زندگی بعد از پیوند کلیه؛ ورزش، کار و فعالیت های روزمره

پیوند کلیه در زندگی افراد دچار نارسایی این عضو از بدن، نقطه‌ عطف بسیار مهمی است. کیفیت زندگی افراد بعد از عمل به شکل چشمگیری بهبود پیدا می‌کند و آن ها می‌توانند مانند دیگران به زندگی عادی و روزمره بازگردند. با این وجود، موفقیت بلندمدت این عمل نیازمند توجه به مراقبت بعد از پیوند کلیه است و این مراقبت‌ها باید به‌طور کامل رعایت شوند. در واقع، فرد باید در ورزش، کار و سبک زندگی روزمره خود محدودیت ها و نکات مهمی را در نظر بگیرد تا کلیه پیوندی پس زده نشود. با ما همراه شوید تا در این مطلب، به‌طور کامل با سبک زندگی بعد از پیوند کلیه آشنا شویم.

چه زمانی می‎توان ورزش عادی را شروع کرد؟

افراد بعد از پیوند کلیه و پشت سر گذاشتن دوران نقاهت احساس انرژی بیشتری داشته و دوست دارند فعالیت بدنی خود را افزایش دهند. ورزش منظم و اصولی بعد از عمل پیوند کلیه می‎تواند برای سلامت عمومی بدن بسیار مفید باشد. بلافاصله بعد از پیوند از بیماران خواسته می شود، کمی راه بروند. پیاده روی بعد از عمل تا حد زیادی به کاهش تورم و افزایش سرعت ریکاوری کمک می‎کند.

در شش هفته اول از بلند کردن اجسام سنگین اکیدا خودداری کنید. در این دوران ورزش‏های سبک مانند رکاب زدن روی دوچرخه ثابت و پیاده روی سریع روی تردمیل مناسب است. تا دوازده هفته بعد از عمل نیز سراغ حرکات ورزشی شدید و سخت نروید. توجه داشته باشید هر ورزشی را باید به طور تدریجی و از مقدار کم به زیاد شروع کنید.

فعالیت‎های مجاز و ممنوع پس از عمل کلیه

ورزش هایی با احتمال ضربه مستقیم به شکم و ناحیه کلیه مانند ورزش های رزمی و بوکس برای این افراد چه در 12 هفته اول چه بعد از آن ممنوع است. همچنین افراد باید از ورزش‏ های مانند وزنه برداری و بلند کردن اجسام سنگین خودداری کنند. محیط ورزش بهتر است گرم و مرطوب نباشد و افراد در حین ورزش آب به مقدار زیاد بنوشند.

فعالیت های مجاز و توصیه شده برای این افراد نیز زیاد و متنوع است. پیاده روی و دوچرخه سواری دو ورزش عالی برای سلامت افراد بعد از پیوند کلیه به شمار می‏روند. همچنین تمرینات هوازی، مقاومتی، تعادلی و انعطاف پذیری به بیماران پیوند کلیه توصیه شده و مجاز است.

بازگشت به کار پس از پیوند کلیه

بازگشت به کار حتما باید با مشورت پزشک انجام شده و همه خطرات محیطی و فشار بدنی موجود بررسی شود. در حالت کلی تا قبل از شش هفته اول افراد نباید به سر کار خود برگردند. بعد از آن نیز باید شرایط جسمی بیمار و شرایط کاری به طور دقیق بررسی شده و پزشک حتما تائید کند که شخص می‎تواند کار کند. توجه داشته باشید برخی مشاغل مثلا شغل هایی که نیاز به نیروی بدنی و کارهای فیزیکی دارند، یا شغل هایی که فرد در معرض نور خورشید قرار می گیرند، برای بیماران پیوندی ممنوعیت دارد.

مدیریت خستگی و استرس

آمارها نشان می دهد بسیاری از افراد بعد از پیوند کلیه احساساتی مانند اضطراب، افسردگی و حتی احساس گناه را تجربه می کنند. در صورتی که احساس خستگی شدید و مداوم داشتید، حتما موضوع را به پزشک خود اطلاع دهید. همچنین به مقدار کافی و مناسب استراحت داشته باشید. برای مثال حداقل هشت ساعت در شب بخوابید. ورزش خود را در ساعات زمانی کوتاه با شدت کم شروع کنید تا بدن کم کم به آن عادت کند. ورزش می‎تواند خستگی افراد را کاهش دهد.

در صورت تجربه احساس ‎های ناخوشایند مانند اضطراب و گناه حتما با یک روانشناس یا یکی از اعضای خانواده، دوستان صمیمی یا دیگر بیماران پیوندی صحبت کنید. صحبت کردن با افراد قابل اعتماد به خصوص مشاوران تا حد زیادی به این مدیریت و کنترل احساس های ناخوشایند کمک می کند.

بیشتر بخوانید: کراتین بعد از پیوند کلیه

مصرف داروهای ضد رد پیوند کلیه و دیگر داروها

یکی از موارد مهم در سبک زندگی بعد از عمل پیوند کلیه، مصرف داروهای ضد رد پیوند است. باید بدانید داروهای ضد رد پیوند را تا آخر عمر باید به‌طور منظم مصرف کنید، چرا که احتمال رد پیوند در سال‌های بعد نیز وجود دارد. البته دوز مصرفی داروها به‌تدریج کاهش پیدا می‌کند.

