عمل IUI یکی از روش های کمک باروری است که در طی آن اسپرم ها به داخل رحم زن تلقیح می شوند. هدف از انجام این روش، افزایش تعداد اسپرم ورودی به لوله های رحمی و در نتیجه افزایش شانس بارداری می باشد. در مطلب روش IUI، مهمترین مواردی که باید قبل از این عمل به آن توجه شود، توضیح داده شده است.

پس از انجام عمل آی یو آی زوج با سؤالات و نگرانی هایی درباره مراقبت های بعد از IUI روبرو می شوند که در این مطلب سعی شده به سؤالات این افراد پاسخ داده شود.

درد زیر شکم بعد از آی یو آی

نگرانی های بعد از عمل IUI

ترشح بعد از ای یو ای

وجود ترشح بعد از ای یو ای یک عارضه طبیعی است. گاهی به اشتباه این ترشح به عنوان نشت آی یو آی در نظر گرفته می شود، در صورتی که این ترشح مخاط دهانه رحم است که در طی عمل IUI جدا شده و پس از عمل به صورت ترشح از واژن خارج می شود.

لکه بینی بعد از IUI

لکه بینی در حد جزئی پس از عمل IUI کاملاً طبیعی است و جای هیچگونه نگرانی وجود ندارد.

درد زیر شکم بعد از عمل آی یو آی

در برخی از موارد افراد پس از عمل IUI علائمی نظیر درد و انقباضات شکمی را تجربه می‌کنند. این درد نشانه خطر نیست؛ بلکه تنها زنگ هشداری است که به فرد یادآوری می‌کند تا استراحت بیشتری داشته باشد. البته در صورت شدت گرفتن درد، پزشک استفاده از مسکن را تجویز می‌کند. به این نکته نیز باید اشاره کرد که درد بعد از عمل IUI به دلیل استفاده از داروهای تحریک تخمک‌گذاری بوده و گاهی احتمال دارد در اثر مصرف این داروها، کیست‌هایی تشکیل گردد که پس از حاملگی کوچک می‌شوند و مشکلی به‌وجود نمی‌آورند.

علائم حاملگی بعد از ای یو ای

انجام آزمایش بارداری دو هفته پس از انجام IUI می تواند قطعی ترین نتیجه بارداری و یا عدم بارداری را برای فرد مشخص کند. اغلب افراد در این دو هفته علائمی شبیه به بارداری طبیعی را تجربه خواهند کرد که از جمله علائم بارداری بعد از آی یو آی می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

علائم حاملگی بعد از ای یو ای

درد لانه گزینی

در برخی از موارد لانه گزینی جنین همراه با احساس خارش، درد و گرفتگی در رحم خواهد بود که اصطلاحاً به این درد گرفتگی لانه گزینی می گویند و می توان آن را به عنوان یکی از علائم حاملگی بعد از آی یو آی به حساب آورد.

لکه بینی لانه گزینی

گاهی افراد پس از انتقال، ترشحات قهوه ای یا صورتی رنگی مشاهده می کنند که این لکه بینی اغلب تا یک هفته پس از لانه گزینی ادامه دارد. باید گفت که خونریزی پس از آغاز بارداری، در همه خانم‌ها مشاهده نمی‌شود؛ اما نشانه‌ای طبیعی از وقوع لانه‌گزینی به حساب می‌آید. علت این لکه‌بینی یا خونریزی، نفوذ تخمک بارورشده به لایه داخلی رحم یعنی اندومتر می‌باشد. خونریزی پس از لانه‌گزینی نباید با خونریزی ماهانه اشتباه گرفته شود؛ چراکه حجم آن در مقایسه با قاعدگی کمتر است و همچنین هم‌زمان با لکه‌بینی لانه‌گزینی، گاهی احساس گرفتگی در عضلات زیر شکم نیز حس می‌شود و این درد، طی ۶ الی ۱۲ روز ادامه می‌یابد.

دمای بالای طولانی بدن

بارداری سبب بالا ماندن سطح پروژسترون برای مدت طولانی تر از عمر طبیعی آن می شود؛ چرا که بالا ماندن سطح پروژسترون سبب حفظ جسم زرد در تخمدان می شود. بنابراین اگر فرد دمای بدن خود را در یک نمودار ثبت کند متوجه می شود درجه حرارت بدن برای دوره بالاتری بالا خواهد بود.

لازم به ذکر است که گاهی بروز عفونت هم باعث افزایش دمای بدن می‌شود؛ بنابراین درصورت مشاهده هرگونه تب غیرمعمول باید به پزشک اطلاع داد.

