدان و بارداری - رادینا سلامت

بهترین قرص برای تنبلی تخمدان

«بهترین قرص» برای همه دلایل درمانی وجود ندارد. انتخاب دارو به هدف شما، نتایج آزمایش (قند، انسولین، هورمون‌ها) و شرایط پزشکی‌تان بستگی دارد.

اینوزیتول مکمل پرطرفدار PCOS است. شواهد آن برای بهبود تخمک‌گذاری و شاخص‌های متابولیک محدود و ناهمگون است و نباید جایگزین دارو شود. هیچ‌کدام از داروها را بدون نسخه و آزمایش مصرف نکنید. قرص ضدبارداری در زمان اقدام برای بارداری اصلاً مناسب نیست و داروی مناسب برای یک نفر می‌تواند برای دیگری بی‌اثر یا مضر باشد.

اوریکولوتراپی برای تنبلی تخمدان

اوریکولوتراپی (طب گوش) یعنی تحریک نقاط مشخصی از لاله‌ی گوش با سوزن‌های ریز، دانه‌های چسبانده‌شده یا فشار. این روش در طب سنتی چینی برای تنظیم هورمون‌ها و چرخه‌ی قاعدگی به‌کار می‌رود.

مطالعات کوچک بهبود نظم قاعدگی و مقاومت به انسولین را گزارش کرده‌اند، اما کیفیت آن‌ها پایین است. کارآزمایی بزرگ PCOSAct (منتشرشده در JAMA، سال ۲۰۱۷) روی حدود هزار زن مبتلا به PCOS نشان داد طب سوزنی، با یا بدون کلومیفن، نرخ تولد زنده را نسبت به طب سوزنی ساختگی بهتر نمی‌کند. این مطالعه روی طب سوزنی بدنی بود. برای اوریکولوتراپی به‌طور اختصاصی، شواهد از این هم محدودتر است.

تنبلی تخمدان و لیزر موهای زائد

موهای زائد در PCOS ناشی از بالا بودن آندروژن‌هاست. لیزر فولیکول موی موجود را تخریب می‌کند، اما علت هورمونی را برطرف نمی‌کند. به همین دلیل در بسیاری از مبتلایان، بدون درمان دارویی موهای تازه دوباره ظاهر می‌شوند.

لیزر موهای زائد سطح پوست را درمان می‌کند و شواهدی نشان نمی‌دهد که روی تخمدان یا باروری اثر بگذارد. لیزر هم باعث PCOS نمی‌شود. در بارداری معمولاً به‌دلیل نبود داده‌ی ایمنی کافی به بعد از زایمان موکول می‌شود.

اگر موهای زائد در مدت کوتاهی ناگهان زیاد شدند و همراه با بم‌شدن صدا یا رشد عضلانی غیرعادی بودند، قبل از هر لیزری آزمایش آندروژن بدهید. این علائم با PCOS معمولی فرق دارند و باید بررسی شوند.

برخی از مکمل ها و مواد غذایی که می توانند تخمک ها را جهت تخمک گذاری بهتر تقویت کنند.
بیشتر بخوانید: برای تقویت تخمک در سن بالا چه بخوریم؟

درمان ریزش مو ناشی از تنبلی تخمدان

درمان ریزش مو ناشی از تنبلی تخمدان با تشخیص نوع ریزش مو و بررسی نقش اختلالات هورمونی شروع می شود. هر ریزش مویی در فرد مبتلا به PCOS الزاما ناشی از این بیماری نیست و ممکن است علت دیگری داشته باشد.

طبق راهنمای آکادمی پوست آمریکا، ماینوکسیدیل موضعی یکی از درمان های اصلی ریزش مو با الگوی زنانه است. پزشک در بعضی افراد داروهایی مانند اسپیرونولاکتون را نیز در نظر می گیرد. انتخاب دارو به وضعیت سلامت و برنامه بارداری بستگی دارد. هنگام اقدام برای بارداری و در دوران بارداری نباید از ماینوکسیدیل یا داروهای ضدآندروژن مانند اسپیرونولاکتون استفاده شود. ماینوکسیدیل در دوران شیردهی نیز توصیه نمی شود.

