رحم اجاره ای و ژنتیک: آیا ویژگی ها و ظاهر کودک تحت تأثیر است؟
درمان ناباروری
وقتی زوجی که به فرزندآوری علاقه مندند با مشکلاتی مانند سقط مکرر یا ناموفق بودن لانه گزینی جنین روبه رو میشوند و پزشک استفاده از رحم زنی دیگر را بهعنوان گزینه ی درمانی پیشنهاد می کند، نگرانی های زیادی شکل می گیرد: رحم اجاره ای چیست؟ آیا کودکی که در رحم زن دیگری رشد میکند، فرزند بیولوژیک ما خواهد بود؟ آیا شباهت ظاهری او به ما حفظ میشود یا چهره اش شبیه مادر جایگزین خواهد شد؟ آیا بیماری های ژنتیکی مادر جایگزین به او منتقل میشود؟ در این مقاله، به این پرسش ها درباره ی اثرات ظاهری و ژنتیکی بارداری با رحم جایگزین پاسخ میدهیم.
ارتباط ژنتیکی جنین و مادر جایگزین چگونه است؟
آنچه که تعیین میکند ویژگی های DNA مادر جایگزین تا چه حد بر جنین اثر خواهد گذاشت، نوع ارتباط ژنتیکی بین آن دو است. در صورت تبادل ژنتیکی کامل بین مادر اجاره ای و کودک، علاوه بر تأثیرات روحی و روانی میتوان شاهد تغییر چهره و ویژگی های ظاهری کودک منطبق با خصوصیات فرد اجاره دهنده رحم بود. اما در یک ارتباط ژنتیکی جزئی، توالی DNA نوزاد هیچگونه تأثیری از مادر حامل نمیپذیرد و صرفاً ممکن است دوران 9 ماهه حاملگی، اثرات عاطفی کوتاه مدت بر نوزاد بگذارد.

تبادل ژنتیکی جزئی
منظور از تبادل ژنتیکی جزئی در حاملگی به روش رحم اجاره ای، حمل جنینی در رحم مادر جایگزین است که از تخمک و اسپرم پدر و مادر اصلی (زوج متقاضی) و در شرایط آزمایشگاهی تشکیل شده باشد. در این صورت کودک 50 درصد از ویژگی های ژنتیکی را از صاحب تخمک (مادر) و 50 درصد دیگر را از صاحب اسپرم (پدر) به ارث می برد.
جنین حاصل، با لانه گزینی و رشد در رحم مادر جایگزین، صرفاً از شرایط محیطی بهره مند میشود که شامل تأثیراتی مانند ارتباط خونی، بهره مندی از مواد مغذی، اثرپذیری از داروهای مصرفی و در سطح ناچیزی تبادل دوسویه ی سلول های جنینی خواهد بود.
تبادل ژنتیکی کامل
در تبادل ژنتیکی کامل بین مادر حامل و کودک، تخمک اهدایی از مادر حامل دریافت می شود و در آزمایشگاه با اسپرم مرد لقاح مییابد. در این صورت علاوه بر اپی ژنتیک رحم، خصوصیات DNA مادر جایگزین نیز به کودک میرسد و شباهت های ظاهری و ژنتیکی ایجاد میکند.
در روش سنتی که دیگر رایج نیست، امکان انتقال مستقیم اسپرم مرد به رحم مادر جایگزین از طریق IUI نیز وجود دارد. البته گاهی تخمک و حتی اسپرم، از اهداکنندگان دیگری دریافت میشود که در آن صورت، ارتباط ژنتیکی بین مادر اجاره ای و جنین باز هم از نوع جزئی خواهد بود.
مراحل کنترل ویژگیهای ژنتیکی در بارداری با رحم جایگزین
از مزایای بارداری به روش رحم جانشین باید به امکان مدیریت و حذف مشکلات ژنتیکی عمده ای اشاره کرد که در یک حاملگی طبیعی چندان قابل کنترل نیست. از آنجایی که تخمک و اسپرم والدین اصلی (یا تخمک و اسپرم اهداکنندهها) در محیط آزمایشگاه لقاح مییابد و سپس به رحم فرد انتخابشده منتقل میشود، با رعایت نکاتی میتوان خطر بروز ناهنجاری های کروموزومی و دیگر آسیب های طول بارداری یا حین زایمان را به حداقل رساند. مهمترین این نکات عبارتند از:
- انتخاب مادر جایگزین مناسب
- انتخاب بهترین رویان
- انجام آزمایشهای ژنتیک

