روش آی یو آی برای تعیین جنسیت چگونه انجام می شود؟

یکی از مزایای استفاده از روش‌های کمک‌باروری نظیر آی یو آی و آی وی اف، امکان تعیین جنسیت جنین در ابتدای بارداری و حتی پیش از لانه‌گزینی در رحم است. برخلاف بارداری طبیعی که طی آن، جنسیت جنین در اواخر سه ماهه اول حاملگی و به کمک سونوگرافی مشخص می‌شود، در روش‌های IUI یا IVF می‌توان دختر یا پسر بودن جنین را در نخستین روزهای لقاح، با دقت مناسبی تعیین کرد. تعیین جنسیت با آی یو آی کمک می‌کند که زن و شوهر با احتمال قابل قبولی، صاحب فرزندی با جنسیت دلخواه شوند.

تعیین جنسیت جنین با روش IUI به زبان ساده

در روش IUI یا تلقیح داخل رحمی، می‌توان تا حدی در تعیین جنسیت جنین نقش داشت. این روش بر پایه تفاوت بین اسپرم‌هایی با کروموزوم X (برای دختر) و Y (برای پسر) انجام می‌شود. ابتدا نمونه اسپرم مرد در آزمایشگاه بررسی شده و سپس اسپرم‌ها شسته و اسپرم‌های سالم و فعال از بقیه جدا می‌شوند.

تکنسین‌ها سعی می‌کنند اسپرم‌ها را بر اساس سرعت و تحرکی که دارند، دسته‌بندی کنند. چون اسپرم‌های حاوی کروموزوم Y (که جنین پسر ایجاد می‌کنند) سریع‌تر حرکت می‌کنند، می‌توان با این روش احتمال پسر شدن جنین را کمی افزایش داد. برعکس، اسپرم‌های دارای کروموزوم X کندترند و برای داشتن دختر مورد استفاده قرار می‌گیرند.

بعد از جداسازی، اسپرم‌هایی که احتمال بیشتری برای تعیین جنسیت مورد نظر دارند، به وسیله لوله‌ای باریک (کاتتر) مستقیما به رحم زن تزریق می‌شوند. قبل از آن، خانم باید داروهایی جهت تحریک تخمک‌گذاری مصرف کند تا احتمال موفقیت بالا برود.

با وجود اینکه این روش تا حدودی شانس تعیین جنسیت را بالا می­برد اما هنوز هم احتمال دختر یا پسر بودن جنین به‌ صورت طبیعی حدود ۵۰ درصد است. این روش بدون نیاز به جراحی یا بستری و به صورت سرپایی و ساده انجام می‌شود.

تفاوت روش Swim UP و Micro sort در تعیین جنسیت IUI

در حال حاضر تعیین جنسیت با IUI با دو روش Swim UP و Micro sort انجام می‎شود. در روش Swim UP اسپرم ها براساس میزان تحرک و سرعت از یکدیگر تفکیک می‎شوند. این روش کم هزینه‎تر و ساده تر بوده و دقت تقریبی کمتری دارد.

در روش Micro sort جداسازی اسپرم های حاوی کروموزوم X و Y بر اساس DNA انجام می‏شود. این روش دقت بالاتر داشته اما در هزینه بیشتری نیز دارد. جدول زیر به شما در مقایسه این دو روش کمک خواهد کرد.

چه افرادی می‎توانند از IUI برای تعیین جنسیت استفاده کنند؟

روش IUI معمولا برای زوجین با شرایط زیر مورد استفاده قرار می‎گیرد:

• زوجینی که مشکل شدید ناباروری ندارند.
• زوجینی که زن ذخیره تخمدانی مناسبی دارد.
• سن مادر نسبتا پایین باشد.
• کیفیت اسپرم مرد در حد قابل قبول و مناسب باشد.
• تمایل دارند برای تعیین جنسیت هزینه کمتری پرداخت کنند.
• به دنبال افزایش احتمال دختر یا پسردار شدن بوده اما به دنبال تعیین قطعی و صددرصدی جنسیت نیستند.