خواب آلودگی

افزایش هورمون پروژسترون در بدن پس از آغاز حاملگی، احساس خواب‌آلودگی را القا می‌کند و باعث خستگی مفرط می‌شود. از دیگر علل این اتفاق باید به کاهش فشار و قند خون ناشی از افزایش تولید خون در بدن اشاره کرد که منجربه صرف انرژی زیادی می‌شود.

ویار

بیزاری از بعضی غذاها یا میل شدید به برخی غذاهای دیگر، از علائم آغاز بارداری است که با نام ویار شناخته می‌شود. هوس یا ویار غذایی گاهی تا حدی شدت می‌یابد که مادر تمایل شدیدی به تهیه و خوردن بعضی غذاها پیدا می‌کند و حتی از بوی برخی غذاها متنفر می‌گردد که این موارد  تماماً ناشی از تغییرات هورمونی دوران بارداری می‌باشد.

نفخ

پس از تخمک‌گذاری، به دلیل تغییرات هورمونی، دیواره رحم ضخیم می‌شود و همین موضوع موجب نفخ در فرد می‌گردد. اشاره به این نکته ضروری است که نفخ‌کردن غالباً در زمان تخمک‌گذاری صورت می‌گیرد؛ چه فرد باردار باشد و چه باردار نباشد. با این حال، اگر وضعیت نفخ با سایر اوقات فرق داشته باشد و شدیدتر شود؛ می‌تواند به عنوان نشانه‌ای از بارداری یا حاملگی به حساب آید.

حساس شدن سینه ها

احساس پدیده حساس‌شدن سینه‌ها در نزدیک زمان تخمک‌گذاری، امری طبیعی و عادی است. همچنین این احساس یکی از علائم سندرم پیش‌ازقاعدگی نیز می‌باشد؛ اما اگر به طور ناگهانی فرد احساس کند که سینه‌اش پُر و حساس شده و یا اینکه حس درد یا خارش در نوک سینه احساس گردد، این مورد می‌تواند نشانه‌ای از بارداری محسوب شود.

علائم شدید شده سندرم پیش از قاعدگی

برخی از علائم قطعی بارداری نظیر تهوع و تکرر ادرار، در هفته ششم بارداری رخ می‌دهد. با این حال، در زمان لقاح نیز علائمی شبیه به سندرم پیش‌ازقاعدگی اما شدیدتر از آن، در فرد بروز می‌کند که نشانه بادرای است و ازجمله این علائم می‌توان به تغییر خلق‌وخو، نفخ و گرفتگی عضلات نیز اشاره نمود.

مراقبت های پس از عمل آی یو آی

علائم بروز اشکال در روند آی یو آی

اگرچه عمل IUI یک فرایند کم‌تهاجمی و کم‌خطر است؛ اما برخی علائم می‌تواند نشان‌دهنده بروز اشکال در روند انجام آی‌یوآی باشد که لازم است فورا با پزشک خود در میان بگذارید. ازجمله:

  • خونریزی واژینال به رنگ قرمز روشن مشابه خونریزی ماهانه
  • گرفتگی و درد شدید در شکم، پاها و گردن
  • بروز تب
  • سرگیجه مداوم و شدی یا غش کردن

گاهی چنین علائمی ممکن است جزو نشانه‌های عفونت یا وقوع بارداری خارج رحمی قرار گیرد و بلافاصله باید تحت درمان‌های مناسب قرار گیرد. به‌علاوه درصورت استفاده از داروهای تحریک تخمک‌گذاری، احتمال وقوع سندرم تحریک بیش‌ازحد تخمدان‌ها یا هیپراستیمولاسیون (OHSS) به علت رشد هم‌زمان چند فولیکول بالغ، وجود دارد. از عوارض و پیامدهای این سندرم می‌توان درد شکم، حالت تهوع یا حتی مشکلات تنفسی را نام برد که باید به‌طور اورژانسی و فوری کنترل و درمان شود.

