پیوند کلیه یا دیالیز؟ مقایسه کامل از نظر هزینه، عمر و کیفیت زندگی

بیماران مبتلا به نارسایی کلیه برای درمان، بین دو گزینه دیالیز و پیوند کلیه قرار می‌گیرند. روش دیالیز صرفاً می‌تواند برای بلندمدت، به جایگزینی عملکرد تصفیه‌کنندگی کلیه ناسالم با مواد تزریقی یا دستگاه‌های خارجی کمک کند؛ در حالی که پیوند کلیه امکان جایگزینی عضو بیمار با یک عضو اهدایی سالم را فراهم می‌سازد. با این حال، پیوند برای همه بیماران مناسب نیست و عواملی مانند سن، وضعیت جسمانی، بیماری‌های زمینه‌ای و دسترسی به اهداکننده در این انتخاب نقش دارند. با توجه به تفاوت در هزینه‌ها و میزان بقای پس از هر درمان، در این مطلب از رادینا سلامت به مقایسه دو روش درمانی دیالیز و پیوند کلیه پرداخته می‌شود.

دیالیز چیست ؟

فرایند دیالیز راهکاری برای تصفیه خون از سموم و کنترل الکترولیت‌های آن است که در افراد مبتلا به نارسایی کلیه انجام می‌شود. از نظر پزشکی، دیالیز نوعی درمان جایگزین کلیه محسوب می‌شود که با هدف حفظ حیات بیمار و جلوگیری از تجمع مواد سمی در بدن به‌کار می‌رود.

دیالیز زمانی آغاز می‌شود که کاهش عملکرد کلیه به حدی برسد که تنظیم مایعات، الکترولیت‌ها و تعادل شیمیایی بدن بدون مداخله درمانی ممکن نباشد. به عبارت دیگر هنگامی که عملکرد کلیه دچار اختلال شود و نتواند مواد زائدی مانند کراتینین، اوره و اسیدها را از خون پاکسازی کند، پزشک به کمک یک دستگاه تصفیه‌کننده خارجی یا تزریق برخی مواد تصفیه‌گر به داخل بدن، عملکرد کلیه را شبیه‌سازی و خون را به صورت دوره‌ای (روزانه یا هر چند روز یک‌بار) فیلتر می‌کند.

این درمان می‌تواند به‌صورت موقت یا طولانی‌مدت انجام شود و در برخی بیماران، پلی برای رسیدن به پیوند کلیه باشد.

دیالیز چگونه کار می‌کند؟

بسته به ابزارهای انتخابی، تصفیه خون را می‌توان به دو روش همودیالیز یا دیالیز صفاقی انجام داد. در همودیالیز، خون از بدن بیمار خارج می‌شود و با عبور از یک فیلتر مصنوعی، مواد زائد و آب اضافی آن تصفیه می‌گردد. سپس خون پاکسازی‌شده دوباره از طریق لوله‌های باریک دستگاه دیالیز وارد بدن می‌شود. در دیالیز صفاقی، مایع تصفیه‌گر به داخل شکم تزریق می‌گردد تا سموم را به خود جذب کند و پس از چند ساعت تخلیه می‌شود.

تفاوت عملکرد کلیه پیوندی با دیالیز

معمولاً کلیه پیوندی بقا و دوام بیشتری نسبت به کلیه در حال دیالیز دارد و مرگ و میر در افرادی که تحت پیوند کلیه قرار می‌گیرند، کمتر از افرادی که صرفاً دیالیز می‌شوند گزارش شده است. کیفیت زندگی بیماران درمان‌شده با پیوند کلیه بسیار بالاتر از گروه دوم است و سطح رضایت از زندگی بیشتری را نشان می‌دهد. این افراد در سنجش سلامت عمومی و سلامت جسمانی، نمرات بالاتری کسب می‌کنند و محدودیت‌های غذایی و درمانی کمتری در سال‌های پس از عمل خواهند داشت.

وضعیت اشتغال بیماران پیوند کلیه، پایدارتر و رضایت‌بخش‌تر از گروه دیگر است و کیفیت عملکرد حرفه‌ای آن‌ها نیز به ندرت افت می‌کند. از طرفی بیماران دیالیزی کمتر از گروه اول در معرض بیماری‌های قلبی و عروقی قرار می‌گیرند؛ بااین‌حال در این زمینه، اختلاف چندانی بین دو گروه وجود ندارد.

دیالیز بعد از پیوند کلیه در چه شرایطی لازم می‌شود؟

در صورتی که بلافاصله پس از جراحی، کلیه پیوندی عملکرد مؤثری را آغاز نکند، لازم است دیالیز پس از پیوند انجام گیرد. این شرایط که به عملکرد تأخیری پیوند (DGF) معروف است، می‌تواند ناشی از کمبود جریان خون یا التهاب و اختلال مربوط به سیستم ایمنی باشد.