آمادگی های قبل از تعیین جنسیت با روش IUI

برای آن که عمل تعیین جنسیت به خوبی انجام شود، لازم است اقداماتی از قبل انجام داده و آمادگی‌های لازم را به دست آورید. از آن جا که اسپرم‌ها معمولا در یک بازه زمانی 72 ساعته تولید می‌شوند، بنابران بهتر است از سه روز قبل از انجام عمل رژیم غذایی انتخاب کنید که باعث بهبود کیفیت اسپرم‌های تولید شده در بدن شود. زینک طبیعی و مواد معدنی مفید در خوراکی‌هایی مانند تخم کدو، گوشت گاو، تخم مرغ، آجیل و جو می‌تواند بر کیفیت اسپرم تاثیر قابل توجهی بگذارد.

رابطه جنسی قبل از انجام عمل IUI نیز به علت انجام عمل بستگی دارد. برای مثال اگر ناباروری به دلیل اختلال در اسپرم نباشد، زوجین می‌توانند 24 ساعت قبل نیز رابطه جنسی داشته باشند. در صورتی که انجام این عمل به دلیل اختلال اسپرم (کم بودن تعداد و یا پایین بودن کیفیت آن) باشد، زوج‌های جوان باید حداقل 48 ساعت قبل از انجام عمل از رابطه جنسی خودداری کنند.

خانم‌ها شب قبل استحمام کرده و بهتر است هنگام مراجعه به مرکز درمانی آرایشی نداشته باشند. شب قبل از عمل از خوردن وعده غذایی سنگین خودداری کنید. سوپ رقیق می‌تواند یک انتخاب مناسب برای خانم‌ها باشد. بعد از ساعت 12 شب خوردن هرگونه خوراکی حتی آب نیز ممنوع می‌باشد.

نقش تغذیه و سبک زندگی قبل از IUI

رژیم غذایی به تنهایی نمی‎تواند جنسیت جنین را تعیین کند اما می‎تواند احتمال موفقیت بارداری، احتمال تشکیل جنین با جنسیت دلخواه را افزایش داده و کیفیت اسپرم و تخمک را افزایش دهد. براساس سایت ASRM.ORG بهتر است زوجین حداقل سه ماه قبل از بارداری رژیم غذایی و سبک زندگی خود را تغییر دهند. توصیه های پزشکان معتبر برای تغذیه و سبک زندگی در ادامه آورده شده است.

• مصرف روزانه اسید فولیک طبق تجویز پزشک
• نوشیدن آب کافی حداقل 8 لیوان آب در طول روز
• کاهش مصرف غذاهای فرآوری شده، فست فود و نوشیدنی های قندی
• ترک سیگار و قلیان و مواد مخدر
• خودداری از مصرف الکل
• خواب کافی و منظم حداقل 7 ساعت در شب
• انجام فعالیت های بدنی منظم مانند پیاده روی یا ورزش های سبک
• کنترل استرس، خشم و اضطراب
• مصرف غذاهای دارای پتاسیم و سدیم مانند موز، سیب زمینی، خرما، حبوبات، غلات برای پسردار شدن
• رژیم غذایی شامل کلسیم و منزیم مانند لبنیات کم چرب، مرکبات مانند پرتقال و نارنگی، بادام و کنجد برای دختردار شدن

سارا مراجع 32 ساله که پس از دو بارداری ناموفق تحت IUI قرار گرفت، برنامه غذایی خود را چهار ماه پیش از بارداری تحت نظر پزشک شروع کرد. او در چهار ماه پیاده روی روزانه به مدت نیم ساعت، برنامه غذایی سالم و کاهش وزن را دنبال کرد. او با رعایت توصیه های پزشک توانست بعد از دو بارداری ناموفق فرزند دختر خود را سالم و به روش IUI به دنیا آورد.

بیشتر بخوانید: روش آی یو آی (IUI) چیست و چه مراحلی دارد؟

شانس پسردار شدن با روش IUI

در روش IUI (تلقیح داخل رحمی)، تعیین جنسیت به صورت قطعی ممکن نیست، اما برخی تکنیک‌ها می‌توانند احتمال پسردار شدن را کمی افزایش دهند. یکی از روش‌های پیشنهادی، شستشوی اسپرم (Sperm Washing) است که طی آن، اسپرم‌های حامل کروموزوم Y (جنسیت مذکر) از بقیه جدا می‌شوند. این روش با هدف افزایش احتمال لقاح با اسپرم مردانه انجام می‌شود، اما تضمینی در موفقیت آن وجود ندارد.