برای ارزیابی اثر درمان معمولا به حدود ۶ تا ۱۲ ماه زمان نیاز است و حفظ نتیجه ممکن است به ادامه درمان نیاز داشته باشد. شامپوهای ضدریزش به تنهایی نمی توانند روند ریزش موی هورمونی را متوقف کنند. اگر ریزش مو ناگهانی، تکه ای یا همراه با درد و التهاب پوست سر است، بررسی متخصص پوست اهمیت بیشتری دارد.

درمان PCOS با ورزش

ورزش یکی از معدود درمان‌هایی است که چند مشکل PCOS را هم‌زمان هدف می‌گیرد: مقاومت به انسولین، وزن، چرخه‌ی قاعدگی و سلامت روان. راهنمای بین‌المللی ۲۰۲۳ آن را بخش ثابت مدیریت PCOS می‌داند، نه توصیه‌ی اختیاری.

ورزش عضله‌ی فعال گلوکز بیشتری از خون مصرف می‌کند و همین حساسیت به انسولین را بالا می‌برد، حتی اگر عدد ترازو تغییر نکند. انسولین کمتر یعنی تحریک کمتر تخمدان برای تولید آندروژن و شانس بهتر برای تخمک‌گذاری. اثر ورزش بر قاعدگی و تخمک‌گذاری در مطالعات دیده شده است، اما اثر آن بر سطح هورمون‌های مردانه کمتر و متغیرتر است. به همین دلیل برای موی زائد و آکنه معمولاً به درمان دارویی هم نیاز می‌شود.

اگر تا حالا ورزش نکرده‌اید، از ۱۰ تا ۱۵ دقیقه پیاده‌روی روزانه شروع کنید و هر هفته کمی اضافه کنید. شروع با شدت بالا باعث رهاکردن سریع برنامه می‌شود. هدف، عادتی است که ماه‌ها بتوانید ادامه دهید.

نوع ورزش

مثال

نکته

هوازی متوسط

پیاده‌روی تند، دوچرخه، شنا

پایه‌ی برنامه؛ هدف حداقل ۱۵۰ دقیقه در هفته

تمرینات مقاومتی

وزنه، کش، وزن بدن

۲ جلسه در هفته؛ برای حساسیت به انسولین بسیار مؤثر

اینتروال شدید (HIIT)

۳۰ ثانیه سریع، ۹۰ ثانیه آرام

نتیجه‌ی مشابه هوازی متوسط؛ فقط برای کسی که تحمل می‌کند

یوگا و پیلاتس

---

می‌تواند به استرس کمک کند، ولی به‌تنهایی جایگزین ورزش هوازی و مقاومتی نیست

چگونه تخمک گذاری را افزایش دهیم؟
بیشتر بخوانید: چگونه تخمک گذاری را افزایش دهیم؟

درمان تنبلی تخمدان در دختران مجرد

در دخترانی که دچار علائم تنبلی تخمدان (از جمله توقف یا بی‌نظمی قاعدگی) هستند، درمان‌های گیاهی و شیمیایی مختلفی به کار می‌رود. سریعترین درمان تنبلی تخمدان در یک دختر مجرد و کم‌سن و سال باید پس از اطمینان از وجود تخمدان پلی کیستیک صورت گیرد؛ چراکه بی‌نظمی‌های پریود در ماه‌ها و سال‌های نخست قاعدگی چندان غیرطبیعی نیست.

تنبلی تخمدان در دختران جوان ناشی از عدم رشد مناسب سلول‌های تولید مثل است که در آینده می‌تواند موجب یائسگی زودرس شود. این عارضه ممکن است در اثر جراحی و اشعه درمانی یا مشکلات ارثی و ژنتیکی رخ دهد. در هر حال، انتخاب بهترین روش درمانی می‌بایست توسط پزشک متخصص صورت گیرد و انجام اقدامات خودسرانه یا مراجعه دیرهنگام به پزشک برای درمان، توصیه نمی‌شود.

درمان تنبلی تخمدان در دختران مجرد - رادینا سلامت

درمان تنبلی تخمدان چقدر طول می کشد؟

درمان تنبلی تخمدان زمان ثابت و یکسانی ندارد. مدت لازم به هدف درمان، نوع دارو و پاسخ بدن بستگی دارد. طبق توضیحات سازمان جهانی بهداشت، PCOS یک اختلال مزمن است و درمان آن با هدف کنترل علائم و کاهش عوارض انجام می شود، بنابراین بهتر شدن علائم به معنای برطرف شدن همیشگی بیماری نیست.

