داروهای پیوند کلیه چیست؟ راهنمای مصرف صحیح + قیمت

پس از دریافت کلیه جدید، بدن شما ممکن است آن را به عنوان یک عضو بیگانه شناسایی کند و به آن حمله کند. بنابراین داروهای پیوند کلیه حیاتی هستند؛ زیرا با سرکوب سیستم ایمنی، از رد پیوند جلوگیری می کنند. انواع مختلف داروها، هر کدام با مکانیسم خاص خود، به حفظ عملکرد کلیه کمک می کنند. اینکه چه دارویی مناسب شماست، نحوه مصرف صحیح آن و عوارض احتمالی، موضوعاتی هستند که در ادامه مقاله به‌طور کامل و قابل فهم توضیح داده شده است تا بیماران بتوانند با اطمینان از سلامت کلیه خود مراقبت کنند.

اهمیت نظم در مصرف داروهای پیوند کلیه

آمارها نشان می دهد بیشترین موارد رد پیوند به دلیل فراموشی مصرف دارو یا تغییر خودسرانه دوز ان اتفاق می‏افتد. بنابراین نظم در مصرف دارو بسیار مهم و حیاتی است. عدم نظم در مصرف داروها نه تنها خطر رد را افزایش می ‏دهد، بلکه باعث بروز عفونت و التهاب نیز خواهد شد.

برخی داروهای مورد استفاده بعد از پیوند کلیه مانند تاکرولیموس، سیکلوسپورین نیمه عمر مشخصی دارند. یعنی اگر دارو را در زمان دقیق و مشخص خود مصرف نکنید، اثرگذاری خود را تا حد زیادی از دست خواهند داد. با کاهش اثر گذاری، سطح این داروها در خون کاهش پیدا کرده و می‏تواند سیستم ایمنی را تحریک کند. تحریک سیستم ایمنی نیز احتمال رد کلیه را افزایش خواهد داد.

نحوه مصرف صحیح داروهای عمل پیوند کلیه

نحوه مصرف صحیح داروها باید طبق دستور پزشک انجام شده و نباید آن را خودسرانه تغییر دهید. با این وجود قوانین مشترک و یکسانی برای برخی از این داروها وجود دارد. برای مثال داروهایی مانند تاکرولیموس یا سیکلوسپورین باید دو ساعت قبل یا بعد از غذا و تقریبا در یک ساعت مشخص و ثابت در روز مصرف شوند. این موضوع باعث می ‏شود که جذب قرص در یک دوره مشخص انجام شود.

همچنین داروهای کورتونی مانند پردنیزولون معمولا صبح‏ها مصرف می‏ شوند تا کمترین عوارض هورمونی را داشته باشند. همچنین توجه داشته باشید اگر دارو غیر جویدنی باشد، خرد کردن یا جویدن آن ممکن است بر اثر دهی آن تاثیر منفی بگذارد. بنابراین دارو را دقیقا باید طبق دستور پزشک مصرف کرد.

در صورت مصرف مکمل ها و ویتامین‎ ها توجه داشته باشید که این داروها نباید با داروهای اصلی مصرف شوند، چرا که برخی از آن‎ها ممکن است با یکدیگر تداخل داشته یا داروهای ایمنی سرکوب کننده را محدود یا تقویت کند.

