آیا مردان مبتلا به HIV می‌توانند پدر شوند؟ روش‌های علمی و نتایج

یکی از پرسش‌های مهم در حوزه ناباروری و بیماری‌های عفونی این است که آیا مردان مبتلا به HIV می‌توانند به‌طور ایمن پدر شوند یا خیر. پاسخ کوتاه این است که بله، با استفاده از روش‌های کمک‌باروری مانند Sperm Washing و IVF، بارداری ایمن امکان‌ پذیر است. در این روش‌ها، ویروس از اسپرم جدا می‌شود تا فقط سلول‌های سالم در لقاح استفاده شوند. اینکه این فرآیند دقیقاً چگونه انجام می‌شود، چه مراقبت‌هایی باید در طول درمان رعایت شود و احتمال موفقیت آن چقدر است، در ادامه مقاله به‌صورت علمی و مستند توضیح داده شده است تا دیدی روشن از بارداری ایمن برای مردان HIV مثبت ارائه دهد.

روش‎ های باروری در مردان مبتلا به HIV  

امروزه با پیشرفت علم پزشکی روش‏ های متعددی برای کمک به مردان مبتلا به HIV وجود دارد تا این افراد نیز مانند مردان دیگر طعم پدر شدن را بچشند. این روش ‏ها در حوزه تکنولوژی کمک باروری یا ART قرار گرفته و کمک بسیاری به زوج ‏ها در سراسر جهان کرده است. از جمله روش ‏های شایع باروری در مردان مبتلا به ایدز می‎توان به موارد زیر اشاره کرد:



شست و شوی اسپرم

یکی از روش ‎های اصلی و رایج برای باروری سالم مردان مبتلا به ایدز، شست و شوی اسپرم است. در این روش اسپرم از مایع منی مردان جدا شده و فقط اسپرم ‏های سالم و بدون آلودگی برای باروری انتخاب می‏شوند. دلیل این موضوع آن است که ویروس HIV معمولا در سلول ‏های سفید و مایع منی وجود داشته و معمولا اسپرم‏ ها آن را منتقل نمی‎کنند.

لقاح مصنوعی در روش IUI

در این روش اسپرم شسته شده مستقیما به داخل رحم زن تزریق میشود. در این روش اسپرم ‏ها به راحتی به تخمک رسیده و شانس لقاح و تشکیل جنین افزایش پیدا می‏کند. این روش مناسب مردانی است که کیفیت و تعداد اسپرم آنها بالا و مناسب است.

لقاح آزمایشگاهی یا IVF

در صورتی که کیفیت اسپرم پایین باشد یا زن یا مرد با مشکلات باروری دیگری مواجه باشند، روش لقاح آزمایشگاهی یا IVF به‌عنوان راهکار اصلی برای بارداری مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این روش، تخمک و اسپرم در محیط آزمایشگاه و خارج از رحم با یکدیگر ترکیب می‌شوند و پس از تشکیل نطفه، به رحم منتقل می‌شوند.

استفاده از این تکنیک نه تنها امکان بهبود کیفیت اسپرم و تخمک را فراهم می‌کند، بلکه شانس بارداری موفق را نیز به شکل قابل توجهی افزایش می‌دهد. برای افرادی که قصد اقدام به عمل ivf در ایران را دارند، انجام این روش در مراکز تخصصی و تحت پروتکل‌های استاندارد، مسیر ایمنی برای داشتن بارداری سالم و موفق فراهم می‌کند.

لقاح با تزریق اسپرم به داخل سیتوپلاسم تخمک یا ICSI

در این روش اسپرم شسته شده به طور مستقیم به داخل سیتوپلاسم تخمک تزریق می‏شود. این روش مناسب مردانی است که تعداد اسپرم کم یا اسپرم با مشکلات حرکتی دارند.

استفاده از اسپرم اهدایی

اغلب زوج ‏ها ترجیح می‏دهند که فرزند آن‏ها کاملا از ژنتیک خود ان‎ها باشد. در صورتی که تخمک مرد یا اسپرم مرد کیفیت کافی نداشته باشد، می‏توان از اسپرم یا تخمک اهدایی کمک گرفت.

مردان مبتلا به HIV در صورتی که نتوانند از طریق سایر روش ها بارور شوند، می‎توانند از روش اسپرم اهدایی استفاده کنند. در این روش زوجین می‎توانند مشخصات ژنتیکی فرد اهدا کننده مانند رنگ پوست، مو، قد و وزن و موارد دیگر را دیده و اسپرمی با ویژگی‏ های ژنتیکی شبیه به خود انتخاب کنند. 



