تعیین جنسیت با سونوگرافی از چه زمانی ممکن است؟ علائم، عکس و خطاها

یکی از هیجان‌انگیزترین لحظات بارداری برای والدین، زمانی است که می‌توانند جنسیت فرزندشان را از طریق سونوگرافی ببینند؛ اما آیا می‌دانستید که تشخیص زودهنگام جنسیت می‌تواند با خطاهای زیادی همراه باشد و حتی پزشکان باتجربه را نیز به اشتباه بیندازد؟ از نظر علمی، تعیین جنسیت با سونوگرافی از هفته ۱۴ بارداری با استفاده از «نوب تئوری» (Nub Theory) تا حدودی ممکن است، اما زمان دقیق و قابل‌اعتماد آن هفته‌های ۱۸ تا ۲۲ بارداری و در جریان سونوگرافی آنومالی است. در این بازه زمانی، دقت تشخیص جنسیت بین ۸۰ تا ۹۵ درصد است و به عواملی مانند موقعیت قرارگیری جنین، مقدار مایع آمنیوتیک، ضخامت دیواره شکم مادر و تجربه سونوگرافیست بستگی دارد. در ادامه این مقاله، انواع سونوگرافی‌های تشخیص جنسیت، علائم ظاهری پسر و دختر در تصاویر سونوگرافی، عوامل مؤثر بر خطای تشخیص، و تفاوت دقت سونوگرافی با روش های آزمایشگاهی مانند NIPT را به‌صورت کامل بررسی می‌کنیم. برای دریافت مشاوره تخصصی و هماهنگی انجام سونوگرافی‌های پیشرفته در معتبرترین مراکز تصویربرداری پزشکی، می‌توانید با شرکت گردشگری سلامت رادینا در ارتباط باشید.

تعیین جنسیت جنین با سونوگرافی چگونه انجام می شود؟

سونوگرافی از امواج صوتی فرکانس بالا برای عکس برداری از داخل رحم و شکم مادر استفاده می‎کند. پزشک متخصص اندام‎های جنین به خصوص اندام تناسلی او را در عکس مشاهده کرده و جنسیت او را تشخیص می‎دهد.

در جنین پسر معمولا کیسه بیضه و آلت تناسلی قابل مشاهده خواهد بود. در جنین دختر نیز ساختار لابیا و کلیتوریس مشاهده می شود. در هفته‎های اول بارداری آلت تناسلی جنین دختر و پسر شبیه به هم بوده و تشخیص را کمی سخت می‎کند. البته در حال حاضر از دستگاه‏های سونوگرافی دو بهدی، سه و حتی چهار بعدی برای افزایش دقت استفاده می‎شود.

دقت تعیین جنسیت با سونوگرافی چقدر است؟

دقت سونوگرافی تعیین جنسیت بین 70 تا 99 درصد می باشد که به فاکتورهای مختلفی بستگی خواهد داشت. سن مادر، دقت دستگاه، تخصص پزشک از جمله مهم‎ترین فاکتورهای تعیین دقت به شمار می‏رود. دقت جنسیت با توجه به سن بارداری به طور تقریبی به صورت جدول زیر خواهد بود.

تعیین جنسیت با سونوگرافی از چند هفتگی امکان پذیر است؟

از نظر علمی جوانه آلت تناسلی جنین از حدود یازده تا دوازده هفتگی قابل مشاهده خواهد بود. در این زمان پزشک می‎تواند با بررسی زاویه قرارگیری جوانه نسبت به ستون فقرات حدس اولیه خود را نسبت به جنسیت جنین بزند. اگر زاویه جوانه تناسلی نسبت به ستون فقرات بیش از 30 درجه باشد، جنین به احتمال زیاد پسر است. اگر زاویه کمتر باشد، احتمال دختر بودن بیشتر است. البته توجه داشته باشید که تعیین جنسیت در این دوران کمترین دقت را دارد.

تعیین جنسیت در سونوگرافی NT

هدف اصلی انجام سونوگرافی NT بررسی خطر ناهنجاری‎های کروموزومی مانند سندروم داون است. این سونوگرافی معمولا در هفته 11 تا 13 انجام می‎شود. با وجود آن که هدف اصلی این سونوگرافی تعیین جنسیت نیست، پزشک می‎تواند با بررسی زاویه جوانه تناسلی، جنسیت جنین را حدس بزند.