برخی کلینیک‌ها از تکنیک‌های مکمل مانند زمان‌بندی دقیق تخمک‌گذاری و رژیم‌های خاص پیش از IUI استفاده می‌کنند که به باور برخی می‌تواند شانس پسردار شدن را افزایش دهد. با این حال، لازم است بدانید که این راهکارها علمی ولی احتمالی هستند، نه صد درصدی. اگر تعیین جنسیت برای شما بسیار مهم است، ممکن است روش‌هایی مانند PGD (تشخیص ژنتیکی پیش از لانه‌گزینی) در IVF گزینه دقیق‌تری باشند.

آیا امکان تعیین جنسیت دوقلو با IUI وجود دارد؟

در برخی موارد استفاده از داروهای تحریک تخمک گذاری می‎تواند باعث آزاد شدن بیش از یک تخمک شده و احتمال بارداری دوقلویی بیشتر خواهد شد. با این وجود امکان تعیین جنسیت هر دو جنین در روش IUI کم بوده و ضمانتی برای آن وجود ندارد. در واقع می‎توان احتمال تولد نوزاد با جنسیت دلخواه را کمی افزایش داد اما تعیین جنسیت آن ها قطعی نیست.

احتمال بارداری دوقلو در تعیین جنسیت با IUI

احتمال دوقلو یا چندقلو شدن نوزادان در روش آی یو آی، بدون در نظر گرفتن تعیین جنسیت نوزاد، بسیار کمتر از روش‌هایی مانند آی وی اف است. در واقع در تکنیک IVF به دلیل تحریک تخمدان مناسب و همچنین امکان انتخاب تعداد دلخواه رویان برای انتقال به رحم زن، شانس رشد بیش از یک جنین وجود دارد.

اما در روش IUI علاوه بر کم بودن سطح تحریک تخمدان، اسپرم‌ها بدون انجام لقاح به‌طور مستقیم به رحم وارد می‌شوند و جنین یا جنین‌ها در داخل خود رحم شکل می‌گیرند. لذا همچون بارداری طبیعی، نمی‌توان پیش‌بینی کرد که چند لقاح داخل رحم اتفاق می‌افتد. در کل، آمارها نشان می‌دهد که شانس دوقلوزایی در روش آی یو آی حداکثر ۳ درصد می‌باشد.

شانس بارداری با روش IUI بدون استفاده از داروهای تحریک تخمک‌گذاری

در روش IUI یا تلقیح داخل رحمی، گاهی این فرایند بدون استفاده از داروهای تحریک تخمک‌گذاری نیز انجام می‌شود. در این حالت، پزشک با بررسی دقیق زمان تخمک‌گذاری طبیعی در چرخه قاعدگی زن، اسپرم را در زمان مناسب به رحم تزریق می‌کند. با اینکه این روش امکان‌پذیر است اما چون در هر چرخه طبیعی فقط یک تخمک آزاد می‌شود، احتمال موفقیت و بارداری کاهش پیدا می‌کند.

بسیاری از متخصصان توصیه می‌کنند که برای افزایش شانس موفقیت در IUI، از داروهای هورمونی تحریک تخمک‌گذاری حتی در دوزهای پایین استفاده شود. این داروها موجب آزاد شدن چند تخمک می‌شوند و درنتیجه احتمال لقاح و بارداری را بیشتر می‌کنند، بدون اینکه نقش خاصی در تعیین جنسیت جنین داشته باشند.

بیشتر بخوانید: چگونه یک آی یو آی موفق داشته باشیم؟

بهترین زمان برای انجام عمل تعیین جنسیت IUI چقدر است؟

برای تحریک تخمدان‌ها قبل از عمل دارو‌های خاصی به بانوان تزریق می‌شود. حدود 36 ساعت پس از تزریق تخمدان‌ها شروع به آزاد شدن می‌کنند و پزشک متخصص 24 ساعت تا 48 ساعت پس از تزریق می‌تواند نسبت به انجام عمل IUI اقدام کنند. در واقع زمان طلایی برای انجام تعیین جنسیت یک تا دو روز بعد از تزریق داروهای محرک به زنان است. در صورت عدم استفاده از دارو محرک، بهترین زمان برای انجام عمل IUI یک تا دو روز بعد از تخمک گذاری است.