اگر هدف تنظیم قاعدگی باشد، پزشک پاسخ بدن را در چرخه های بعدی بررسی می کند. اگر برای بارداری درمان می شوید، رشد فولیکول و وقوع تخمک گذاری در هر چرخه ارزیابی می شود و ممکن است به چند چرخه درمان یا تغییر روش نیاز داشته باشید. شروع تخمک گذاری نیز به معنی بارداری قطعی در همان ماه نیست.

سن، وضعیت تخمک گذاری، مشکلات همراه و در صورت اقدام برای بارداری، وضعیت اسپرم و لوله های رحمی بر مسیر درمان اثر دارند. به همین دلیل نمی توان برای همه افراد زمان مشخصی مانند سه یا شش ماه تعیین کرد. اگر پریودهای بسیار نامنظم دارید یا قاعدگی قطع شده است، برای ارزیابی مراجعه کنید و منتظر پایان یک دوره چندماهه نمانید.

بهترین داروی گیاهی برای زود باردار شدن
بیشتر بخوانید: بهترین داروی گیاهی برای زود باردار شدن

بهترین زمان درمان تنبلی تخمدان

با توجه به خطر بروز تنبلی تخمدان در دختران و زنانی با سنین مختلف، تشخیص و درمان آن را نباید به آینده موکول کرد. توصیه می‌شود که کلیه خانم‌ها از ابتدای سن بلوغ خود به طور سالانه و منظم تحت معاینه پزشک متخصص زنان و زایمان قرار گیرند.

در صورت تشخیص تخمدان پلی کیستیک و آغاز درمان توصیه‌شده توسط پزشک، باید صبور بود و انتظار تغییرات ناگهانی را نداشت؛ چراکه کنترل و رفع تنبلی تخمدان معمولاً زمان‌بر و آهسته صورت می‌گیرد.

البته باید دانست که در افراد دارای تنبلی تخمدان خفیف، گاهی با اقداماتی نظیر ورزش منظم، انتخاب رژیم غذایی سالم، دور شدن از استرس محیطی و... می‌توان نیاز به استفاده از داروهای هورمونی را کاهش داد یا قطع کرد و صرفاً در صورت بازگشت علائم، درمان دارویی‌تنبلی تخمدان را از سر گرفت.

بهترین زمان درمان تنبلی تخمدان - رادینا سلامت

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

بهترین زمان مراجعه به پزشک برای تشخیص و آغاز درمان تنبلی تخمدان، حداکثر سه ماه پس از توقف قاعدگی است. البته این اتفاق ممکن است در اثر استرس‌های مقطعی، برخی بیماری‌ها، وقوع بارداری، ورزش و فعالیت‌های سنگین، تغییر رژیم غذایی و... نیز رخ دهد و لزوماً به معنای ابتلا به تخمدان پلی کیستیک نیست. بااین‌حال حتی در صورت نداشتن هیچ‌گونه مشکل هورمونی‌نیز بهتر است فرد برای معاینه به پزشک مراجعه کند تا از سلامت خود اطمینان یابد.

آیا تنبلی تخمدان باعث ناباروری می شود؟
بیشتر بخوانید: آیا تنبلی تخمدان باعث ناباروری می شود؟

سخن پایانی

با توجه به عدم درمان قطعی تنبلی تخمدان با روش‌های مختلف و اثرگذاری آن بر سلامت زنان به‌ویژه قدرت باروری آن‌ها، معاینات منظم سالانه توسط پزشک متخصص به کلیه دختران مجرد و خانم‌های متأهل توصیه می‌شود. اگرچه تنبلی تخمدان همیشگی است و نمی‌توان آن را به‌طور کامل درمان نمود؛ اما اقدام به‌موقع برای تشخیص بیماری می‌تواند به کنترل بسیاری از عوارض و علائم آن کمک کند تا فرد با کمترین مشکل، زندگی خود را در کنار ابتلا به این عارضه بگذراند.