در چه صورت IUI نتیجه نمی دهد؟

روش آی ‌یو آی لزوماً برای مقابله با انواع مشکلات ناباروری مناسب نیست و ابتدا باید شرایطی مدنظر قرار گیرد؛ به عنوان مثال، انسداد طبیعی یا مصنوعی (ناشی از عمل جراحی) در لوله‌های فالوپ، موجب عدم موفقیت روش IUI می‌گردد. لذا اگر بعد از ۶ بار تکرار آی‌یوآی نتیجه‌ای حاصل نشود، باز بودن لوله‌های رحمی به کمک آزمایش‌ها و عمل‌هایی همچون هیستروسالپنگرافی (عکس رنگی از رحم) یا لاپاراسکوپی مورد بررسی قرار می‌گیرد. درصورت تشخیص انسداد نیز باید ابتدا نسبت به رفع آن اقدام نمود و سپس عمل IUI را تکرار کرد.

مصرف سبزیجات و میوه

مراقبت های پس از انجام IUI چیست؟

  • پرهیز از مصرف غذاهای نفاخ
  • مصرف سبزیجات و میوه های تازه
  • استراحت مطلق نیم ساعت پس از انتقال
  • کاهش فعالیت های روزانه به مدت یک روز پس از انتقال
  • استراحت نسبی و خودداری از کارهای سنگین و بالا پایین رفتن از پله تا انجام تست بارداری

بعد از عمل IUI چه بخوریم؟

توصیه می شود پس از انجام IUI از مصرف غذاهای نفاخ خودداری کرده و مصرف میوه ها و سبزیجات تازه در رژیم غذایی قرار داده شود. بطور کلی ممنوعیت غذایی پس از انجام IUI، همان ممنوعیت غذایی برای زنان باردار است.

نتایج عمل آی یو آی

با انجام آی‌یوآی، در همان روزهای اول نمی‌توان نتیجه قطعی را دریافت نمود و گاهی نتایج کاذب به‌دست می‌آید. به عنوان مثال، ممکن است مقدار هورمون‌های بارداری هنوز در سطح پایینی باشد و در تست مشاهده نشود؛ لذا بارداری تأیید نمی‌گردد و به این وضعیت، نتیجه منفی کاذب گفته می‌شود. گاهی هم به علت مصرف داروهای تحریک تخمک‌گذاری نظیر آمپول هورمون HCG، تست به اشتباه رأی به بارداری می‌دهد درحالی که این صرفاً یک نتیجه مثبت کاذب می‌باشد و حدوداً تا ۱۴ روز بعد از تزریق آمپول ادامه دارد.

باید توجه کرد که با قطع شیاف و عدم بارداری، پریودی دوباره آغاز می‌شود و درصورت حاملگی، سطح پروژسترون بالا می‌رود و جز در موارد خاص، نیازی به مصرف شیاف نخواهد بود.

به‌طورکلی، ۲ هفته پس از انجام تست خانگی کیت بارداری می‌توان آزمایش خون را انجام داد تا از نتایج عمل مطلع شد. اگر بارداری تأیید نشود، امکان تکرار مجدد روش IUI وجود خواهد داشت. درواقع می‌توان این روش درمانی و درمان‌های مشابه را بین ۳ الی ۶ ماه تکرار نمود که شانس حاملگی به حداکثر برسد.

باید و نباید های بعد از عمل IUI

در روش آی‌یوآی، وسیله‌ای به نام کاتتر به دهانه رحم وارد می‌شود که در این هنگام به دلیل تغییرات هورمونی، دهانه رحم مختصری باز می‌شود و لذا فرد معمولاً دردی احساس نمی‌کند. در مرحله بعد، اسپرم استخراج می‌شود. از آنجایی که اسپرم به مدت ۲۴ الی ۷۲ ساعت بیشتر زنده نمی‌ماند و هرچه از ۲۴ ساعت بیشتر بگذرد، توانایی آن برای باروری کمتر می‌گردد؛ لذا بهترین زمان جهت گذاشتن اسپرم در لوله‌های رحمی در حدود ۶ الی ۱۲ ساعت و در حوالی موقع آزادسازی تخمک می‌باشد.

پس از اتمام عمل IUI، نیازی به خوابیدن نیست چراکه دهانه رحم باز نمی‌ماند؛ اما معمولاً پزشکان پیشنهاد می‌کنند که فرد به مدت ۱۵ الی ۳۰ دقیقه بعد از عمل روی تخت دراز بکشد و استراحت کند. در ضمن بعد از عمل، باید از انجام فعالیت‌های سنگین نیز کاسته شود.

نکته مهم دیگر این است که اگر علت انجام روش آی‌یوآی، تعداد کم اسپرم باشد؛ لذا بهتر است که آخرین مقاربت قبل از عمل، به هنگام تزریق hCG انجام شود و فرد از ۲۴ ساعت قبل از عمل آی‌یوآی، مقاربتی نداشته باشد. از طرفی دیگر پزشکان توصیه می‌کنند که بعد از اتمام روش IUI، مقاربت جهت افزایش شانس بارداری انجام شود.

