اپی ژنتیک رحم اجاره ای: آیا نوزاد شبیه مادر اجاره ای خواهد بود؟
درمان ناباروری
از زوجها و متخصصان باروری را جلب کرده است. یکی از رایجترین پرسش ها در این مسیر آن است که آیا نوزادی که در رحم یک مادر جایگزین رشد میکند، ممکن است از نظر ظاهری یا رفتاری به او شبیه شود؟ علم اپی ژنتیک پاسخ این سؤال را با نگاهی تازه بررسی میکند. اپی ژنتیک نشان میدهد که اگرچه ساختار اصلی DNA کودک از والدین بیولوژیکی میآید، اما محیط رحم و عوامل بیولوژیکیِ مادر جایگزین می توانند بر نحوه عملکرد ژن ها تأثیر بگذارند. در این مقاله بهطور علمی و ساده بررسی خواهیم کرد که نقش رحم در شکلگیری صفات کودک چقدر واقعی است.
چهره نوزاد چگونه شکل میگیرد؟
اصلی ترین عامل شکل گیری قیافه و ویژگی های ظاهری یک فرد، خصوصیات ژنتیکی است که از پدر و مادر بیولوژیک به ارث می رسد. ویژگیهای چهره والدین شامل شکل بینی، شکل لب ها و فک، اندازه و فاصله چشمها، رنگ چشم و پوست و... روی ژنتیک چهره نوزاد اثر میگذارد. در کنار آن، برخی عوامل محیطی در طول 9 ماهه رشد جنین و پس از تولد تا زمان نوجوانی ممکن است تغییراتی در چهره کودک ایجاد کند. بنابراین ظاهر نوزاد بیش از هر عاملی به ژن های او وابسته است.
نقش مادر جایگزین در انتقال ویژگیهای ظاهری
در فرزندآوری به روش رحم اجاره ای، جنین در رحم مادر جایگزین رشد میکند و ممکن است تحت تأثیر برخی ویژگی های رحم قرار بگیرد. همچنین منبع تأمین اکسیژن و مواد مغذی برای جنین، از طریق خون مادر اهداکننده رحم است. علاوه بر این، عوامل قابل کنترل مانند میزان استرس و سطح هورمون های بدن مادر، برنامه غذایی دوران بارداری، بیماریهای احتمالی و داروهای مصرفی میتواند تأثیراتی روی خصوصیات فیزیکی و جسمانی کودک بگذارد که در ادامه مورد بررسی قرار می گیرد.
ارتباط خونی
جنین از طریق بند ناف خود به مادر جایگزین متصل میشود و خونرسانی به او تا زمان زایمان از این طریق صورت میگیرد. با اینحال در این ارتباط خونی، امکان انتقال هیچگونه خصوصیت ژنتیکی وجود ندارد و حتی گروه خونی مادر جایگزین هم روی جنین تأثیر نمی گذارد. بنابراین چهره و ویژگی های ظاهری کودک تغییری نمی کند.

محیط رحم
رحم مادر دوم یا جایگزین، محل رشد جنین تا زمان تولد است و اگرچه نقشی در تغییرات ژنتیکی کودک ندارد اما میتواند در نحوه بروز ژنها مؤثر باشد. به عبارت دیگر، هر نوزاد ژن های زیادی را در سلول های خود حمل میکند که برخی از آن ها ممکن است تا پایان عمر نیز فعال نشوند. اما شرایط رحمی در طول 9 ماهه بارداری روی فعال یا غیرفعال شدن برخی ژن ها اثر میگذارد و متناسب با خصوصیات به ارث رسیده از والدین واقعی، چهره کودک را دستخوش تغییر میکند. و این تغییرات توسط آزمایش های ژنتیکی رحم اجاره ای مورد بررسی قرار میگیرد.
سایر عوامل
شباهت مادر جایگزین و کودک در روش رحم اهدایی یا جایگزین هرگز رخ نمی دهد. اما میزان شباهت نوزاد به والدینش تا حدی به عوامل محیطی قابل کنترل در طول بارداری مادر جایگزین نیز وابسته است. رژیم غذایی دوران حاملگی و کم یا زیاد بودن ویتامین های دریافتی روی رشد جنین اثر میگذارد. سطح بالای استرس با بر هم زدن تعادل هورمونی بدن مادر، عملکرد هورمونی جنین و رشد عصبی او را تحت تأثیر قرار میدهد. مصرف برخی داروها هم باعث تغییراتی در قد، وزن یا تکامل اندام های داخلی نوزاد می شود.

