تاثیر پیوند کلیه بر ازدواج و رابطه جنسی، از ترس تا تردید

پیوند کلیه نقطه عطفی در زندگی بیماران محسوب می‌شود، اما هم‌زمان می‌تواند نگرانی‌هایی درباره ازدواج و رابطه جنسی ایجاد کند. در بیشتر بیماران، پس از گذر از دوره نقاهت و تنظیم داروها، رابطه جنسی و زندگی زناشویی به حالت طبیعی یا حتی بهتر از قبل بازمی‌گردد. با این حال، ترس از آسیب به کلیه پیوندی، تغییرات هورمونی و فشارهای روانی ممکن است باعث تردید یا کاهش اعتماد به نفس شود. در ادامه مقاله بررسی می‌کنیم این نگرانی‌ها تا چه حد واقعی هستند، چه عواملی بر روابط زناشویی اثر می‌گذارند و چگونه می‌توان با آگاهی و مراقبت درست، به یک زندگی عاطفی سالم بازگشت.

ازدواج با کسی که پیوند کلیه کرده ممکن است؟

افراد مبتلا به نارسایی کلیه که ناچار به پیوند کلیه می‌شوند، اغلب پس از جراحی پیوند کلیه شرایط بسیار بهتری نسبت به پیش از پیوند پیدا می‌کنند و در صورت مراقبت‌های کافی می‌توانند به زندگی عادی برگردند. بنابراین ازدواج با کسی که پیوند کلیه انجام داده امکان‌پذیر است و فرد می‌تواند با در پیش گرفتن سبک زندگی سالم و مراجعه منظم به پزشک برای معاینات مختلف، زندگی زناشویی رضایت بخشی داشته باشد. بهتر است شریک زندگی بیمار پیوندی، با کسب مشورت از یک نفرولوژیست، درباره چالش‌های احتمالی زندگی مشترک و همچنین گروه‌های خونی سازگار در پیوند کلیه اطلاعات لازم را دریافت کند.

آیا بعد از پیوند می‌توان باردار شد؟

امروزه پیوند کلیه در ایران با تیم‌های درمانی باتجربه انجام می‌شود و بسیاری از بیماران پس از آن به زندگی عادی و حتی تشکیل خانواده بازمی‌گردند. بارداری در زنان پس از پیوند کلیه نیز امکان‌پذیر است؛ اما باید شرایط مناسبی برای آن در نظر گرفته شود. اغلب توصیه می‌شود اقدام به فرزندآوری دست‌کم یک تا سه سال پس از پیوند به تأخیر بیفتد. پس از آن باید از عملکرد صحیح ارگان‌های تولید مثل به‌ویژه سلامت تخمدان‌ها و تخمک‌گذاری منظم آن‌ها که با قاعدگی‌های منظم خود را نشان می‌دهد، اطمینان یافت.

مراقبت‌های دوران بارداری برای بیماران پیوندی

در زنانی که سابقه انجام پیوند کلیه داشته‌اند، افزایش مراقبت‌های پزشکی دوران حاملگی به موفقیت‌آمیز بودن زایمان کمک خواهد کرد. برخی از این اقدامات عبارتند از:

• مشورت با تیم پیوند و پزشک متخصص زنان پیش از اقدام به بارداری
• اطمینان از ثبات فشار خون در محدوده طبیعی
• تأیید عملکرد خوب کلیه پیوندی و عدم مشاهده علائم رد پیوند
• بارداری برنامه‌ریزی‌شده و تحت نظر پزشک
• کاهش یا اصلاح داروهای مصرفی مرتبط با کلیه برای کاهش خطر آسیب به جنین
• پایش منظم فشار خون، پروتئینوری و عملکرد کلیه در دوران حاملگی

خطرات بارداری برای بیماران پیوندی چیست؟

اگرچه بارداری پس از پیوند کلیه برای زنان امکان‌پذیر است؛ اما ریسک بالاتری دارد و ممکن است خطراتی از قبیل فشار خون بارداری و پره اکلامپسی، زایمان زودرس، نیاز به سزارین، مشکلات جنینی و... را به دنبال داشته باشد. همچنین در برخی افراد، احتمال بروز عفونت‌های ادراری بالا می‌رود و در موارد نادری خطر سقط جنین نیز وجود دارد. بااین‌حال بارداری عموماً موجب رد پیوند نمی‌شود.

نکات زناشویی برای بیماران پیوندی

در پیش گرفتن روابط زناشویی پس از پیوند کلیه نیازمند رعایت نکاتی است که از جمله آن‌ها باید به موارد زیر اشاره کرد:

• تأخیر کافی برای شروع رابطه جنسی تا زمان بهبود زخم‌ها
• گفت‌وگوی بیمار پیوندی و همسر او با پزشک در خصوص نگرانی های عاطفی و روانی پس از جراحی
• آمادگی برای تغییرات میل جنسی ناشی از جراحی و داروها در هفته‌های نخست پس از پیوند
• مقاربت محافظت شده و ایمن برای کاهش خطر عفونت پس از عمل

سلامت روان و اضطراب پس از پیوند

تجربه اضطراب بعد از پیوند کلیه و برخی اختلالات سلامت روان از قبیل احساس افسردگی، در میان دست کم یک سوم از بیماران مشاهده می‌شود. تغییرات خلق و خو و استرس همراه با آن، تا حدی به سطوح کراتینین و هموگلوبین بدن وابسته است. در صورتی که این عوارض پس از مدت کوتاهی برطرف شوند جای نگرانی ندارند؛ اما دوام بلندمدت آن‌ها به دلیل اثرگذاری منفی بر کیفیت زندگی فرد، نیازمند مشورت با پزشکان متخصص و اقدام به درمان‌های روانشناسی می‌باشد.