راه های افزایش موفقیت آی یو آی چیست؟

میزان موفقیت آی یو آی به عوامل متعددی ازجمله سن، مصرف داروهای خاص، وضعیت تخمک و اسپرم، ضخامت آندومتر و محیط شیمیایی رحم وابسته می باشد. تکرار عمل در هر ماه سبب افزایش ۲۰ درصدی موفقیت عمل IUI می شود. در واقع عمل IUI، یک عمل کم تهاجمی با هزینه پایین است اما میزان موفقیت آن از روش آی وی اف کمتر است. البته لازم به یادآوری است که روش درمان باید با نظر پزشک مشخص شود.

رعایت نکات زیر می تواند میزان موفقیت عمل آی یو آی را افزایش دهد:

مراقبت بعد از ای یو ای
  • رژیم غذایی مناسب: داشتن یک رژیم غذایی سالم شامل میوه، سبزیجات و غلات کامل، مصرف لبنیات پرچرب نظیر شیر، ماست و پنیر، مصرف پروتئین کافی، نوشیدن آب فراوان، استفاده از مکمل های مولتی ویتامین و نیز کاهش مصرف کافئین و پرهیز از خوردن غذاهایی با طبع گرم، موجب افزایش شانس بارداری بعد از عمل آی‌یو‌آی می‌شود.
  • وزن نرمال: نگه داشتن وزن در محدوده BMI نرمال جهت موفقیت یک باروری سالم الزامی می‌باشد.
  • عدم مواجهه با آلاینده‌ها: اطمینان از عدم مواجهه با فلزات سنگین، مواد شیمیایی حلا‌ل‌ها و نیز حشره‌کش‌ها (Pesticides) شانس بارداری را افزایش می‌دهد؛ چراکه این آلاینده‌ها می‌تواند روی کیفیت و کمیت اسپرم‌ها تأثیر گذار باشد.
  • عدم استعمال دخانیات: استعمال دخانیات نظیر سیگار کشیدن، موجب وقوع اختلالات مرتبط به نفوذ اسپرم در تخمک، اختلال نعوظ، تغییر شکل اسپرم و تخریب DNA اسپرم می‌شود که درنتیجه، عوارضی نظیر عقب‌ماندگی‌های ذهنی و رشدی و یا شکست بارداری را به دنبال دارد.
  • کاهش استرس: جهت موفقیت‌آمیز بودن عمل آی‌یوآی می‌بایست از عوامل تنش‌زا دوری گردد. حتی اضطراب و استرس به دلیل ترس از شکست بارداری نیز می‌تواند مانع لقاح صحیح و محرک سقط جنین باشد، به همین منظور باید استرس را از خود دور نمود.
  • پرهیز از ورزش های شدید: فعالیت‌های بدنی سنگین یا انجام تمرینات ورزشی شدید، بعد از عمل IUI توصیه نمی‌شود؛ چراکه در این شرایط، تخمدان‌ها هنوز حساس هستند و به محافظت بیشتری احتیاج دارند. از طرفی دیگر پایین نگه‌داشتن دمای بدن، موقعیت بهتری را جهت لانه‌گزینی فراهم می‌کند.
  • تجویز شیاف پروژسترون: در مواقعی که بارداری توسط روش‌هایی سخت از قبیل آی‌یو‌آی، آی‌وی‌اف و… حاصل می‌شود؛ جهت تقویت بارداری و محکم شدن جنین و همچنین جلوگیری از سقط آن، داروهایی نظیر شیاف پروژسترون تجویز می‌گردد. این داروها عوارض خاصی به همراه ندارند و در ضمن، پرهیز از شنا کردن و دوش واژینال در صورت مصرف شیاف، جهت افزایش شانس بارداری الزامی می‌باشد.
  • انجام مقاربت جنسی: طبق گفته‌ها، انجام مقاربت جنسی بعد از عمل آی‌یوآی موجب افزایش شانس بارداری می‌شود. باید دانست که در صورت عدم مشاهده خونریزی یا لکه‌بینی می‌توان ۴۸ ساعت بعد از عمل IUI به مقاربت جنسی پرداخت تا شانس باروری افزایش یابد.

در مطلب چگونه یک آی یو آی موفق داشته باشیم، به طور کامل به عوامل موثر در درمان ناباروری به روش آی یو آی می پردازیم.