از دیگر علل دیالیز بعد از عمل باید به آسیب‌دیدگی حاد کلیه، بروز عفونت، ضعف عملکرد عضو پیوندی و نیاز به تقویت آن، شوک همودینامیک و گاهی شکست پیوند اشاره کرد.

مقایسه هزینه‌ها و طول عمر بیماران دیالیزی با پیوند کلیه

هزینه پیوند کلیه در ابتدا بیشتر از دیالیز به نظر می‌رسد، اما در بلندمدت فشار مالی کمتری را به بیمار تحمیل می‌کند. کیفیت زندگی و طول عمر بیماران پیوندی نیز اغلب چند برابر بیماران دیالیزی می‌باشد. با توجه به تفاوت راهکارهای درمانی پیوند کلیه و دیالیز می‌توان مزایای آن‌ها را بر اساس جدول زیر مقایسه کرد.

تجربه بیماران، دیالیز بهتر است؟

بنابر یک مطالعه انجام‌شده توسط محققانی در کانادا بر روی گروه‌های بزرگی از بیماران مبتلا به نارسایی کلیوی، خطر مرگ و میر در بیماران پیوندی حدود 68 درصد کمتر از بیماران دیالیزی گزارش شده است، به نحوی که اگر نرخ مرگ سالانه در بیماران دیالیزی 10 درصد باشد در بیماران پیوندی حدود 3 درصد می‌شود. همچنین پیوند کلیه در مقایسه با دیالیز کلیه، بین 40 تا 50 درصد کاهش خطر مشکلات قلبی و عروقی و بین 60 تا 70 درصد افزایش کیفیت زندگی را به دنبال دارد.

بنابراین اغلب افرادی که تحت پیوند کلیه قرار می‌گیرند سلامت عمومی بیشتر و طول عمر بالاتری را نسبت به بیماران دیالیزی تجربه می‌کنند و از این‌رو از درمان انتخاب‌شده راضی‌ترند. به عنوان مثال دشواری و تکرار جلسات دیالیز، یکی از تجربه‌های ناخوشایندی است که با انجام پیوند کلیه می‌توان آن را پشت سر گذاشت.

تماس با ما

برای دریافت هرگونه مشاوره و راهنمایی درباره پیوند کلیه با ما تماس بگیرید:

03537283090 داخلی 232 شماره WhatsApp تلگرام فیسبوک ایمیل

 پرسش‌های متداول

پیوند کلیه بهتر است یا دیالیز؟

پیوند کلیه به دلیل افزایش طول عمر و بهبود کیفیت زندگی بیمار، روش درمانی بهتری نسبت به دیالیز می‌باشد و اثرات ماندگارتری دارد.

آیا بعد از پیوند دیگر نیاز به دیالیز ندارم؟

در صورت موفقیت‌آمیز بودن عمل پیوند نیازی به دیالیز پس از آن نیست؛ اما در شرایطی مانند آسیب حاد، عملکرد تأخیری کلیه پیوندی و یا رد پیوند، بر حسب نیاز جلسات دیالیز برای مدتی از سر گرفته می‌شود.

آیا می‌توان قبل از شروع دیالیز، پیوند انجام داد؟

بله؛ در صورت یافتن عضو پیوندی مناسب فرد بیمار، می‌توان بلافاصله عمل پیوند کلیه را انجام داد و حتی این روش، طول عمر و کیفیت زندگی فرد را بالاتر می‌برد.

در سالمندان، دیالیز بهتر است یا پیوند کلیه؟

در تمام سنین پیوند کلیه بهتر از دیالیز است؛ اما در سالمندان دارای سن بالا که بیماری‌های مؤثر دیگری نیز وجود داشته باشد، ممکن است به تشخیص پزشک گزینه درمانی دیالیز انتخاب شود.

آیا با دیالیز، کلیه بر می گردد؟

خیر؛ دیالیز نمی‌تواند باعث ترمیم یا بازگشت عملکرد کامل کلیه‌ای شود که به نارسایی مزمن و پیشرفته دچار است. این درمان صرفاً به تداوم روند تصفیه خون کمک می‌کند.

دیالیز تا چند سال جواب می دهد؟

در برخی بیماران ممکن است امکان انجام دیالیز برای چند دهه هم وجود داشته باشد؛ اما اغلب بیماران دیالیزی بین 5 تا 10 سال در طول درمان عمر می‌کنند که کمتر از طول عمر افراد تحت پیوند کلیه است.

اگر دیالیز جواب ندهد چه می شود؟

عدم اثرگذاری دیالیز، خطر تجمع سموم و مایعات در بدن، عوارض قلبی و عروقی، نارسایی کامل کلیه و در نتیجه مرگ را به دنبال دارد و بنابراین اگر دیالیز جواب ندهد باید فوراً پیوند کلیه انجام گیرد.