مراقبت‌های بعد از تعیین جنسیت IUI

مانند هر عمل جراحی دیگر انجام مراقبت‌های پس از جراحی می‌تواند احتمال موفقیت آن را بالا ببرد. عمل تعیین جنسیت جز عمل‌های ساده به شمار می‌رود و عوارض پس از آن چندان زیاد نیست. بنابراین در صورت مشاهده علائم زیر حتما به پزشک معالج خود مراجعه کنید.

• تورم و درد شدید در ناحیه شکم
• ضعف و سرگیجه
• دفع دردناک ادرار
• حالت تهوع شدید و استفراغ
• تب بالا (دمای بدن بیش از 38 درجه)
• خونریزی شدید واژن ( توجه داشته باشید که خونریزی کم طبیعی است)

شب پس از انجام IUI باید رابطه جنسی داشته باشید و دو هفته بعد تست بارداری بدهید. برای کاهش عوارض پس از عمل IUI می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

• پس از برداشتن تخمک حداقل چند ساعت در بیمارستان استراحت کنید.
• با ترخیص از بیمارستان و برگشت به منزل، زیر دوش استحمام کنید.
• تا چند روز پس از انجام عمل و بازگشت به منزل غذاهای ساده و سبک مصرف کنید.
• در صورت احساس درد در ناحیه شکم یا لگن، از مسکن هیوسین یا استامینوفن ساده کمک بگیرید.
• اسید فولیک و دیگر داروهای تجویز شده پزشک را به طور کامل و بدون توقف مصرف کنید.
• مایعات زیاد پس از انجام عمل به‌ویژه درصورت تحریک شدید تخمدان، عوارض آن را تا حد بسیار زیادی کاهش می‌دهد.
• در صورت تجویز پزشک مصرف مکمل پروژسترون خوراکی، تزریقی یا شیافی فراموش نشود.
• در صورت تجویز پزشک تا دو هفته روزانه یک شیاف سیکلوژسترون ۴۰۰ به صورت واژینال و یک عدد هم به صورت رکتال استفاده شود.

علل و دلایل تعیین جنسیت با آی یو آی

در پاسخ به این سؤال که چرا برخی از زوجین اقدام به تعیین جنسیت جنین با آی یو آی می‌کنند، می‌توان دو دلیل عمده زیر را نام برد:

ایجاد توازن در خانواده

گاهی به علت داشتن چند فرزند از یک جنسیت، زن و شوهر تمایل پیدا می‌کنند که جنسیت فرزند دیگرشان متفاوت باشد. همچنین در مواردی که والدین قصد فرزندآوری به تعداد کم (مثلاً تنها یک فرزند) را داشته باشند، ممکن است به دلایل اقتصادی یا اجتماعی، جنسیت خاصی را برای فرزندشان ترجیح دهند.

جلوگیری از انتقال بیماری‌های ژنتیکی

اگرچه بسیاری از بیماری‌های ژنتیکی در صورت انتقال، در هر دو جنس (نوزاد پسر یا دختر) دیده می‌شود؛ اما احتمال انتقال برخی بیماری‌های ارثی به فرزند دختر یا پسر متفاوت است. به عنوان مثال، در صورت وجود بیماری ارثی هموفیلی یا دیستورفی عضلانی در والدین، احتمال انتقال آن به نوزاد پسر بیش از نوزاد دختر است. در چنین شرایطی زوجین تصمیم می‌گیرند فرزندی با جنسیت ایمن‌تر و احتمال ابتلای کمتر داشته باشند. 

