شرایط و عوارض اهدای کلیه برای اهدا کننده

بسیاری از افرادی که قصد اهدای کلیه دارند، این پرسش را مطرح می‌کنند که آیا این کار در بلندمدت برای سلامت آن‌ها خطرناک است یا خیر. در افراد واجد شرایط، اهدای کلیه که پایه‌ی اصلی پیوند کلیه از فرد زنده است، معمولاً ایمن است، اما بدون ریسک نیست. ارزیابی دقیق عملکرد کلیه‌ها، سلامت قلب، فشار خون و وضعیت روانی، نقش کلیدی در کاهش عوارض احتمالی دارد. اینکه چه کسانی مجاز به اهدای کلیه هستند، چه عوارضی ممکن است تجربه شود و پس از عمل چه مراقبت‌هایی ضروری است، موضوعاتی هستند که در ادامه مقاله به‌صورت شفاف و علمی به آن‌ها پرداخته شده است.

چه کسانی می توانند کلیه اهدا کنند؟

برای اهدا کلیه شخص باید مورد ارزیابی دقیق جسمی و روانی قرار گرفته و اطمینان حاصل شود که این کار در طولانی مدت بر سلامت او تاثیر منفی نمی‌گذارد. فرد باید در سلامت کامل بوده و هیچ گونه عفونت فعال یا عودکننده نداشته باشد. سن او بین 18 تا 60 سال باشد. مبتلا به بیماری‎های مزمن مانند مشکلات قلبی شدید یا سرطان نباشد. همچنین شخص نباید بیماری‎هایی مانند سنگ کلیه یا فشار خون درمان نشده داشته باشد. عدم سو مصرف مواد مخدر نیز جز شرایط مهم برای اهدا کننده است.

افراد با بیماری های خاص مانند کبد چرب، هپاتیت و بیماری های دیگر گزینه مناسبی برای اهدا کلیه به شمار نمی روند. ترجیح بر این است که گروه خونی گیرنده و اهدا کننده مطابقت داشته باشد، برای مثال هر دو A مثبت باشند. شخص همچنین باید از نظر روانی نیز آمادگی انجام این کار را داشته باشد و هیچ گونه فشاری باعث اجبار او به انجام این کار نشود!

عوارض احتمالی برای اهداکننده

قبل از آشنایی با عوارض احتمالی اهدای کلیه، بهتر است بدانید که در جدیدترین روش پیوند کلیه، برداشت کلیه از اهداکننده با روش‌های کم ‌تهاجمی مانند لاپاراسکوپی انجام می‌شود، جراحی ای ایمن که تنها حدود ۲.۵ درصد از اهداکنندگان در آن عوارض شدید را تجربه کرده‌اند. از جمله عوارض کوتاه‌مدت ناشی از این جراحی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• لخته شدن خون یا خونریزی در طول جراحی یا بلافاصله بعد از ان
• عفونت در محل برش جراحی بعد از عمل
• واکنش های نامطلوب به بیهوشی مانند واکنش های آلرژیک به مواد بیهوشی
• ·آسیب های موضعی به بافت های نزدیک به کلیه
• احساس درد در ناحیه برش که با دارو مسکن کنترل می‎شود.
• احتمال ابتلا فرد به افزایش فشار خون بالا
• در بارداری ممکن است فرد را با محدودیت ها و مشکلاتی مانند فشار خون بالای حاملگی پره اکلامسی درگیر کند.

مراقبت های بعد از اهدا

برای آن که جراحی به خوبی و موفقیت آمیز انجام شود، شخص بعد از عمل نیز باید مراقبت های خاصی را انجام داده و از انجام برخی کارهای دیگر خودداری کند. اهدا کنندگان بعد از عمل معمولا نیاز به یک تا دو روز بستری در بیمارستان داشته و بعد از آن مرخص می‎شوند. البته در برخی شرایط و برای مدیریت کامل هرگونه عارضه ممکن است این زمان به چهار تا شش روز نیز افزایش پیدا کند.

پس از ترخیص از بیمارستان مراقبت از محل برش جراحی برای جلوگیری از بروز عفونت بسیار مهم است. جای زخم باید تمیز و البته خشک نگه داشته شود. شخص باید به مدت حداقل شش هفته از فعالیت های بدنی سخت یا بلند کردن اجسام سنگین خودداری کند. روی شکم و قسمت جراحی شده نخوابد یا خم نشود، چرا که به محل زخم فشار وارد می‎کند.

مصرف منظم داروهای تجویز شده نیز بسیار مهم است. همچنین پیگیری و معاینات دوره‎ای بعد از ترخیص در زمان های تعیین شده توسط پزشک بسیار مهم است تا هرگونه عارضه احتمالی به سرعت شناسایی و درمان شود.

