گروه‌های خونی سازگار در پیوند کلیه و شرایط آن ها

پیوند کلیه
  • 20 مهر 1405
  • آخرین ویرایش: 20 مهر 1405
آنچه در این مقاله می‌خوانید
هماهنگی گروه‌های خونی اهداکننده و گیرنده کلیه، یکی از عوامل اثرگذار بر موفقیت عمل پیوند است. این هماهنگی لزوماً به معنای یکسان بودن گروه‌های خونی نیست؛ به نحوی که بعضی از گروه‌ها مانند O- به عنوان اهداکنندگان همگانی و برخی گروه‌های دیگر مانند AB+ به عنوان دریافت‌کنندگان همگانی می‌توانند با سایر گروه‌های خونی تبادل عضو انجام دهند. در این مطلب از رادینا سلامت به بررسی تطابق‌های خونی لازم برای جراحی پیوند کلیه پرداخته می‌شود.
گروه‌های خونی سازگار در پیوند کلیه

یکی از اولین پرسش‌ها در مسیر پیوند کلیه این است که آیا گروه خونی اهداکننده و گیرنده با یکدیگر سازگار هستند یا خیر. خوب است بدانیم بدون تطابق گروه خونی، انجام پیوند ممکن ولی پرخطر است، اما همیشه به معنای غیرممکن بودن پیوند نیست. سازگاری گروه خونی می‌تواند احتمال موفقیت پیوند را به‌طور قابل توجهی افزایش دهد و خطر رد کلیه را کاهش دهد. اینکه کدام گروه‌های خونی با یکدیگر سازگارند، چه استثناهایی وجود دارد و در چه شرایطی می‌توان از روش‌های جایگزین استفاده کرد، موضوعاتی هستند که در ادامه مقاله به‌صورت دقیق و قابل فهم بررسی می‌شوند.

چرا گروه خونی در پیوند کلیه مهم است؟

هماهنگی گروه خونی اهداکننده و گیرنده در پیوند کلیه، باعث کاهش احتمال رد سریع پیوند می‌شود و خطر عوارض پس از عمل را به حداقل می‌رساند. به عبارت دیگر، ناسازگاری گروه‌های خونی می‌تواند بدن فرد بیمار را برای تولید پادتن علیه کلیه جدید تحریک کند که ریسک از کار افتادن آن یا نیاز به مصرف داروهای ایمونوساپرسیو (ضد رد عضو پیوندی) را افزایش می‌دهد. از طرفی سازگاری گروه‌های خونی، در بلندمدت نیز باعث دوام عملکرد مطلوب کلیه خواهد شد.

چرا گروه خونی در پیوند کلیه مهم است؟

جدول تطابق گروه‌های خونی برای اهدای کلیه

همان‌طور که در اهدای خون باید تناسب خاصی بین دهنده و گیرنده وجود داشته باشد، در اهدای کلیه نیز نحوه تطابق گروه‌های خون براساس یک جدول تعیین می‌گردد. بیماران دارای گروه خونی AB+ می‌توانند کلیه اهدایی از هر اهداکننده‌ای را دریافت کنند. این در حالی است که بیماران دارای گروه خونی O- باید از اهداکننده‌ای با گروه خونی مشابه خود کلیه دریافت نمایند. به‌طور خلاصه، بهترین ترکیب‌های خونی برای انجام عمل پیوند کلیه در جدول زیر درج شده است:

+AB

-AB

+B

-B

+A

-A

+O

-O

گروه خونی دریافت‌کننده








*

-O







*

*

+O






*


*

-A





*

*

*

*

+A




*




*

-B



*

*



*

*

+B


*


*


*


*

-AB

*

*

*

*

*

*

*

*

+AB

بهترین گروه خونی برای پیوند کلیه

اگرچه در پیوند کلیه، بهترین گروه خونی به طور مطلق وجود ندارد، اما گروه خونی O به‌عنوان دهنده عمومی می‌تواند به سایر گروه‌های خونی عضو اهدا کند. همچنین یکسان بودن گروه خونی گیرنده و دهنده شانس موفقیت پیوند را افزایش می‌دهد. از طرفی گروه خونی AB به عنوان گیرنده عمومی، شانس دریافت عضو پیوندی از تمام گروه‌های خونی دیگر را دارد.

