مژده جعفری زاده

تلقیح داخل رحمی یا آی یو آی که یکی از روش‌های کمک‌باروری با ایمنی بالا است، از نظر کارآمدی به عواملی همچون سن مادر و کیفیت تخمک و اسپرم بستگی دارد. اما مصرف غذاهایی همچون حبوبات، سبزیجات سبزبرگ، لبنیات سالم و... می‌تواند شانس موفقیت آن را بالا ببرد. همچنین لازم است با مشورت پزشک، از خوراکی‌های مضر در این دوران خودداری شود.

برای تعیین جنسیت جنین در IVF می‌توان قبل از لقاح، اسپرم‌هایی با جنسیت دلخواه را انتخاب کرد و یا بعد از لقاح و ضمن نمونه‌برداری از رویان‌ها، جنینی با جنسیت مدنظر را برای لانه‌گزینی انتخاب نمود. باتوجه به فواید تعیین جنسیت نظیر جلوگیری از انتقال بیماری‌های ژنتیکی مختص فرزند دختر یا پسر، انجام این آزمایش برای بسیاری از زوج‌ها مفید خواهد بود.

آی یو آی از نخستین راه‌های درمان ناباروری است که برای مردان دارای اختلالات مایع منی و اسپرم یا زنان دارای مشکلات رحم به کار می‌رود؛ اما درصورت وجود اختلالات تخمک یا بیماری‌های شدید زنانه، چندان اثرگذار نیست. آشنایی با مراقبت‌های قبل و بعد از IUI و نحوه انجام و مراحل درمان آن، شانس موفقیت بارداری با این روش را افزایش می‌دهد.

با وجود آن‌که بیشتر بارداری‌ها به صورت ایمن و بدون هرگونه خطری سپری می‌شود، اما گاهی ممکن است مشکلاتی برای مادر و جنین پیش بیاید که نیاز به مراقبت ویژه دارد. از مشکلات احتمالی این دوران می‌توان به دیابت بارداری، فشارخون بالا، عفونت، اختلال عملکرد تیروئید و... اشاره کرد. آشنایی با علائم هر یک، به تشخیص و درمان به‌موقع عارضه کمک خواهد نمود.

از جمله عوامل اثرگذار در افزایش شانس موفقیت انتقال جنین در روش آی وی اف، انتخاب رژیم غذایی مناسب شامل تخم مرغ، برخی ماهی‌ها، منابع پروتئین و اسید فولیک، آجیل، آب آشامیدنی کافی و... است. در عین حال باید از مصرف مواد مضر نظیر نوشابه‌های قندی و کافئین‌دار، الکل، کنسرو و غذاهای فرآوری‌شده، لبنیات ناسالم، برخی میوه‌ها و... پرهیز کرد.

درمان ناباروری با آی وی اف همانند هر روش درمانی دیگری دارای درصدی شکست است. معمولاً عواملی همچون بالا بودن سن زنان، پایین بودن کیفیت جنین، تنبلی تخمدان، کاشت ناموفق جنین، ناهنجاری‌های رحمی و... ممکن است باعث نیاز به تکرار درمان شود که آشنایی با نحوه مدیریت و رفع آن‌ها، به افزایش شانس موفقیت IVF کمک خواهد کرد.

درمان ناباروری با IVF به دلایلی همچون نقص لوله‌های رحمی، اختلالات تخمک‌گذاری زن، مشکلات اسپرم مرد، ناهنجاری‌های ژنتیکی و... انجام می‌شود. در پیش گرفتن اقدامات مناسب در زمان قبل، حین و بعد از آی وی اف می‌تواند شانس موفقیت آن را تا حد زیادی بالا ببرد؛ بنابراین لازم است زوجین دستورالعمل‌های پزشکی را دریافت و کاملاً رعایت کنند.

تخمک لقاح‌یافته با اسپرم در بدو ورود به رحم، برای تغذیه و ادامه رشد به دیواره رحم می‌چسبد که به آن لانه‌گزینی می‌گویند. این فرایند تا چند روز با اندکی خونریزی یا لکه‌بینی و درد همراه است؛ اما بسیاری از علائم آن با قاعدگی تفاوت دارد. آشنایی با نشانه‌های لانه‌گزینی همچون درد و ورم سینه، ویار، تهوع و... راه مؤثری برای تشخیص آغاز بارداری به شمار می‌رود.

دهانه رحم در حالت طبیعی و حتی پس از شروع بارداری، بسیار تنگ است و صرفاً در هفته‌های آخر حاملگی برای سهولت تولد نوزاد، کم‌کم گشاد می‌شود. در زنانی که باز شدن دهانه زودتر از موعد رخ دهد، خطر زایمان زودرس یا سقط جنین وجود دارد و بنابراین عمل جراحی سرکلاژ یا دوختن دهانه رحم (با عوارض کم و درصد موفقیت بسیار بالا) انجام می‌گیرد.

یکی از روش‌های سقط جنین، کورتاژ (Curetage) نام دارد که تحت عنوان دیلاتاسیون و کورتاژ (Dilation and curettage) و به صورت مخفف با نام D&C هم شناخته می‌شود.به عبارتی دیگر، کورتاژ نوعی عمل جراحی کوتاه است که علاوه بر سقط جنین، جهت تشخیص وضعیت رحم و درمان شرایط خاص آن نیز به کار می‌رود.