چگونه سلامت روان خود را پس از پیوند کلیه افزایش دهیم؟

برخی از روش‌های بازیابی و بهبود سلامت روان پس از عمل پیوند کلیه شامل موارد زیر است:

• جلسات منظم با روان‌درمانگر و غربالگری دوره‌ای اضطراب و افسردگی
• افزایش دانش و آگاهی درخصوص بیماری خود و دریافت مراقبت‌های آموزشی از سوی تیم درمانی
• افزایش فعالیت بدنی و در پیش گرفتن سبک زندگی فعال و سالم
• دریافت حمایت‌های عاطفی از سوی خانواده، دوستان و سایر گروه‌های اجتماعی

پیوند کلیه و تاثیر آن در رابطه جنسی

کاهش میل جنسی در دوران نقاهت پس از پیوند طبیعی است؛ اما اغلب با گذر زمان و بهبود فرد، تمایلات جنسی و توانایی های او از قبیل عملکرد نعوظ نسبت به دوران دیالیز پیش از عمل افزایش می‌یابد. در افرادی که دچار بیماری‌های زمینه‌ای مانند دیابت یا فشار خون بوده و تحت تأثیر داروهای هورمونی باشند، روند بهبود میل جنسی و سهولت رسیدن به ارگاسم مدت‌زمان بیشتری طول می‌کشد. بااین‌حال در صورت وجود اختلالات جدی و طولانی مدت باید موضوع را به پزشک گزارش داد.

نحوه صحیح رابطه جنسی پس از عمل پیوند کلیه

پس از پیوند کلیه بهتر است تا شش هفته از رابطه جنسی خودداری شود و در صورتی که زخم‌ها هنوز بهبود نیافته‌اند، مقاربت تا زمان بهبودی کامل به تأخیر بیفتد. سپس با در نظر گرفتن پوزیشن‌هایی که کمترین فشار را بر ناحیه لگن و شکم فرد پیوندی وارد می‌کند، نزدیکی ترجیحاً به صورت محافظت‌شده (با استفاده از کاندوم) صورت گیرد.

عوارض داروهای رد پیوند کلیه بر عملکرد جنسی

مصرف داروهای مهارکننده ایمنی مانند تاکرولیموس و سی‌کلوسپورین پس از پیوند کلیه ممکن است با تأثیر بر سطح هورمون‌ها، عملکرد جنسی را تغییر دهد. با تنظیم دوز داروها توسط پزشک و گذشت زمان، میل جنسی در اغلب بیماران بهبود می‌یابد، اما احتمال اختلال نعوظ و نارضایتی از مقاربت همچنان وجود دارد. این مشکل می‌تواند ناشی از اثرات بلندمدت داروهای ایمنی، فشار خون، استرس روانی، تغییرات ظاهری بدن یا بیماری‌های زمینه‌ای مانند دیابت باشد. به همین دلیل، در پیوند کلیه در بیماران دیابتی بهبود عملکرد جنسی ممکن است زمان بیشتری ببرد. بیمار نباید بدون مشورت با پزشک، داروهای خود را قطع یا کم کند.

تماس با ما

برای دریافت هرگونه مشاوره و راهنمایی درباره پیوند کلیه با ما تماس بگیرید:

03537283090 داخلی 232 شماره WhatsApp تلگرام فیسبوک ایمیل

پرسش‌های متداول

چند وقت بعد از پیوند کلیه می‌توان باردار شد؟

بهتر است دست‌کم یک سال و برای اطمینان تا سه سال پس از پیوند کلیه، حاملگی به تأخیر بیفتد. پس از آن در صورت تأیید پزشک امکان بارداری وجود دارد.

آیا داروهای پیوند روی جنین تأثیر دارند؟

بله؛ از آن‌جایی که داروها از جفت عبور می‌کنند و وارد گردش خون می‌شوند، روی جنین اثر می‌گذارند. اما گذراندن دوران نقاهت پس از پیوند و اتمام درمان‌های دارویی، مادر را برای یک بارداری سالم آماده خواهد کرد.

مردانی که پیوند کلیه انجام داده‌اند آیا می‌توانند رابطه جنسی داشته باشند؟

بله؛ در بسیاری از موارد توانایی و میل جنسی مردان پس از پیوند کلیه افزایش می‌یابد. بااین‌حال افت میل جنسی یا اختلال نعوظ در دوران نقاهت و همزمان با دارودرمانی طبیعی است و باید دوره آن سپری شود.

آیا داروهای پیوند کلیه میل جنسی را کاهش می‌دهند؟

بله؛ برخی داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی که با هدف پیشگیری از رد عضو پیوندی تجویز می‌شوند، ممکن است میل جنسی را برای مدتی کاهش دهند.