عوارض شایع داروهای پیوند کلیه

داروهای پیوند کلیه مانند هر داروی دیگر ممکن است عوارضی داشته باشد. البته این عوارض در همه بیماران یکسان نیست. برخی بیماران هیچ عارضه ‏ای را تجربه نکرده و برخی دیگر با تعدادی از آن‏ها مواجه می‏شوند. تنظیم دوز مناسب، مصرف به موقع و پایش آزمایش های خون کمک می‏کند این عوارض به حداقل مقدار خود کاهش پیدا کند. از جمله عوارض شایع داروهای پیوند کلیه می‎توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تاکرولیموس: لرزش دست، افزایش قند خون، فشار خون بالا، ریزش مو، سردرد و اضطراب
• سیکلوسپورین: افزایش فشار خون، پرمویی، بزرگ شدن لثه، مشکلات کلیوی خفیف، افزایش چربی خون
• پردنیزولون: افزایش وزن، افزایش اشتها، تغییرات خلقی، پوکی استخوان، فشار خون بالا
• آزاتیوپرین: کاهش گلبول سفید، کم خونی، ضعف سیستم ایمنی و تهوع
• مایکوفنولات: اسهال، تهوع، کاهش ایمنی، اختلالات گوارشی، ریزش مو خفیف

داروهای ممنوع پس از پیوند کلیه

برخی داروها به احتمال زیاد باعث تداخل داروهایی خواهند شد. داروهایی مانند ایبوپروفن، ناپروکسن، دیکلوفناک و سایر NSAID می‌توانند به کلیه جدید آسیب برسانند. برخی آنتی بیوتیک ها مانند اریترومایسین و داروهای ضد قارچ مثل کتوکونازول می ‎توانند سطح داروهای ضد رد پیوند را تغییر داده یا مسمومیت دارویی ایجاد کند.

بنابراین بعد از پیوند کلیه بیمار هر داروی دیگری را بدون مشورت با پزشک نباید مصرف کند. حتی داروهای ساده مانند سرماخوردگی یا ضد سرفه هم بدون مشورت با پزشک می‎تواند مضر باشد.

اگر مصرف دارو را فراموش کردیم، چکار کنیم؟

بستگی به مدت زمانی دارد که از زمان مصرف دارو گذشته است. اگر کمتر از دو ساعت از زمان مصرف گذشته باشد، می توانید دارو را همان لحظه مصرف کرده و طبق ساعات قبلی دارو را در زمان بعدی خود مصرف کنید.

اگر بیش از دو ساعت از زمان مصرف دارو گذشته باشد، آن زمان را فراموش کرده و از زمان بعدی دارو را مصرف کنید. به هیچ عنوان دو دوز دارو را همزمان با هم مصرف نکنید. این کار خطر مسمومیت دارویی و کاهش عملکرد کلیه را افزایش می دهد.

تا چه مدت باید داروهای پیوند کلیه مصرف کنیم؟

مراقبت های بعد از پیوند کلیه تقریبا مادام العمر هستند، چرا که احتمال پس زدن کلیه حتی تا سال ها بعد از عمل نیز وجود دارد. بنابراین داروهای ضد رد پیوند را معمولا باید تا پایان عمر مصرف کنید.

بدن هیچ گاه به کلیه جدید به طور کامل عادت نکرده و احتمال فعال شدن سیستم ایمنی همیشه وجود دارد. البته دوز داروها در سال های بعد کاهش پیدا کرده کرده یا تغییر داده می شوند. بنابراین به هیچ وجه خودسرانه داروها را قطع نکنید.

تداخل مواد غذایی با مصرف داروهای پیوند کلیه

داشتن یک رژیم غذایی سالم و مقوی بعد از عمل پیوند کلیه بسیار مهم است. بعضی غذاها می‎توانند اثر داروهای مهم مانند تاکرولیموس و سیکلوسپورین را تغییر دهند. برای مثال گریپ فروت و انار یا آب آن‎ها جذب داروها را افزایش داده و خطر مسمومیت ایجاد می کند. همچنین غذاهای چرب و پروتئین بالا جذب داروها را کاهش می دهد.