تکنیک‌های جدید آزمایشگاهی نشان می‌دهد که گاهی می‌توان به کمک دستگاه پرفیوژن و با ورود آنزیم‌هایی خاص به درون رگ‌های خونی عضو آماده پیوند، آنتی‌ژن‌های گروه خونی A یا B را از سلول‌های آن حذف کرد تا کلیه اهدایی موقتاً گروه خونی مشابه با O پیدا کند. بدین ترتیب دامنه سازگاری پیوند افزایش خواهد یافت.

بهترین گروه خونی برای پیوند کلیه

پیوند کلیه بین خویشاوندان در مقابل غریبه ها

مدت‌زمان بقای عضو پیوندی، در دریافت از خویشاوند و غیرخویشاوند تفاوت قابل توجهی ندارد. همچنین نرخ رد پیوند کلیه اهداشده توسط اعضای خانواده و غریبه‌ها تقریباً با هم برابر است؛ مگر در مواردی که بیماری زمینه‌ای ژنتیکی در خانواده وجود داشته باشد و دریافت عضو از خویشاوند باعث افزایش خطر عود آن شود.

پیوند کلیه در گروه های خونی ناسازگار

امروزه با پیشرفت علم پیوند، در برخی کشورها و مراکز تخصصی، پیوند کلیه با گروه خونی ناسازگار انجام می‌شود. در این روش‌ها قبل از عمل، با استفاده از داروهای قوی سرکوب‌کننده ایمنی، فیلترکردن آنتی‌بادی‌ها از خون (پلاسمافرز) و گاهی تزریق ایمونوگلوبولین، تلاش می‌شود واکنش ایمنی بدن کنترل شود تا خطر پس‌زدن کلیه کاهش یابد.

با این حال باید واقع‌بین بود؛ این نوع پیوند هزینه‌برتر، پیچیده‌تر و پرریسک‌تر از پیوند معمولی است و خطر عفونت، پس‌زدگی و عوارض دارویی در آن بیشتر است. به همین دلیل معمولاً فقط زمانی توصیه می‌شود که گزینه‌ی سازگار دیگری وجود نداشته باشد یا بیمار شرایط خاصی داشته باشد.

در پیوند کلیه در ایران نیز، مانند بسیاری از کشورها، تصمیم‌گیری درباره‌ی گروه خونی ناسازگار بر اساس شرایط بیمار، امکانات مرکز درمانی و نظر تیم پیوند انجام می‌شود. در بسیاری از موارد، پزشکان به‌جای پیوند با گروه خونی ناسازگار، روش‌های جایگزین مثل اهدای جفتی کلیه (Kidney Paired Donation) را در صورت امکان پیشنهاد می‌کنند که ایمن‌تر و موفق‌تر است.

تماس با ما

برای دریافت هرگونه مشاوره و راهنمایی درباره پیوند کلیه با ما تماس بگیرید:

03537283090 داخلی 232 شماره WhatsApp تلگرام فیسبوک ایمیل

پرسش‌های متداول

گرانترین گروه خونی برای پیوند کلیه کدام است؟

دارندگان گروه خونی B به دلیل کمبود اهداکنندگانی با این گروه خونی، مدت زمان بیشتری در صف انتظار پیوند می‌مانند و ممکن است هزینه‌های بالاتری برای دریافت کلیه صرف کنند.

کمیاب ترین گروه خونی برای پیوند کلیه چیست؟

گروه خونی AB کمترین فراوانی را بین گیرندگان و دهندگان کلیه دارد و از همین رو کمیاب‌ترین گروه خونی در پیوند کلیه به شمار می‌رود.

آیا گروه خونی O+ برای پیوند کلیه مناسب است؟

بله، گروه خونی O+ می‌تواند به گیرندگانی با تمام گروه‌های خونی مثبت اهدای عضو داشته باشد و به همین دلیل در فهرست اهداکنندگان ارزش بالایی دارد.


سرکار خانم مژده جعفری زاده

مژده جعفری‌زاده بیش از چهار سال است که به‌عنوان نویسنده و ویراستار محتوای پزشکی با تیم رادینا سلامت همکاری می‌کند. او با بهره‌گیری از منابع علمی معتبر بین‌المللی و مشاوره مستقیم پزشکان، پرستاران و ماماهای مجموعه، مطالبی دقیق، به‌روز و کاربرپسند در حوزه سلامت و درمان تولید می‌کند. پیشینه‌ی او در زبان انگلیسی نیز باعث شده تا علاوه‌بر تولید محتوای فارسی، مسئولیت نظارت بر محتوای انگلیسی رادینا سلامت را برعهده داشته باشد تا کیفیت علمی و زبانی مطالب برای کاربران داخل و خارج از کشور تضمین شود.

نظری ثبت نشده

نظر شما