انتخاب مادر جایگزین مناسب
در یک بارداری طبیعی ممکن است مادر اطلاعی از مشکلات رحمی خود و ناهنجاریهای کروموزومی خود و همسرش نداشته باشد. در این صورت با وقوع نخستین حاملگی و حتی در صورت انجام معاینات بارداری، احتمال بروز مشکل در برای جنین یا تولد کودکی با بیماری های ارثی وجود خواهد داشت. اما مادر میانجی که باید دستکم یک بارداری موفق و سن مناسبی (بین 20 تا 35 سال) داشته باشد و آزمایشهای متعددی را برای پذیرش جنین پشت سر بگذارد، اطمینان زوج را از سلامت کامل رحمی برای نگهداری 9 ماههی جنین بالا خواهد برد.
انتخاب بهترین رویان
در فرایند تخمککشی و دریافت اسپرم از زن و مرد و سپس لقاح آنها در آزمایشگاه، همواره بیش از یک رویان تشکیل می شود که امکان بررسی و مقایسهی وضعیت رویان ها و انتخاب بهترین آنها را فراهم میکند.
تکنسین آزمایشگاه با انتخاب رویان هایی که تقسیمات سلولی استانداردتری را پشت سر گذاشته و به اندازه و شکل بهتری رسیدهاند، شانس موفقیتآمیز بودن لانهگزینی و رشد مناسب جنین در رحم جایگزین را بالا می برد. در این روش خطراتی مانند سقط جنین، مرده زایی، تولد نوزاد کم وزن، زایمان زودرس و... به حداقل می رسد.
انجام آزمایشهای ژنتیک
یکی دیگر از مزایای بسیار مهم بارداری با رحم اجاره ای که امکان کنترل ویژگی های ژنتیکی را فراهم میکند، آزمایش های تخصصی ژنتیک است. این تستها در دو گروه آزمایشهای پیش از لانهگزینی و پس از آن دستهبندی میشود که ریسک ابتلا به بیماری های ارثی، سندرم های شایع، اختلالات مادرزادی و... را به حداقل میرساند.
با انجام تستهای ژنتیکی میتوان جنینهای ضعیف یا بیمار را کنار گذاشت و جنینهای سالم را به رحم مادر جایگزین انتقال داد. همچنین امکان انتخاب جنسیت دلخواه برای فرزند وجود دارد.

سخن پایانی
یکی از نگرانی های رایج زوجین درباره ی رحم جایگزین، احتمال تأثیر ژنتیکی مادر جایگزین بر کودک و ایجاد شباهت های ظاهری است. در صورتی که جنین از تخمک و اسپرم و الدین اصلی تشکیل شود، مادر جایگزین فقط نقش حامل بارداری را دارد و مادهی ژنتیکی کودک از او منتقل نمیشود. بنابراین ویژگیهای ژنتیکی و ظاهری کودک به والدین ژنتیکی او مربوط است.
در برخی شرایط، زوجین به دلایل پزشکی ممکن است به تخمک اهدایی نیاز داشته باشند. در این حالت، انتخاب فرد اهداکننده بر اساس معیارهای پزشکی و ویژگیهای مورد نظر انجام میشود. آگاهی از این موضوع بخش مهمی از شناخت فرآیند رحم اجاره ای است، زیرا این روش علاوه بر جنبه های درمانی، به بررسی دقیق شرایط پزشکی و قانونی و تصمیم گیری آگاهانه ی زوجین نیاز دارد. به همین دلیل، انتخاب بهترین مرکز رحم اجاره ای تهران نقش مهمی در طی کردن درست این مسیر دارد.
برای دریافت هرگونه مشاوره و راهنمایی درباره رحم اجاره ای با ما تماس بگیرید:
سؤالات متداول
در رحم اجارهای فرزند شبیه چه کسی میشود؟
از آنجایی که ویژگیهای چهره و خصوصیات ظاهری از طریق DNA به ارث میرسد، فرزند شبیه کسانی میشود که تخمک و اسپرم از آنها گرفته شده باشد.
آیا عادات ناسالم مادر جایگزین باعث تغییرات ژنتیکی در جنین میشود؟
از آنجایی که عادات ناسالم مانند مصرف سیگار، الکل، مواد مخدر، غذاهای ناسالم، قرارگیری در معرض سموم و مواد شیمیایی خطرناک و... میتواند به DNA آسیب بزند، احتمال تولد نوزادی با مشکلات ژنتیکی وجود خواهد داشت. مادر جایگزین باید تعهد دهد که در طول بارداری از تمام عادت های مضر پرهیز نماید.
03537283090 داخلی 232
شماره WhatsApp
تلگرام
فیسبوک
ایمیل
نظری ثبت نشده
نظر شما