مزایای تعیین جنسیت با آی یو آی

مهم‌ترین مزیت‌های تعیین جنسیت به روش آی یو آی سهولت انجام این روش، سرعت بالا، هزینه اندک، سرپایی بودن روند درمان و امکان تکرار متعدد آن (در صورت عدم وقوع بارداری) است. البته با توجه به عدم دقت صددرصدی تعیین جنسیت با IUI بهتر است زوجین ضمن تحقیق و پرس‌وجو، به سراغ حاذق‌ترین پزشکان متخصص و حرفه‌ای‌ترین و موفق‌ترین کلینیک‌ها در این زمینه بروند.

معایب تعیین جنسیت با روش آی یو آی

مانند هر روش درمانی دیگری، بارداری و تعیین جنسیت با آی یو آی هم ممکن است معایب و مشکلاتی در پی داشته باشد. همان‌طور که ذکر شد، اغلب برای انجام IUI از داروهایی نظیر محرک‌های تخمدان استفاده می‌شود که اگرچه مصرف آن‌ها الزامی نیست، اما شانس موفقیت درمان را تا حد زیادی بالا می‌برد.

مصرف دوز بالای این داروها در برخی افراد، اختلالاتی نظیر سندرم تحریک بیش‌ازحد تخمدان را به دنبال می‌آورد. طی این عارضه، به دلیل بزرگ شدن تخمدان‌ها درد شدیدی شکل می‌گیرد و تجمع مایعات نیز باعث نفخ و بزرگی شکم می‌شود.

درصد موفقیت تعیین جنسیت با روش IUI چقدر است؟

احتمال موفقیت این عمل جراحی تا حد بسیار زیادی به سن بانوان بستگی دارد. احتمال موفقیت این عمل در زنان زیر 35 سال به طور متوسط 10 تا 20 درصد و در زنان بالای 40 سال حدود دو تا پنج درصد است. علت انجام عمل IUI نیز می‌تواند بر میزان موفقیت این عمل جراحی تأثیر بگذارد.

درصورتی‌که زوجین مشکل باروری نداشته باشند، درصد موفقیت تعیین جنسیت IUI حدود 7 تا 10 درصد در هر چرخه قاعدگی است. در صورت استفاده از داروهای بارداری این احتمال تا به 15 تا 25 درصد افزایش پیدا می‌کند. همچنین آمارها نشان می‌دهد که اغلب زنان در اولین تلاش خود باردار می‌شوند اما به طور متوسط برای بارداری به طور متوسط به دو تا سه IUI نیاز است.

آیا می‎توان IUI را جایگزین IVF کرد؟

پاسخ به این سوال به شرایط شما و البته بودجه بستگی دارد. اگر مشکلات ناباروری شما خفیف است، سن کمتری دارید، بودجه شما محدود است و البته به دنبال تعیین قطعی جنسیت نیستید، بارداری با IUI می‎تواند گزینه مناسبی برای شما باشد. اما در مواردی که مشکلات ناباروری شما شدید است، سن مادر بالا بوده، مشکلاتی مانند انسداد لوله رحمی یا شکست بارداری های قبلی وجود دارد، IVF بدون شک گزینه بهتری است. همچنین اگر به دنبال تعیین جنسیت قطعی فرزند خود هستید، روش IVF به همراه PGT بهترین و دقیق ترین گزینه خواهد بود.

هزینه روش آی یو آی برای تعیین جنسیت چقدر است؟

هزینه تعیین جنسیت با آی یو آی به مواردی همچون کلینیک محل درمان، تجهیزات و امکانات مورد استفاده، تخصص و تجربه پزشک، وضعیت باروری زوج و انتظار آن‌ها از درمان بستگی دارد. اگرچه قیمت نهایی تعیین جنسیت با IUI بر اساس تعرفه‌های وزارت بهداشت تعیین می‌شود؛ اما با توجه به متغیر بودن آن بهتر است مبلغ نهایی پیش از اقدام به درمان از کلینیک موردنظر سؤال شود.