سوالات متداول

چگونه تنبلی تخمدان را پاکسازی کنیم یا کاهش دهیم؟

برای مدیریت و کاهش علائم سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) و تغییرات در رژیم غذایی و ورزش منظم و کاهش وزن از جمله روش‌های مؤثر هستند. همچنین استفاده از مکمل‌های ویتامینی مانند ویتامین D و انجام روش‌ های کاهش استرس مانند مدیتیشن و یوگا می‌تواند تأثیرات مثبتی داشته باشد. در نهایت، پیگیری مداوم و مشاوره با پزشک برای انتخاب بهترین راهکار درمانی ضروری است.

آیا روش‌های طبیعی برای درمان تنبلی تخمدان مؤثر هستند؟

بله، تغییرات سبک زندگی مانند تغذیه سالم، ورزش منظم و کاهش استرس می‌تواند تأثیر زیادی در بهبود علائم تنبلی تخمدان داشته باشد، اما اغلب باید با روش‌های پزشکی ترکیب شود.

آیا همه خانم‌ها با تنبلی تخمدان می‌توانند باردار شوند؟

بله، بسیاری از خانم‌ها با تنبلی تخمدان می‌توانند باردار شوند، اما ممکن است به درمان‌های پزشکی و پیگیری‌های دقیق‌تری نیاز داشته باشند.

چگونه می‌توان به سرعت به درمان مناسب برای تنبلی تخمدان دست یافت؟

مشاوره با یک پزشک متخصص و انجام آزمایشات لازم اولین گام در انتخاب بهترین روش درمانی است. هرچه زودتر به پزشک مراجعه کنید، زودتر می‌توانید مسیر درمان را آغاز کنید.

درمان گیاهی تنبلی تخمدان در دختر مجرد چگونه است؟

درمان گیاهی شامل استفاده از دمنوش‌هایی مثل رازیانه، دارچین و زنجبیل است که می‌توانند چرخه قاعدگی را منظم‌تر کنند. البته این روش‌ها به‌تنهایی کافی نیستند و باید با نظر پزشک انجام شوند.

درمان تنبلی تخمدان با طب سنتی چقدر طول می‌کشد؟

معمولاً بین سه تا شش ماه زمان لازم است تا تاثیر طب سنتی مثل گیاهان دارویی یا اصلاح رژیم غذایی مشخص شود. البته سرعت بهبود در هر فرد متفاوت است.

چگونه چربی دور تخمدان را از بین ببریم؟

اصطلاح چربی دور تخمدان، تشخیص پزشکی مشخصی برای سندرم تخمدان پلی کیستیک نیست. در افراد دارای اضافه وزن، مدیریت وزن با تغذیه متعادل و فعالیت بدنی می تواند به بهبود مقاومت به انسولین و برخی علائم تنبلی تخمدان کمک کند.

چه قرصی برای افزایش ذخیره تخمدان وجود دارد؟

داروهایی مثل DHEA، اووبوست و مکمل‌های حاوی کوآنزیم Q10 به عنوان قرص‌های تقویت ذخیره تخمدان تجویز می‌شوند. مصرف این داروها باید تحت نظر پزشک باشد تا اثربخشی و ایمنی آن‌ها تضمین شود.


18 دیدگاه

نظر شما

  • پیش فرض
    کاربر
    -

    سلام من چندوقته ازدواج کردم یک بارسقط کردم دیگه حامله نشدم اسپرم شوهرم ضعیفه چکاربکنم که حامله بشم؟

    • پیش فرض
      حبیب ابراهیمی
      -

      سلام دوست عزیز

      باید شرایط دیگر شما از جمله میزان ذخیره تخمدان و میزان کم تحرکی اسپرم بررسی شود 

      و احتمال نیاز به انجام ای وی اف هست.

  • پیش فرض
    کاربر
    -

    سلام من یه ساله ازدواج کردم ولی باردار نشدم دوکتور رفتم بعد از آزمایش وسونو گفت که تنبلی تخمدان داری هم اش دارو استفاده می کنم ولی هیچ تاثیری نداشته باید چیکار کنم البته پریود هم نامنظم هست

    • پیش فرض
      حبیب ابراهیمی
      -

      سلام دوست عزیز

      تغذیه مناسب و ورزش در درمان تنبلی تخمدان تاثیر بسیاری دارد 

      فلذا از تاثیر این موارد غافل نشوید و دوره درمانی دارویی پزشک خود را تا انتها و به صورت مرتب ادامه دهید 

      همچنین درصورت اضافه وزن، وزن خود را متعادل کنید.