تعیین جنسیت در سونوگرافی آنومالی

سونوگرافی آنومالی دقیق‎ترین و مهم‎ترین سونوگرافی برای تعیین جنسیت جنین به شمار می‏رود. این سونوگرافی معمولا در هفته‎های 18 تا 22 بارداری انجام شده و در آن پزشک می‎تواند تمامی اندام‎های جنین مانند مغز، قلب، کلیه، ستون فقرات و آلت تناسلی را ببیند. براساس اطلاعات منتشر شده در سایت معتبر رادیولوژی اینفو که لینک آن در منبع آورده شده است، دقت این سونوگرافی به بیش از 95 درصد می‏رسد.

بهترین زمان برای تشخیص دقیق جنسیت جنین با سونوگرافی

براساس گزارش انجمن پزشکی آمریکا بهترین زمان برای تشخیص دقیق جنسیت با سونوگرافی هفته 18 تا 22 است. در این دوران اندام‎های داخلی جنین به طور کامل شکل گرفته و جنسیت با دقت بالا قابل شناسایی خواهد بود.

ماندانا 28 ساله می‏گوید آنقدر برای تعیین جنسیت فرزند خود عجله داشت که سونوگرافی را قبل از ماه یازدهم انجام داد. پزشک به او گفت به احتمال زیاد جنین پسر است. ماندانا وسایل و لباس‎های مخصوص پسر را تهیه کرد اما در سونوگرافی بعدی در 18 ماهگی مشخص شد که جنسیت جنین دختر است!

تعیین جنسیت دختر و پسر در سونوگرافی چگونه انجام می‏شود؟

پزشک از روی تصویر ناحیه تناسلی جنین می‎تواند جنسیت او را تشخیص دهد. در جنین پسر آلت تناسلی و کیسه بیضه به صورت برجستگی مشخصی بین پاها قابل مشاهده خواهد بود. در برخی اصطلاحات پزشکی به این شکل از آلت تناسلی در جنین پسر Turtle Sign یا نشانه لاک پشت می گویند زیرا در برخی نماها شبیه به سر و بدن لاک پشت دیده می‏شود.

در جنین دختر آلت تناسلی به شکل سه خط سفید موازی دیده می‏شود که به آن نشانه همبرگر می‏گویند. این سه خط نشان دهنده لابیاها و کلیتوریس است. البته مشاهده آلت تناسلی جنین چه دختر و چه پسر زمانی امکان پذیر است که جنین در شکم در وضعیت مناسبی قرار گرفته باشد.

تفاوت ضربان قلب جنین دختر و پسر در سونوگرافی (واقعیت یا باور؟)

یکی از باورهای قدیمی و رایج در میان افراد آن است که ضربان قلب جنین دختر از پسر بیشتر است. بسیاری معتقدند اگر ضربان قلب جنین 140 بار یا بیشتر در یک دقیقه باشد، جنین دختر و اگر کمتر باشد، جنین پسر است. اما مطالعات علمی و آخرین مقاله چاپ شده در Journal of Maternal-Fetal Medicine تایید می‎کند که هیچ ارتباط معناداری بین ضربان قلب جنین و جنسیت او وجود ندارد.

ضربان قلب جنین ربطی به جنسیت ندارد. تحقیقات علمی معتبر نشان می‎دهد که ضربان قلب جنین به فاکتورهایی مانند سطح فعالیت جنین، سن بارداری، عوامل فیزیولوژیک و سلامت جنین بستگی دارد.

چه عواملی باعث سخت شدن تشخیص جنسیت در سونوگرافی می‏شود؟

با وجود آن که سونوگرافی دقیق ترین روش برای تشخیص جنسیت جنین است، با این وجود گاهی اوقات عواملی تشخیص جنسیت جنین را سخت می‎کند. از جمله مهم‎ترین این عوامل می‎توان به موارد زیر اشاره کرد:

