آیا پیوند کلیه دوم امکان پذیر است؟ شرایط و خطرات آن

عمل پیوند کلیه یکی از عمل های جراحی پیچیده در دنیای پزشکی است که میزان موفقیت بالایی دارد. با این وجود آمارها نشان می‎دهد تقریبا 50 درصد از عضوهای پیوندی 10 تا 12 سال بعد از عمل جراحی، توسط بدن شخص گیرنده پس زده می شوند. در نتیجه بعد از چند سال ممکن است بدن کلیه جدید را پس زده و کلیه جدید نتواند عملکرد یک کلیه طبیعی و سالم را داشته باشد. در این حالت شخص به دیالیز یا پیوند دوم نیاز پیدا می‎کند. با ما همراه شوید تا در این مطلب بیشتر با شرایط و خطرات پیوند کلیه برای بار دوم آشنا شویم.

چه زمانی به پیوند دوم نیاز است؟

ممکن است بعد از عمل جراحی، بدن کلیه جدید را پس زده و کلیه نتواند وظایف تصفیه خون را به خوبی انجام دهد. در این حالت بدن کلیه جدید را به عنوان یک عامل بیگانه شناسایی کرده و نیاز به پیوند کلیه دوم می باشد.

احتمال پس زدن کلیه از چند ساعت بعد از عمل تا چند سال بعد از ان وجود دارد. از این رو افراد باید به طور مادام العمر داروهای رد پیوند را مصرف کرده و دستورالعمل های پزشکی را رعایت کنند. با انجام این راهکارها احتمال رد پیوند و نیاز به پیوند دوم تا حد زیادی کاهش پیدا می‎کند.

شرایط پیوند کلیه دوم

شرایط پیوند کلیه برای بار دوم تا حد زیادی شبیه به شرایط برای بار اول است. با این وجود، ارزیابی دقیق‌تر و سخت گیرانه‌تری برای اهداکننده و گیرنده انجام می‌شود تا احتمال شکست در پیوند دوم کاهش پیدا کند. یکی از مهم ترین این بررسی‌ها، تطابق گروه‌های خونی در پیوند کلیه است، چون اگر گروه خونی اهداکننده و گیرنده سازگار نباشد، خطر رد پیوند بالا می‌رود.

• سلامت عمومی فرد از نظر قلب و عروق، وضعیت ریه و سلامت دیگر اندام های بدن باید به طور کامل مورد بررسی قرار گیرد. این موضوع باعث می ‏شود پزشکان مطمئن شوند بدن آمادگی عمل جراحی و درمان دارویی بعد از آن را دارد.
• بیماری های شدید و تهدید کننده مانند بیماری های قلب و مغز یا وجود زخم گوارشی فعال مانع از عمل جراجی موفق خواهد بود. در نتیجه هرگونه بیماری شدید موجود باید درمان شود.
• بدن قبل از پیوند نباید هیچ گونه عفونت فعال داشته باشد. حتی اگر بدن یک عفونت ساده ناشی از سرما خوردگی دارد، باید عفونت به طور کامل برطرف شده و سپس عمل انجام شود.
• شخص نباید درگیر بیماری سرطان در هیچ بخش از بدن باشد.
• بیمار باید آمادگی روانشناختی لازم برای عمل جراحی، مراقبت های بعد از آن و رعایت رژیم غذایی و دارویی تجویز شده را داشته باشد.

بیشتر بخوانید: پیوند کلیه چیست؟ راهنمای کامل از تشخیص تا مراقبت

تفاوت پیوند کلیه برای بار دوم با پیوند اول

پیوند اول در مقایسه با عمل جراحی برای اولین بار پیچیدگی های ایمونولوژیک و چالش های بیشتری دارد. این موضوع بر روند جراحی و میزان موفقیت آن تاثیرگذار خواهد بود. از جمله تفاوت های عمده عمل جراحی بار دوم با پیوند اول می‎توان به موارد زیر اشاره کرد.

تولید آنتی بادی ها با قدرت بیشتر

در پیوند اول سیستم ایمنی بدن کلیه جدید را به عنوان یک عضو بیگانه تشخیص داده و برای مقابله با آن آنتی بادی تولید می‏کند. این آنتی بادی ها عامل اصلی پس زدن کلیه هستند. در این حالت سیستم ایمنی بدن تجربه کسب کرده و این آنتی بادی را در حافظه خود ضبط می کنند. بعد از پیوند دوم آنتی بادی ها از قبل در خون حضور دارند. در نتیجه به محض ورود کلیه جدید به بدن آنتی بادی ها به آن حمله کرده و خطر پس زدن به طور قابل توجهی افزایش پیدا می‎کند. در نتیجه ارزیابی سیستم ایمنی برای بار دوم باید بسیار دقیق تر انجام شود.

مشکلات جراحی

در پیوند دوم بافت های محل جراحی اول ممکن است دچار چسبندگی شده و جراحی را پیچیده ‏تر کنند. همچنین ممکن است بهبود زخم کمی بیشتر طول بکشد.

زمان انتظار

به دلیل حساسیت های ایمنی بیشتر و محدودیت های ایجاد شده ممکن است گزینه های موجود برای اهدا عضو کاهش پیدا کند. در نتیجه ممکن است زمان انتظار برای پیدا کردن اهدا کننده جدید بیشتر می شود.