شانس موفقیت و ریسک ها

آمارهای جهانی نشان می‏دهد که استفاده از روش ‏های کمک باروری به همراه شست و شوی اسپرم، شانس بارداری موفق بدون انتقال ویروس را تا حد بسیار زیادی افزایش می‏دهد. در یک مطالعه با بیش از سه هزار سیکل درمانی، بیش از 500 زوج بارداری موفق بدون انتقال بیماری را تجربه کردند.

همچنین در حالت کلی نرخ بارداری با روش IUI 15 تا 20 درصد در هر سیکل است. در روش بارداری با کمک IVF نیز احتمال بارداری در هر سیکل حدود 40 درصد گزارش شده است. البته در صورت عدم موفقیت در هر سیکل می‎توان مجدد روند درمان را تکرار کرد تا به بارداری موفق رسید. شانس موفقیت بیش از هر چیز به کادر درمان، تخصص و رعایت پروتکل‏ های بهداشتی بستگی دارد.

نکات مهم در بارداری مردان HIV مثبت

برای آن که شانس بارداری موفق در مردان مبتلا به HIV افزایش پیدا کند، این افراد باید نکات مهمی را قبل از اقدام به بارداری و در حین آن رعایت کنند.

• قبل از اقدام به بارداری، مردان باید داروهای ضد ویروسی مصرف کنند. این داروها می‎تواند سطح ویروس در بدن را به حد غیر قابل شناسایی رسانده و ریسک انتقال بیماری را به کمتر از یک درصد کاهش دهد.
• مردان برای بارداری ایمن و اطمینان از سلامت اسپرم باید آزمایش ‎های متعددی انجام داده و در روند درمان صبور باشند.
• از آن جا که مواجهه با این مرحله از زندگی برای افراد مبتلا به ایدز می‎تواند استرس زا باشد، مشاوره روانی به زوج‏ ها کمک می‎کند تا فرآیند را بهتر مدیریت کنند.
• مشاوره ژنتیکی قبل از اقدام به بارداری ضروری است تا از سلامت جنین و جلوگیری از ریسک‏ های احتمالی اطمینان حاصل شود.
• زوج‏ ها برای انجام شست و شوی اسپرم و استفاده از دیگر روش ‏های کمک باروری حتما باید به مراکز درمانی دارای تخصص و مجوز مراجعه کنند.
• مردان باید سبک زندگی سالم پیش بگیرند. عدم مصرف الکل و مواد مخدر، خواب و ورزش کافی و یک تغذیه سالم به بهبود سیستم ایمنی مردان مبتلا به ایدز و افزایش شانس بارداری موفق کمک خواهد کرد.

جمع بندی

مردان مبتلا به HIV نیز مانند مردان دیگر می‏توانند بدون نگرانی از انتقال بیماری به فرزند خود پدر شوند. در این حالت می‏توان از روش ‏هایی مانند شست و شوی اسپرم سپس لقاح داخل رحمی IUI یا لقاح مصنوعی IVF استفاده کرد. همچنین اگر تعداد یا کیفیت اسپرم در مردان مبتلا پایین باشد، می‎توان از روش اسپرم اهدایی استفاده کرد. مهم‏ترین نکته در این مسیر رعایت دقیق پروتکل‏هاب درمانی و انتخاب مرکز درمانی معتبر است.

سوالات متداول

آیا داروهای ضد ویروسی بر روی کیفیت اسپرم تاثیرگذار خواهند بود؟

برخی داروها ممکن است کمی بر روی کیفیت اسپرم تاثیر منفی بگذارند. اما در حالت کلی داروهای ART مانع باروری نخواهد شد.

هزینه درمان در این روش چقدر است؟

هزینه درمان و بارداری در مردان مبتلا به ایدز با توجه به روش درمانی و اعتبار و کیفیت مرکز تخصصی متفاوت است. معمولا روش‎ های IVF و ICSI نسبت به روش IUI هزینه بیشتری دارند.

آیا مردان HIV مثبت می‏توانند به صورت طبیعی و بدون روش ‏های کمک باروری باردار کنند؟

بله اما این روش احتمال انتقال ویروس به شریک زندگی را افزایش می‎دهد. بنابراین توصیه می‏شود از روش ‏های کمک باروری برای جلوگیری از انتقال ویروس استفاده شود.