• پایین بودن سن بارداری: اگر قبل از هفته 12 سونوگرافی را انجام دهید، به دلیل عدم شکل گیری کامل ناحیه تناسلی، تشخیص جنسیت با خطا همراه خواهد بود.
• وضعیت نامناسب قرارگیری جنین: اگر جنین به سمت دیواره رحم چرخیده باشد، پاهای خود را روی هم قرار داده باشد، بند ناف در مقابل ناحیه تناسلی قرار گرفته باشد، تشخیص جنسیت سخت می‏شود.
• چاقی مادر و ضخامت دیواره شکم: اگر مادر اضافه وزن زیادی داشته باشد، عبور امواج سونوگرافی از آن سخت تر بوده و عکس‎ها کیفیت پایین‎تری خواهند داشت.
• کم بودن مایع آمنیوتیک: مایع آمنیونیک فضای اطراف جنین را پر کرده و نقش مهمی در کیفیت تصویر جنین خواهد داشت. اگر مایع کم باشد، کیفیت تصویر پایین میآید.
• تحرک زیاد جنین موقع سونوگرافی: برخی جنین‎ها موقع سونوگرافی بسیار فعال هستند و به پزشک این امکان را نمی‎دهند عکس واضح و دقیقی از ناحیه تناسلی بگیرد.
• کیفیت و فناوری دستگاه سونوگرافی: همه دستگاه‎های سونوگرافی کیفیت یکسانی ندارند. هرچه دستگاه قدیمی‏تر باشد، دقت و کیفیت آن پایین تر است و برعکس.
• مهارت و تجربه سونوگرافیست: پزشکان متخصص و مجرب حتی در وضعیت‎های قرارگیری بد جنین نیز باز هم می‎توانند جنسیت جنین را به طور دقیق‎تر تشخیص دهند.
• بارداری چند قلویی: در بارداری چند قلویی تعیین جنسیت معمولا سخت‏تر خواهد بود. نزدیکی جنین‎ها به یکدیگر، قرار گرفتن اعضای بدن رو هم و زاویه مناسب تشخیص را سخت میکند.
• موقعیت جفت: بعضی اوقات محل قرارگیری جفت نیز می‎تواند دید پزشک را محدود کرده و برکیفیت تصویربرداری تاثیر منفی بگذارد.
• ناهنجاری های نادر دستگاه تناسلی: در موارد بسیار نادر، دستگاه تناسلی ناهنجاریهایی دارد و شکل آن کاملا مشابه الگو دختر یا پسر نیست. در این حالت پزشک برای بررسی بیشتر آزمایش‏های تکمیلی تجویز خواهد کرد.

احتمال خطا در تعیین جنسیت با سونوگرافی

احتمال خطا در تعیین جنسیت در سونوگرافی به فاکتورهای مختلفی بستگی دارد که مهم‏ترین آن سن بارداری است. اگر قبل از هفته یازدهم سونوگرافی را انجام دهید احتمال خطا بسیار زیاد است. احتمال خطا در هفته یازده تا سیزده 15 تا 30 درصد است. احتمال خطای سونوگرافی در هفته 18 به بعد کمتر از 5 درصد خواهد بود.

خطای تعیین جنسیت در سونوگرافی آنومالی

در حال حاضر سونوگرافی آنومالی دقیق‎ترین روش تشخیص جنسیت جنین به شمار می‏رود. در زمان انجام این سونوگرافی اعضای داخلی بدن جنین به طور کامل تشکیل شده‎اند و خطای تعیین جنسیت کمتر از سه درصد است. با این وجود مواردی مانند خطای انسانی، کیفیت پایین دستگاه سونوگرافی، قرارگیری نامناسب جنین در شکم و موارد دیگر می‎تواند میزان خطا را افزایش دهد.

تفسیر برگه سونوگرافی و تعیین جنسیت جنین

تفسیر برگه سونوگرافی را حتما به پزشک متخصص بسپارید، اما خودتان نیز با کمی اطلاعات می‎توانید ان را تا حد محدودی تفسیر کنید. در برگه سونوگرافی معمولا اطلاعات زیر به این شکل داده می‏شود. توضیح و معنی هر جمله روبه روی ان نوشته شده است.

اگر عبارت "Not determined" ذکر شده باشد، به معنی وجود مشکل نیست؛ بلکه فقط به این معناست که شرایط تصویربرداری مناسب برای تشخیص دقیق فراهم نبوده است.

عکس برگه سونوگرافی جنین دختر و پسر

عکس برگه سونوگرافی به صورت سیاه و سفید اما کاملا شفاف و واضح است. برای تشخیص بهتر، پزشک معمولا بر روی ناحیه تناسلی تمرکز کرده و آن را مشخص می‎کند. ناحیه تناسلی در جنین دختر و در عکس سونوگرافی به صورت سه خط موازی سفید دیده می‏شود. در جنین پسر نیز ناحیه تناسلی به صورت یک برآمدگی در میان پاها دیده می‏شود.

چرا در سونوگرافی های اولیه جنسیت جنین مشخص نیست؟

در هفته‎های اولیه بارداری اندام‎های داخلی بدن جنین به خصوص اندام جنسی به طور کامل شکل نگرفته و نمی‎توان دختر یا پسر بودن آن تشخیص داد. همچنین زاویه جوانه تناسلی با ستون فقرات قابل مشاهده و اندازه گیری نیست. در هفته‎های اول نیز جنین تحرکات بیشتری داشته و تشخیص را سخت‎تر می‎کند.