نقش روش لقاح در انتقال ویژگیهای ظاهری
در حال حاضر برای لقاح تخمک و اسپرم در فرزندآوری با رحم اجاره ای، دو راهکار پیش روی زوج های نابارور قرار دارد. در روش اول که تخمک های مادر قوی و سالم هستند و علت نازایی او صرفاً مشکلات رحمی می باشد، از تخمک مادر برای انجام لقاح با اسپرم پدر استفاده میشود. اما در روش دوم که مادر علاوه بر ناهنجاری های رحمی دارای ضعف یا فقدان تخمک است، تخمک اهداشده از مادر جایگزین یا یک اهداکننده ی دیگر به کار میرود.

تخمک مادر
سلول تخمک، نیمی از ویژگیهای ژنتیکی و سلول اسپرم هم نیمی دیگر از ویژگی های ژنتیکی جنین را در خود حمل می کند. اگر تخمک مادر به همراه اسپرم پدر برای لقاح آزمایشگاهی و انتقال جنین به رحم جایگزین مورد استفاده قرار گیرد، صددرصد خصوصیات ژنتیکی کودک از جمله ظاهر و قیافه او از والدین واقعیاش به ارث میرسد.
تخمک اهدایی
در صورت اهدای تخمک به زوج برای بچهدار شدن، 50 درصد از خصوصیات ژنتیکی از جمله ویژگیهای چهره کودک به فرد اهداکنندهی تخمک شباهت پیدا میکند. این فرد میتواند همان مادر جایگزین یا یک اهداکننده ی دیگر باشد. در چنین شرایطی برای ایجاد شباهت حداکثری بین کودک و زوج متقاضی رحم اجارهای، بهتر است اهداکنندهای را انتخاب کرد که بیشترین تشابه ظاهری را به مادر یا هر دو والد کودک داشته باشد.
ژنتیک چهره نوزاد رحم جایگزین
چهره نوزاد از ترکیب ژن هایی شکل می گیرد که از تخمک مادر ژنتیکی و اسپرم پدر به ارث رسیدهاند؛ بنابراین شکل صورت، رنگ چشم، پوست، مو و تمام ویژگی های ظاهری کاملاً مربوط به والدین بیولوژیکی است. در رحم اجاره ای، مادر جایگزین فقط محیط رشد جنین را فراهم می کند و هیچ ماده ژنتیکی ای به او منتقل نمی کند؛ به همین دلیل نوزاد از نظر چهره هیچ شباهت ارثی به مادر جایگزین پیدا نمی کند. حتی اگر محیط رحم می تواند بعضی ژن ها را پررنگ تر یا خاموش تر کند (اپیژنتیک)، این تغییرات در سطح عملکرد بدن اتفاق می افتد و به ظاهر یا شباهت چهره مربوط نیست.
سخن پایانی
در رحم اجاره ای، چون ارتباط ژنتیکی میان مادر جایگزین و جنین وجود ندارد، صفات ژنتیکی او، بهویژه ویژگی های ظاهری، به کودک منتقل نمیشود. با این حال، فعال یا غیرفعال شدن ژنها تحت تأثیر عوامل محیطی، که اپی ژنتیک نام دارد، می تواند به شرایط رحم، تغذیه و سلامت مادر جایگزین در دوران بارداری وابسته باشد. به همین دلیل، برخی ویژگیها ممکن است در این محیط متفاوت از رشد در رحم مادر اصلی بروز کنند. با وجود این، توالی های ژنتیکی کودک همچنان از والدین بیولوژیک او، یعنی صاحبان تخمک و اسپرم، به ارث میرسد. برای آشنایی با روند درمان و مراحل آن، می توانید تجربه رحم اجاره ای موفق زوجین را مطالعه کنید.
برای دریافت هرگونه مشاوره و راهنمایی درباره رحم اجاره ای با ما تماس بگیرید:
سؤالات متداول
منشأ ویژگیهای ظاهری نوزاد چیست؟
مبدأ و منشأ خصوصیات ظاهری هر کودک، ژنهای او است که این ژنها هم درون هستهی سلولهای جنسی اولیه (تخمک مادر و اسپرم پدر) قرار دارند.
اپیژنتیک رحم بر کدام ویژگیهای جنین اثر میگذارد؟
شرایط محیطی یا اپی ژنتیک رحم صرفاً ممکن است روی رشد مغزی، وزن نوزاد و خلقوخوی او اثر بگذارد، اما در تغییرات چهره و زیبایی ظاهری کودک مؤثر نیست.
چرا چهره نوزاد من بعد از چند روز تغییر میکند؟
تغییر چهره نوزاد تا چند هفته یا چند ماه بعد از تولد به دلیل ادامه یافتن فرایند رشد، کاملاً طبیعی است و تا زمان رسیدن به یک ظاهر تثبیتشده ادامه مییابد. بنابراین این موضوع ارتباطی با بارداری طبیعی یا بارداری به روش رحم اجاره ای ندارد.
03537283090 داخلی 232
شماره WhatsApp
تلگرام
فیسبوک
ایمیل
نظری ثبت نشده
نظر شما