بهترین مراکز درمانی برای انجام IUI

این روزها مراکز درمان ناباروری زیادی در شهرهای مختلف به درمان زوج های نابارور مشغول هستند. انتخاب مرکز درمانی نقش مهمی در میزان موفقیت عمل IUI دارد. از این رو یزد به علت حضور پزشکان با تجربه و حاذق نظیر دکتر عباس افلاطونیان و همچنین هزینه درمان مناسب و وجود تجهیزات و امکانات مدرن به یکی از مراکز مهم و معتبر درمان ناباروری در ایران تبدیل شده است. پژوهشکده علوم تولید مثل یزد، به عنوان یک مرکز تک تخصصی ویژه درمان ناباروری، در حال حاضر با مراکز مهم دنیا در درمان ناباروری رقابت می کند و سالانه پذیرای زوج های نابارور از سراسر کشور و حتی کشورهای همسایه است.

برای رزرو نوبت بهترین پزشکان درمان ناباروری کلیک کنید.

مراقبت های پس از عمل آی یو آی

پرسش های متداول پس از عمل آی یو آی

برخی از سؤالات رایج بیماران پس از انجام روش کمک‌باروری IUI به قرار زیر می‌باشد:

آیا بعد از انجام IUI باید استراحت مطلق داشت؟

خیر، پس از عمل IUI صرفاً یک استراحت نیم‌ساعته به صورت درازکش توصیه می‌شود و بعد از آن نیز باید از فعالیت‌های سنگین پرهیز نمود؛ اما نیازی به استراحت مطلق نمی‌باشد.

آیا بعد از IUI اسپرم ها بیرون می ریزند؟

خیر، روند عمل آی‌یوآی به صورتی است که اسپرم‌های بیرون نمی‌ریزند و هرگونه رطوبت یا ترشح بعد از آن می‌تواند ناشی از شرایط هورمونی یا ورود کاتتر به واژن باشد.

آیا بعد از آی یو آی می‌توان رابطه جنسی داشت؟

بله، همان‌طور که اشاره شد رابطه جنسی و مقاربت پس از آی‌یوآی نه‌تنها مانعی ندارد؛ بلکه گاهی به آن توصیه می‌شود.

آیا امکان انجام IUI در منزل وجود دارد؟

خیر، از آنجایی که عمل IUI توسط یک کاتتر پزشکی و با دقتی بالا برای تخلیه اسپرم در داخل رحم انجام می‌شود، امکان انجام آن در منزل وجود ندارد.

خونریزی و لکه بینی بعد IUI طبیعی است؟

همان‌گونه که ذکر شد، لکه‌بینی پس از انجام آی‌یوآی طبیعی است و می‌تواند از نشانه‌های موفقیت‌آمیز بودن لانه‌گزینی باشد؛ اما شدت یافتن آن و بروز خون‌ریزی را باید بلافاصله به پزشک گزارش داد.

لانه گزینی چند روز پس از IUI رخ می دهد؟

این امر بستگی به روز تخمک‌گذاری دارد و از ۹ تا ۱۲ روز متغیر می‌باشد.

آیا احتمال بارداری طبیعی بعد از آی یو آی وجود دارد؟

بله! طبق منابع، از هر ۱۰ زن ۳ نفر قادرند که پس از انجام روش‌های کمک‌درمان ناباروری، به طور طبیعی باردار شوند.

آیا خوردن نشاسته بعد از IUI مفید است؟

به عقیده برخی افراد، خوردن نشاسته بعد از انجام عمل آی‌یوآی مفید است؛ اما این موضوع هیچ مبنای علمی ندارد. در نتیجه، مصرف هرگونه ماده غذایی یا داروی گیاهی صرفاً باید با اجازه پزشک معالج صورت گیرد.

آیا نفخ بعد از آی یو آی، نشانه بارداری است؟

همان‌طور که ذکر شد، نفخ هم می‌تواند نشانه بارداری باشد و هم ممکن است که نشانه‌ای از عفونت یا یکی از عوارض مصرف داروهایی خاص باشد. بنابراین، در صورت احساس نفخ بهتر است که جهت اطمینان بیشتر به پزشک مراجعه شود.

تماس با ما

برای دریافت هرگونه مشاوره و راهنمایی درباره درمان ناباروری در یزد با ما تماس بگیرید:

۰۳۵۳۷۲۸۳۰۹۰ داخلی ۲۳۰

مطالب پیشنهادی

افزودن دیدگاه