  • پیش فرض
    کاربر
    -

    سلام وقت شما بخیر من یکسال و چهارماه ازدواج کردم دکتر هم رفتم بهم دارو لتروزول و آمپول , HCG دادن دو تا یکبار زدم دوتا هم چندماه بعد ولی نتیجه نگرفتم چکارباید کنم

  • پیش فرض
    کاربر
    -

    چیز هایی که به تقویت تخمدان کمک میکنه چیه ورشدشون خوب میشه معرفی کنین

  • پیش فرض
    کاربر
    -

    سلام خوبی من هم تنبلی تخمدان دارم قرص هم مصرف مکنم ولی هیچ فایده ندارد چه کار کنم که تنبلی تخمدان بر طرف شود.

  • پیش فرض
    کاربر
    -

    سلام من مجردم و الان مدتی هست ک همچیم از سیستم بزنیم بهم ریخته زیر شکمم بزرگ شده سردی رحم دارم ریزش مو شدید دارم وزنمم کاهش پیدا کرده چیکار کنم ک زود خوب بشم

    • پیش فرض
      مهناز منتظری
      -

      سلام وقت شما بخیر.

      ممکن است دلایل متفاوتی دخیل باشد.

      با پزشک متخصص زنان مشورت کنید

  • پیش فرض
    کاربر
    -

    سلام من این ۵ماهه اقدام میکنم به بارداری اما باردار نمیشم چون تبلی تخمدان دارم رفتم دکتر/قرص👈اینوزیتول فسفات۸۰۰ میلی گرم/ برام نوشته/و یدونه قرص خارجی هم برام نوشته آیا من این قرص هارو بخورم درمان میشم اضافه وزن هم دارم قدم ۱۵۶ هستش وزنم ۷۳

    • پیش فرض
      مهناز منتظری
      -

      سلام دوست عزیز

      کنترل میزان چربی بدن و وزن تاثیر زیادی در بارداری دارد. ممکن است تا یکسال اول اقدام؛ نتیجه نگیرید و این امری طبیعی است. البته تست دخیره تخمدان یا amh بدید تا مطمئن بشید.

  • پیش فرض
    کاربر
    -
    سلام
    • پیش فرض
      مهناز منتظری
      -

      سلام دوست عزیز، وقتتون بخیر. در خدمتیم، بفرمایید.

    • پیش فرض
      مهناز منتظری
      -

      سلام دوست عزیز، وقتتون بخیر. در خدمتیم، بفرمایید.

  • پیش فرض
    کاربر
    -
    سلام من پنج ماه از عروسیم گذاشته و بارداری نشدم
    • پیش فرض
      مهناز منتظری
      -

      سلام دوست عزیز، وقتتون بخیر. ۵ ماه باردار نشدن معمولاً طبیعی هست و به‌تنهایی نشانه ناباروری نیست. اگر زیر ۳۵ سال هستید و مشکل یا سابقه خاصی ندارید، معمولاً تا یک سال رابطه منظم بدون جلوگیری فرصت داده می‌شود. در این مدت رابطه منظم، به‌خصوص نزدیک زمان تخمک‌گذاری، داشته باشید.

  • پیش فرض
    کاربر
    -
    سلام من تازه هفده سالم هست و به بیماری تنبلی تخمدان واقع شدم و خومم مجردم چطور می تونم درمانش کنم
    • پیش فرض
      مهناز منتظری
      -

      سلام دوست عزیز، وقتتون بخیر باشه. تنبلی تخمدان در ۱۷ سالگی قابل کنترله و مجرد بودن مشکلی برای درمان ایجاد نمی‌کنه. درمان بسته به علائمی مثل نامنظمی پریود، جوش یا موهای زائد متفاوته و معمولاً با اصلاح سبک زندگی و در صورت نیاز دارو انجام می‌شه. بهتره برای بررسی دقیق و تنظیم پریودها به متخصص زنان مراجعه کنید و داروی هورمونی رو خودسرانه شروع نکنید.