عمل لاپارسکوپی که یک جراحی کمتهاجمی و ایمن با برشهای کوچک است، در مواردی همچون تشخیص و درمان بیماریهای رحم و تخمدان و دیگر مشکلات داخلی به کار میرود. این تکنیک برای نمونهبرداری بافتی، برداشتن تودهها و یا تخلیه کامل تخمدانها و رحم (در صورت لزوم) استفاده میشود. آشنایی با عوارض لاپارسکوپی و موارد منع استفاده از آن برای بانوان مفید خواهد بود.
از مزایای بارداری به روش IVF باید به امکان تشخیص ژنتیکی پیش از لانهگزینی (PGD) اشاره کرد که برای تشخیص ناهنجاریهای جنین، جلوگیری از انتقال بیماریهای ارثی، انتخاب قویترین رویان برای بارداری و... به کار میرود. از آنجایی که این روش با دقت بسیار بالایی امکان تعیین جنسیت جنین را هم دارد، میتوان از آن برای انتخاب دختر یا پسر بودن فرزند خود کمک گرفت.
انجام درمانهایی مانند آی وی اف میتواند منجر به تحریک بیش از حد تخمدان شود که بسته به خفیف یا شدید بودن، علائم متفاوتی را ایجاد میکند. از آنجایی که عوارضی همچون مشکلات تنفسی، لختگی خون، نارسایی کلیه، پیچخوردگی تخمدان و... ممکن است در پس تحریک بیشازحد تخمدان رخ دهد، آشنایی با نشانهها و شیوه درمان آن برای مادران باردار ضرورت دارد.
تزریق درون سیتوپلاسمی یا میکرواینجکشن، از روشهای درمان ناباروری است که برخلاف IVF که درصورت ضعف تخمک به کار میرود، این روش در صورت ضعف اسپرم مورد استفاده قرار میگیرد. در میکرواینجکشن باید بهترین اسپرم را با دستگاه مخصوصی در آزمایشگاه به داخل بهترین تخمک تزریق کرد که در این صورت شانس موفقیت لقاح بسیار بالا میرود.
سن زنان در قدرت باروری آنان بسیار اثرگذار است و از ۳۵ سالگی (بهویژه پس از ۴۰ سالگی) شانس بارداری کاهش مییابد. حاملگی در سن بالا خطرات بیشتری برای مادر و جنین دارد؛ اما با راهکارهایی همچون تغذیه سالم، مصرف ویتامینها، ورزش، وزن متعادل و... در کنار روشهای کمکباروری میتوان شانس بارداری موفق در سنین بالا را حفظ کرد.
مشکلاتی نظیر کمبود اسپرم یا کیفیت بسیار پایین آن در مردان موجب شده پزشکان از روش اسپرم اهدایی برای درمان ناباروری زوجین استفاده کنند. در اهدای اسپرم شرایطی نظیر سلامت جسمی و روانی اهداکننده و رعایت مسائل شرعی و حقوقی ضرورت دارد. ضمناً اسپرم اهدایی را میتوان با روشهای IVF یا IUI برای بارداری به کار برد.
تغییر سبک زندگی انسانها در عصر حاضر و گسترش برخی مشکلات یا بیماریها، درصد ناباروری در زنان و مردان را افزایش داده و نیاز به استفاده از روشهای کمکباروری را بیشتر کرده است. در حال حاضر بهترین درمانهای نازایی شامل درمان دارویی، آی یو آی، آی وی اف، میکرواینجکشن و... است که انتخاب هر یک به شرایط زوجین بستگی دارد.
تست PCT که بهمنظور بررسی وجود اسپرم و تحرک مناسب آن در واژن زن پس از مقاربت انجام میشود، راهی برای تشخیص علل ناباروری در شرایطی است که سایر آزمایشها علت آن را نشان نداده باشند. با توجه به اینکه زمان انجام این آزمایش و اقدامات قبل و بعد از آن روی نتیجه اثر میگذارد، باید در این خصوص اطلاعات کامل را از پزشک دریافت کرد.
در شرایطی مانند استخراج بیشازحد تخمک برای آی وی اف، ضعف رحم در حفظ جنین و نیاز به رحم جایگزین، ضرورت انجام شیمیدرمانی در مادر و... میتوان جنینهای مازاد را برای بارداریهای آینده یا اهدا به زوجین نابارور فریز کرد. آشنایی با اقدامات قبل و بعد از انتقال جنین فریزشده و علائم لانهگزینی، شانس موفقیت درمان را بالاتر میبرد.
اگرچه IVF یک روش درمانی سنگین نیست، اما بخش زیادی از موفقیت آن به مراقبتهای پس از عمل بستگی دارد. علائمی همچون درد شکمی، نفخ اندک، گرفتگی عضلانی و... جای نگرانی ندارد؛ اما بانوان باید ضمن آشنایی با عوارض احتمالی و نشانههای خطرناک، تغییر حالات خود را به پزشک گزارش دهند. استراحت خوب و رژیم غذایی مناسب پس از آی وی اف کاملاً ضروری است.