درصد موفقیت و عمر پیوند دوم کلیه

درصد موفقیت پیوند کلیه برای بار دوم حدود 10 تا 15درصد از پیوند اول کمتر است. یعنی میزان موفقیت این عمل چیزی بین 80 تا 85 درصد خواهد بود. همچنین به طور کلی عمر کلیه پیوندی دوم به طور متوسط در مقایسه با عمر کلیه اول کمتر است. البته عواملی مانند کیفیت و سازگاری اهدا کننده جدید، مصرف انتی بیوتیک ها و داروهای کورتونی دوام پیوند را افزایش می‎دهد.

مزیت پیوند مجدد کلیه نسبت به دیالیز

اگر کلیه پیوندی توسط بدن پس زده شود، افراد دوباره به دیالیز یا پیوند دوم نیاز پیدا می‌کنند. در این میان، توصیه اغلب پزشکان در مقایسه پیوند کلیه یا دیالیز، برای بیماران واجد شرایط انتخاب پیوند است. پیوند مزایایی نسبت به دیالیز دارد که در ادامه آورده شده است.

• میانگین طول عمر بیشتر افراد با کلیه پیوندی در مقایسه با افراد دیالیزی
• بهبود انرژی و رضایت عمومی بیشتر
• کاهش دفعات مراجعه به بیمارستان
• کاهش عوارض ناشی از دیالیز
• آزادی بیشتر در رژیم غذایی و مصرف مایعات
• کنترل بهتر کم خونی و بهبود سلامت استخوان ها

توصیه های پزشکان برای بیماران تکراری پیوند کلیه

برای آنکه احتمال موفقیت پیوند دوم افزایش پیدا کند، پزشکان توصیه‏ هایی به بیماران می‎کنند که باید به طور دقیق و کامل انجام شود.

رعایت دقیق برنامه دارویی

مهم ترین و اصلی ترین عامل مصرف منظم و دقیق داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی است. این داروها باید تا پایان عمر مصرف شوند البته دوز آن به مرور کاهش پیدا می‎کند.

سبک زندگی سالم

شخص باید سبک زندگی سالمی داشته باشد. نمک، غذاهای پرچرب، غذاهای آماده و پرکالری را به حداقل رسانده و مایعات بسیار بنوشد. شخص باید با رژیم غذایی مناسب و فعالیت بدنی وزن خود را در حالت میانگین حفظ کند. فشار خون و قند خون نیز حتما باید روزانه چک شده و کنترل شود.

نظارت و پیگیری مداوم

بیمار بعد از عمل جراحی تا همیشه باید تحت نظر یک پزشک متخصص نفرولوژیست قرار گیرد تا هرگونه علائم رد مانند افزایش سطح کراتین به سرعت شناسایی شود. در صورت تشخیص به موقع با راهکارهایی می‎توان آن را درمان کرد.

اقدامات محافظتی

برای جلوگیری از بروز هرگونه عفونت در بدن شخص باید بهداشت را به طور کامل رعایت کند. دست ها را به طور مکرر شسته و از تماس با افراد بیمار با بیماری واگیردار خودداری کند. همچنین به دلیل حساسیت بیشتر پوست نسبت به نور آفتاب، شخص باید از قرار گرفتن در برابر نور خورشید خودداری کرده و روزانه حتی در منزل نیز ضد آفتاب استفاده کند.

رعایت محدودیت های بعد از عمل

دوران نقاهت بعد از عمل پیوند کلیه بین شش تا هشت هفته است. در این دوران شخص باید از بلند کردن اجسام سنگین، خم شدن یا خوابیدن روی شکم، فعالیت های بدنی شدید خودداری کند.

بیشتر بخوانید: سوالات رایج درمورد پیوند کلیه

جمع بندی

کلیه پیوندی بعد از عمل، تا سال‌ها بعد ممکن است توسط بدن پس زده شود. در این حالت، شخص می‌تواند دوباره کلیه جدید دریافت کند. پیوند کلیه در ایران نیز مانند سایر کشورها برای بار دوم امکان‌پذیر است، اما در مقایسه با اولین عمل جراحی محدودیت هایی دارد. احتمال موفقیت آن کمتر بوده و عمل با چالش‌های بیشتری همراه است. افراد با رعایت دستورالعمل‌های مختلف مانند رژیم غذایی مناسب، مصرف منظم دارو و سبک زندگی سالم می توانند طول عمر کلیه جدید را افزایش دهند.

تماس با ما

برای دریافت هرگونه مشاوره و راهنمایی درباره پیوند کلیه با ما تماس بگیرید:

03537283090 داخلی 232 شماره WhatsApp تلگرام فیسبوک ایمیل

سوالات متداول

آیا ممکن است نیاز به پیوند دوم داشته باشم؟

بله همیشه احتمال پس زدن کلیه پیوندی وجود دارد. در نتیجه ممکن است بعد از عمل تا سال های پس از آن نیز بدن کلیه را پس زده و شخص نیاز به پیوند دوم داشته باشد.

آیا پیوند مجدد کلیه بهتر از دیالیز است؟

بله اغلب پزشکان پیوند دوم را به دیالیز ترجیح می دهند. طول عمر افراد با پیوند در مقایسه با دیالیز بیشتر بوده و کیفیت زندگی فرد از نظر رژیم غذایی، فعالیت های بدنی و تعداد مراجعه به پزشک بیشتر خواهد شد.