آیا وضعیت جنین روی تشخیص جنسیت در سونوگرافی تاثیر دارد؟

بله وضعیت جنین یکی از عوامل بسیار مهم در تشخیص جنسیت جنین در سونوگرافی است. در هر یک از موارد زیر تشخیص جنین سخت خواهد بود:

• جنین پشت به پروب سونوگرافی باشد.
• پاهای خود را بسته باشد.
• وضعیت چرخیده قرار گرفته باشد.
•  بند ناف بین پاها باشد.

در برخی از موارد پزشک ممکن است از مادر بخواهد چند دقیقه راه برود و مجدد سونوگرافی را انجام دهد. در صورت عدم تغییر سونو در روزهای بعد مجدد انجام می‏شود.

اگر دقت سونوگرافی برای شما کافی نیست، چه گزینه ای وجود دارد؟

توجه داشته باشید که سونوگرافی فقط جنسیت جنین شکل گرفته را تشخیص داده و تاثیری روی تعیین جنسیت دلخواه شما ندارد. اگر می‎خواهید جنسیت فرزند خود را قبل از بارداری تعیین کنید، روش هایی مانند IVF و IUI وجود دارد. در روش IVF شما می‎توانید جنسیت فرزند خود را با شانس موفقیت بیش از 99 درصد انتخاب کنید. روش IUI نیز روش دیگری است که مانند IVF قطعی نیست اما احتمال فرزند آوری با جنسیت خاص را تا 60 درصد افزایش می‏دهد.

جمع بندی

تعیین و تشخیص جنسیت جنین در بارداری از ماه های یازدهم به بعد با دستگاه سونوگرافی انجام می‏شود. دقت تشخیص سونو به فاکتورهای مختلفی از جمله سن بارداری، چاقی مادر، دقت دستگاه اندازه گیری و تخصص و تجربه پزشک بستگی دارد. با این حال دقت تشخیص جنسیت جنین در ماه‎های 18ام به بعد بیش از 95 درصد خواهد بود. نکته مهم آن که سونوگرافی فقط تشخیصی بوده و نقشی در تعیین جنسیت ندارد. برای تعیین جنسیت باید از روش هایی مانند IVF یا IUI استفاده کرد.

تماس با ما

برای دریافت هرگونه مشاوره و راهنمایی درباره تعیین جنسیت با ما تماس بگیرید:

03537283090 داخلی 232 شماره WhatsApp تلگرام فیسبوک ایمیل

سوالات متداول

آیا ممکن است سونوگرافی جنسیت جنین را اشتباه تشخیص دهد؟

بله به خصوص اگر سونوگرافی در هفته‎های اول انجام شده یا وضعیت جنین نامناسب باشد، احتمال اشتباه زیاد است.

چرا پزشکان گاهی جنسیت را قطعی اعلام نمی‎کنند؟

زیرا احتمال خطا همیشه وجود دارد به خصوص اگر جنین در وضعیت نامناسبی قرار گرفته باشد که نتوان به خوبی آلت تناسلی جنین را دید.

تعیین جنسیت با سونوگرافی دقیق تر است یا آزمایش خون؟

هر دو روش دقت بالایی دارند اما آزمایش خون و استفاده از DNA دقت را تا 99 درصد افزایش می‎دهد.

آیا جنسیت جنین ممکن است در سونوگرافی های بعدی تغییر کند؟

جنسیت جنین تغییر نمی‎کند اما ممکن است تشخیص اولیه اشتباه بوده و سونوگرافی بعدی جنسیت جنین چیز دیگری عنوان شود.

سونوگرافی سه بعدی برای تعیین جنسیت بهتر است؟

در برخی موارد چون جزئیات بیشتری را نشان می‎دهد بله اما در حالت کلی خیر.

اگر دو سونوگرافی دو نتیجه متفاوت بدهند، کدام معتبرتر است؟

اگر در یک زمان یکسان گرفته باشد، تخصص و تجربه پزشک و دقت دستگاه را درنظر بگیرید. اما در زمان‏های متفاوت سونوگرافی در ماه‎های بیشتر به خصوص 18 تا 22 ماهگی معتبرتر است.

آیا مهارت پزشک در تعیین جنسیت نقش دارد؟

بله پزشک باید مهارت و تخصص کافی برای تشخیص جنسیت جنین حتی در موارد با قرارگیری نامناسب را داشته باشد.

چرا تعیین جنسیت در هفته 12 پیشنهاد می‏شود؟

چون در این زمان اندام های داخلی به اندازه کافی رشد کرده‎اند و زاویه بین آلت تناسلی با ستون فقرات به خوبی قابل مشاهده خواهد بود.