بیشتر بخوانید: هزینه های درمان ناباروری و آی وی اف چقدر است؟

مشاوره تخصصی برای انتخاب روش مناسب تعیین جنسیت IUI

برای انتخاب بین دو روش IUI و IVF باید شرایط زوجین توسط پزشک متخصص به طور دقیق و کامل بررسی شود. عواملی مانند سن، کیفیت اسپرم و تخمک، سابقه درمان، بودجه و شرایط جسمی زوجین باید در نظر گرفته شود. برای انجام این کار رادینا همراه شما است تا بتوانید بهترین و مناسب ترین روش درمان را انتخاب کنید. در این مرکز شما مشاوره تخصصی رایگان دریافت می‎کنید، پرونده شما توسط چندین پزشک متخصص بررسی خواهد شد، آزمایش های لازم را در آزمایشگاه های تخصصی انجام می‎دهید تا بارداری موفق و سالم را تجربه کنید.

سخن پایانی

تعیین جنسیت به روش آی یو آی، فرایند ساده و کم‌خطری است که دقت قابل قبولی دارد و از همین‌رو مورد توجه زوج‌های بسیاری قرار گرفته است. این روش با کمک به انتخاب جنسیت دلخواه جنین، خطر برخی از بیماری‌های ژنتیکی را پایین می‌آورد و به ایجاد توازن در خانواده کمک می‌کند. بنابراین برای افزایش شانس موفقیت در این روش بهتر است زوجین به سراغ کلینیک‌هایی با درصد موفقیت بالا و همچنین پزشکان حاذق و مجرب بروند.

تماس با ما

برای دریافت هرگونه مشاوره و راهنمایی درباره تعیین جنسیت با ما تماس بگیرید:

03537283090 داخلی 232 شماره WhatsApp تلگرام فیسبوک ایمیل

سوالات متداول

برای تعیین جنسیت، آی یو آی بهتر است یا آی وی اف؟

به طور کلی، آی وی اف (IVF) روش مطمئن‌تری برای تعیین جنسیت است، زیرا در این روش قبل از انتقال جنین، جنسیت به کمک PGD یا PGS بررسی می‌شود و انتخاب جنین پسر یا دختر با دقت بسیار بالایی انجام می‌گیرد. در حالی که در آی یو آی (IUI)، پزشک تنها می‌تواند از روش‌هایی مثل شستشوی اسپرم و جدا کردن اسپرم‌های X و Y استفاده کند که دقت آن پایین‌تر است.

آیا با انجام آی یو آی می‌توان پسردار شد؟

بله، در آی یو آی با استفاده از روش شستشوی اسپرم، اسپرم‌های Y (که مسئول جنسیت پسر هستند) جداسازی شده و برای باروری استفاده می‌شوند. عواملی مانند کیفیت اسپرم، تخمک و شرایط رحم بر نتیجه نهایی تاثیر می‌گذارند.

آیا می توان دوقلوهای با جنسیت مشخص کرد؟

در IUI تعیین قطعی جنسیت چه برای یک جنین چه چند قلو وجود ندارد. فقط می‎توان احتمال و شانس تعیین جنسیت را افزایش داد اما قطعیتی وجود ندارد.

درصد موفقیت تعیین جنسیت با آی یو آی چقدر است؟

درصد موفقیت آی یو آی برای تعیین جنسیت معمولاً بین ۶۰ تا ۷۰ درصد گزارش شده است، در حالی که در آی وی اف همراه با PGD، دقت به بیش از ۹۵ درصد می‌رسد. 

چه عواملی باعث موفقیت یا شکست IUI می شوند؟

عوامل مختلفی مانند سن مادر، کیفیت اسپرم و تخمک، زمان تلقیح، سلامت رحم و لوله ها، تجربه و تخصص مرکز درمانی بر موفقیت یا شکست IUI تاثیرگذار خواهد بود.

آیا IUI می‎تواند برای همه افراد موثر باشد؟

خیر در برخی موارد مانند ناباروری شدید، انسداد لوله های رحمی یا نیاز به تعیین قطعی جنسیت، IUI گزینه مناسبی نخواهد بود.

چند بار می‎توان IUI برای تعیین جنسیت انجام داد؟

تعداد دفعات انجام به شرایط پزشکی و جسمی بیمار بستگی دارد. در صورت عدم موفقیت در چند دوره، پزشکان روش های دیگر را توصیه می‎کنند.

آیا بیمه هزینه IUI را پوشش می‎دهد؟

پوشش بیمه به کشور، شرکت بیمه و شرایط بیمار بستگی دارد. باید شرایط شرکت بیمه خود را درباره IUI