دوره نقاهت بعد از اهدای کلیه

دوران نقاهت بعد از اهدا کلیه با توجه به شرایط عمومی و جسمی بیمار بین دو تا شش هفته طول می‎کشد. معمولا بعد از گذشت این زمان شخص می‎تواند به زندگی روزمره برگردد.

برای بازگشت به فعالیت‎های شغلی نیز حدود هشت هفته زمان نیاز است، البته این موضوع تا حد زیادی به نوع شغل و میزان فعالیت بدنی و شرایط عمومی فرد بستگی دارد. در چند هفته اول حدودا تا شش هفته، فعالیت بدنی بهتر است محدود به پیاده روی شود. پس از شش هفته شخص می‎تواند رانندگی کرده و از یک یا دو هفته بعد با صلاحدید پزشک ورزش‎های سبک را نیز آغاز کند.

سن مناسب برای اهدای کلیه

در حالت کلی محدوده سنی مناسب برای اهدا کلیه بین 18 تا 60 سال است. اما این بازه سنی الزامی نیست. در واقع مهمتر از سن، سلامت فیزیولوژیکی اهدا کننده است که باید در نظر گرفته شود. برای مثال یک فرد 65 ساله سالم بدون هیچ بیماری زمینه‎ای می‎تواند یک گزینه بهتر برای اهدا باشد، در مقایسه با یک جوانی که مشکلات سلامتی کنترل نشده دارد.

زندگی با یک کلیه چگونه است؟

باید بدانید که زندگی با یک کلیه هیچ تاثیری بر میزان طول عمر افراد نداشته و فرد می‎تواند مانند افراد دیگر طول عمر طبیعی داشته باشد. بدن انسان ظرفیت عملکردی اضافی دارد و بدن با یک کلیه سالم نیز می‎تواند به طور کامل عملکرد طبیعی خود را داشته باشد. کلیه باقی مانده برای جبران وظایف کلیه از دست رفته کمی بزرگ‎تر شده و عملکرد فیلتراسیون خود را افزایش می‎دهد. هیچ تاثیری بر باروری زنان و مردان نداشته و زنان پس از یک دوره انتظار معمولا یک ساله یا بیشتر می‎توانند باردار شوند.

نکته مهم نظارت مادام العمر و همیشگی بعد از اهدای کلیه است. شخص باید در بازه های زمانی تعیین شده چکاپ‏ شود. همچنین در باید رژیم غذایی سالم کم نمک و کم چربی را برای برنامه غذایی روزانه خود انتخاب کند.

بیشتر بخوانید: پیوند کلیه در کودکان و نوجوانان

جمع بندی

پیوند کلیه یک روش درمانی بسیار مهم برای نارسایی مزمن کلیه است که می‌تواند از یک انسان سالم یا متوفی انجام شود. پیوند کلیه در ایران با تکیه بر تیم های پزشکی مجرب و مراکز درمانی مجهز، امروز یکی از موفق ترین برنامه های پیوند در منطقه به شمار می‌رود. در صورتی که اهداکننده زنده باشد، باید شرایطی مانند سلامت عمومی کامل، سازگاری گروه خونی و آمادگی کامل روانی را داشته باشد. اهداکننده بعد از عمل جراحی حدود شش تا هشت هفته به دوران نقاهت نیاز داشته و بعد از آن می‌تواند به زندگی روزمره خود بازگردد.

تماس با ما

برای دریافت هرگونه مشاوره و راهنمایی درباره پیوند کلیه با ما تماس بگیرید:

03537283090 داخلی 232 شماره WhatsApp تلگرام فیسبوک ایمیل

سوالات متداول

آیا اهدا کلیه باعث ناتوانی یا مرگ می‏شود؟

عوارض اهدا کلیه برای اهدا کننده بسیار کم بوده و احتمال آن حدود 2.5 درصد است. این عوارض نیز هیچ کدام منجر به مرگ یا ناتوانی نخواهند شد.

آیا زنان می‎توانند کلیه اهدا کنند؟

بله زنان نیز می‏توانند کلیه اهدا کنند و این کار تاثیری بر باروری زنان ندارد.

اهدای کلیه با لاپاراسکوپی چگونه است؟

این روش به جای شکاف های بزرگ از برش های کوچک استفاده می‏شود. در نتیجه دوران نقاهت کوتاه‎تر بوده و افراد درد کمتری را تجربه خواهند کرد.

اهدا کننده کلیه چند روز بستری می‏شود؟

در حالت نرمال شخص بعد از دو روز مرخص می‏شود اما گاهی نیاز است برای اطمینان از سلامت فرد، ترخیص بعد از پنج تا شش روز انجام شود.