داروها و مکمل های گیاهی مورد نیاز بعد از عمل پیوند کلیه

بسیاری از بیماران بعد از پیوند کلیه به مکمل های دارویی و گیاهی نیاز پیدا می کنند. نکته مهم آن که هیچ دارو و مکملی نباید سرخود و بدون تائید پزشک مصرف شود. معمولا پزشکان برای تقویت بدن داروها و مکمل های زیر را تجویز می‏کنند:

• ویتامین D، کلسیم و منزیم برای پیشگیری از پوکی استخوان
• آهن و ویتامین B12 برای پیشگیری از کم خونی و حفظ انرژی
• برخی دمنوش ها و گیاهان دارویی مانند گل گاو زبان، بابونه و نعنا

عوارض داروهای ضد رد پیوند کلیه

داروهای ضد رد پیوند مهم‎ترین فاکتور در مراقبت های بعد از پیوند به شمار می‏روند، اما این داروها می‎توانند عوارضی نیز داشته باشند. از عوارض جانبی این داروها می‎توان به مشکلات گوارشی، تهوع، استفراغ، پوکی استخوان و تغییر قند خون اشاره کرد.

قیمت داروهای پیوند کلیه

هزینه داروها بسته به نوع، برند و بیمه متفاوت است. برخی داروها تحت پوشش بیمه بوده و برخی دیگر را باید با هزینه آزاد تهیه کنید. لیست تقریبی قیمت داروها در ادامه آورده شده است:

• تاکرولیموس ایرانی بین 800 هزار تا یک میلیون و 500 هزار
• تاکرولیموس خارجی سه تا پنج میلیون تومان
• سل سپت ایرانی حدود 900 هزار تا یک میلیون و 200 هزار تومان
• سل سپت خارجی حدود سه تا چهار ونیم میلیون تومان
• پردنیزولون بین 40 تا 80 هزار تومان
• مکمل‎ها و ویتامین‏ها حدود 200 تا 500 هزار تومان

جمع بندی

داروهای پیوند کلیه ستون اصلی حفظ عملکرد و سلامت کلیه پیوندی هستند. مهم‌ ترین نکته در این دوران، دقت و نظم در مصرف داروهاست. این داروها باید دقیقاً سر ساعت مقرر مصرف شوند تا سطح دارو در خون ثابت بماند و خطر رد پیوند کاهش یابد. بیمار نباید بدون نظر پزشک متخصص پیوند، دارو را قطع کند یا دوز آن را تغییر دهد. حتی داروهای ساده‌ ای مثل داروهای سرماخوردگی هم ممکن است با داروهای ضد رد پیوند تداخل داشته باشند. بنابراین پیش از مصرف هر داروی جدید، حتماً با پزشک خود مشورت کنید. اگر برای عمل پیوند آماده می شوید و درباره مراحل درمان، داروهای بعد از عمل یا انتخاب مرکز مناسب سؤال دارید، می توانید مشاوره برای پیوند کلیه را با کارشناسان رادینا سلامت انجام دهید.

تماس با ما

برای دریافت هرگونه مشاوره و راهنمایی درباره پیوند کلیه با ما تماس بگیرید:

03537283090 داخلی 232 شماره WhatsApp تلگرام فیسبوک ایمیل

سوالات متداول

مصرف تاکرولیموس یا سلسپت برای چیست؟

این داروها به منظور کاهش فعالیت سیستم ایمنی بدن مصرف می‌شوند تا بدن پیوند کلیه را پس نزند.

آیا قیمت داروهای پیوند کلیه بالا است؟

بله، هزینه داروها می‌تواند بالا باشد، اما بیشتر بیمه‌ها بخش قابل توجهی از آن را پوشش می‌دهند و نگرانی مالی را کاهش می‌دهند.

آیا باید تا آخر عمر دارو مصرف کنیم؟

بله، داروهای ضد رد پیوند باید مادام‌العمر مصرف شوند تا عملکرد کلیه جدید حفظ شود و خطر رد پیوند کاهش یابد.

آیا به داروهای دیگری هم نیاز است؟

معمولاً علاوه بر داروهای اصلی، پزشک مکمل‌های ویتامین و مواد معدنی تجویز می‌کند تا بدن بیمار سالم بماند؛ مصرف هرگونه داروی اضافی بدون تجویز پزشک توصیه نمی شود.