شایع‌ترین داروهای این گروه شامل تاکرولیموس، سیکلوسپورین، مایکوفنولات موفتیل و کورتون‌ها هستند که هر کدام دوز و زمان بندی مشخصی دارند. نکته بسیار مهم این است که فراموش کردن حتی یک دوز دارو می‌تواند خطر پس زدن کلیه را افزایش دهد. به همین دلیل، پایش منظم آزمایش ها، بررسی سطح دارو در خون و ارتباط مداوم با تیم پزشکی ضروری است. همچنین آشنایی با علائم پس زدن پیوند کلیه به شما کمک می کند در صورت بروز تب، کاهش حجم ادرار، تورم یا درد ناحیه پیوند، سریع تر به پزشک مراجعه کنید.

در کنار داروهای ضد رد پیوند، بیماران معمولاً نیاز به مصرف داروهای مکمل و محافظتی دارند؛ مانند داروهای ضد فشار خون، داروهای کنترل قند، آنتی‌بیوتیک های پیشگیرانه و داروهای محافظ معده. این داروها برای کاهش عوارض جانبی داروهای اصلی و پیشگیری از عفونت‌ها یا آسیب‌های ثانویه تجویز می‌شوند. توجه به تداخل دارویی بسیار مهم است و بیمار نباید بدون مشورت پزشک، هیچ داروی گیاهی یا شیمیایی جدیدی مصرف کند.

رژیم غذایی مناسب بعد از پیوند کلیه

تغذیه بعد از پیوند کلیه بسیار مهم است. افراد باید از خوردن بیش از اندازه نمک و قند خودداری کنند. همچنین مصرف برخی مواد غذایی مانند انار و گریپ فروت ممنوع است، چرا که خطر رد را افزایش می دهد. همچنین مصرف غذاهای خام و نیمه پز شامل گوشت، ماهی، تخم مرغ و صدف ممنوع است. بهتر است این مواد به صورت کامل کباب شده یا بخارپز مصرف شوند.

واکسن‎های مجاز و غیر مجاز

بعد از عمل پیوند کلیه به هیچ وجه نباید واکسن های حاوی ویروس زنده یا ضعیف شده مانند آبله مرغان، تب زرد، سرخچه یا فلج اطفال دریافت کنید. واکسن های حاوی ویروس غیر فعال و مرده مانند آنفولانزا و کزاز با صلاحدید پزشک مجاز است.

مراقبت از پوست و چشم بعد از عمل پیوند کلیه

بیماران پیوند کلیه بیش از افراد دیگر در معرض سرطان پوست قرار دارند. در نتیجه بعد از پیوند از قرارگیری در معرض آفتاب خودداری کرده و در صورت بیرون رفتن از منزل حتما ضد آفتاب مناسب استفاده کنید. برخی پزشکان توصیه می‎کنند افراد حتی در خانه نیز کرم ضد آفتاب روی پوست خود بزنند. همچنین طبق توصیه پزشکان، بهتر است حداقل هر دو سال یکبار افراد بعد از پیوند کلیه سنجش بینایی را نیز انجام دهند.

دیابت و کنترل وزن

یکی از عوارض شایع داروهای بعد از پیوند کلیه ، دیابت است. از اینرو بعد از انجام این عمل افراد باید رژیم غذایی کم قندی داشته باشند تا از بروز دیابت جلوگیری کنند. ورزش به همراه رژیم غذایی مناسب به کنترل وزن و بروز عوارض عمل تا حد زیادی کمک خواهد کرد.

جمعبندی

موفقیت طولانی مدت عمل جراحی پیوند کلیه به عوامل مختلفی مانند مصرف دقیق داروها، پایش منظم پزشکی، رژیم غذایی مناسب و یک سبک زندگی سالم بستگی دارد. در واقع، با وجود آن که فرد تا حد زیادی به زندگی عادی خود بازمی گردد، باز هم محدودیت هایی وجود دارد که باید آن‌ها را رعایت کرد. به همین دلیل، درصد موفقیت پیوند کلیه تنها به مهارت جراح و کیفیت عمل وابسته نیست و رعایت دستورهای تیم درمان پس از جراحی نقش مهمی در آن دارد.

تماس با ما

برای دریافت هرگونه مشاوره و راهنمایی درباره پیوند کلیه با ما تماس بگیرید:

03537283090 داخلی 232 شماره WhatsApp تلگرام فیسبوک ایمیل

سوالات متداول

آیا مصرف داروهای ضد رد پیوند را می‌توان پس از مدتی قطع کرد؟

خیر مصرف این داروها همیشگی و ضروری است، فقط به تدریج دوز آن کمتر خواهد شد.

پس از پیوند از چه ورزش ها و کارهایی اکیدا خودداری کنیم؟

ورزش ‎هایی با احتمال ضربه مستقیم به شکم مانند بوکس و ورزش های رزمی و وزنه برداری.

در چه شرایطی باید فورا به پزشک مراجعه کنیم؟

در صورت مشاهده علائم هشدار دهنده مانند کاهش میزان ادرار، تب بالا، درد در ناحیه شکم، افزایش وزن ناگهانی و احساس خستگی شدید.

چه زمانی می‎توان به محل کار برگشت؟

این موضوع به شرایط بدنی فرد و محیط کاری او بستگی دارد. اما بازگشت به کار قبل از شش هفته اول ممنوع است.

در صورت نیاز به اقدامات دندانپزشکی باید چه کار کرد؟

قبل از اقدامات تهاجمی دندانپزشکی مانند کشیدن دندان، انتی بیوتیک مناسب باید با دستور پزشک مصرف شود.