مراقبت های قبل و بعد از عمل لاپاراسکوپی


با پیشرفت علم، روش بهتری برای تشخیص بیماری‌های داخلی بدن ابداع شده که در آن به جای عمل جراحی باز با برش‌های بزرگ‌ در شکم، پزشک می‌تواند به وسیله یک لوله باریک مجهز به دوربین از طریق یک برش شکمی کوچک به داخل شکم و لگن فرد بیمار دسترسی داشته باشد؛ به این روش، لاپاراسکوپی گفته می‌شود.

 همچنین پزشک می‌تواند توسط لاپاراسکوپی، نمونه ای از بافت بدن بیمار را جهت بررسی‌های بیشتر بردارد. عمل لاپاراسکوپی به منظور ارزیابی بیماری‌های ناحیه لگن در خانم‌ها و نیز درمان اختلالاتی نظیر فیبروئیدها، کیست‌ها و انواع عفونت‌های رحمی و شکمی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

نحوه انجام عمل لاپاراسکوپی

نحوه انجام لاپاراسکوپی

جهت انجام لاپاراسکوپی، ابتدا فرد تحت بیهوشی عمومی قرار می‌گیرد؛ سپس دو یا سه برش کوچک به ضخامت نیم یا یک سانتیمتر در نزدیکی ناف ایجاد می‌شود و لوله ی لاپاراسکوپیِ مجهز به دوربین تلسکوپ‌مانند وارد شکم می‌گردد. در مرحله بعد، داخل شکم از گاز دی‌اکسید کربن پر می‌شود تا شکم باد شده و اجازه دید را به پزشک بدهد. بدین ترتیب، امکان تصویربرداری از محیط داخلی شکم فراهم می‌گردد.

جراحی لاپاراسکوپی
بیشتر بخوانید: عمل لاپاراسکوپی رحم و تخمدان چیست و چگونه انجام می شود؟

اقدامات لازم قبل از لاپاراسکوپی

قبل از انجام جراحی لاپاراسکوپی رعایت موارد زیر الزامی است:

  • ناشتا بودن به مدت 6 تا 8 ساعت
  • استحمام شب قبل از عمل
  • آگاه کردن پزشک از وجود لنز چشمی یا هرگونه پروتزی در بدن نظیر پروتز لگن، سینه و زانو
  • در صورت امکان، اجرای اقدامات لازم جهت خارج کردن لنزچشمی و پروتزها قبل از عمل
  • تخلیه روده با مصرف دارو یا پودرهای ملین 48 ساعت قبل از عمل، به‌خصوص در افرادی با سابقه چسبندگی شدید لگن یا افراد مشکوک به اندومتریوز
  • آگاه کردن پزشک از سابقه بیماری‌های قبلی نظیر آلرژی به داروی بیهوشی یا داروهای خاص دیگر

اشاره به این نکته نیز ضروری است که در بانوان حتی الامکان می‌بایست زمانی غیر از هفته عادت ماهانه را برای جراحی انتخاب نمود. البته در شرایط اضطراری در دوره پریود نیز لاپاراسکوپی انجام می‌شود. 

اقدامات لازم قبل از لاپاراسکوپی

تشخیص و درمان بیماری های زنان با لاپاراسکوپی

امروزه، به منظور تشخیص، درمان و بررسی علائم خاص بسیاری از بیماری‌های زنان از لاپاراسکوپی استفاده می‌شود که ازجمله آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • تشخیص و درمان ناباروری
  • بیماری التهابی لگن (PID)
  • آبسه لگن یا کبد
  • چسبندگی لگن
  • سرطان تولید مثل
  • اندومتریوز
  • حاملگی خارج رحمی
  • کیست تخمدان
  • فیبروم‌ها و تومورهای غیرسرطانی درون یا اطراف رحم

انواع درمان ها به وسیله لاپاروسکوپی

  • هیسترکتومی یا برداشتن رحم
  • برداشتن تخمدان‌ها؛ جهت درمان اوفورکتومی
  • برداشتن کیست تخمدان؛ جهت درمان کیست تخمدان و تومورهای تخمدان‌ها
  • برداشتن فیبروئیدها؛ جهت درمان میوم‌ها (فیبروم‌های رحم) از طریق برداشتن آن‌ها یا مسدود کردن جریان خون متصل به فیبروئیدها
  • تخریب بافت اندومتر جهت درمان اندومتریوز و بهبود دردهای لگنی شدید هنگام پریود و افزایش احتمال حاملگی خودبه‌خود
  • از بین بردن چسبندگی؛ جهت رفع چسبندگی لوله‌ها، رحم و تخمدان‌ها


از جمله سایر کاربردهای لاپاراسکوپی رحم و تخمدان می‌توان موارد ذیل را برشمرد:

  • جهت حفظ باروری و حفظ عملکرد سیستم تولید مثل خانم‌ها
  • جهت درمان بارداری‌های خارج از رحم
  • جهت درمان افتادگی رحم
  • جهت درمان سرطان نظیر برداشتن بخشی از غدد لنفاوی برای درمان
  • جهت سوزاندن و از بین بردن تعدادی از کیست‌های ریز تخمدان و به تبع آن، بهبود پاسخدهی به دارو، تنظیم اختلالات هورمونی، کاهش هورمون تستوسترون، بازگشت تخمک‌گذاری و تنظیم سیکل قاعدگی
  • جهت بستن لوله‌های فالوپ به منظور داشتن یک روش جلوگیری دائم و کامل
  • جهت کاشت جنین در رحم در صورت بروز مشکلات دهانه رحم
  • جهت برداشتن تخمک یا تخمک‌گیری در برخی موارد خاص

لاپاراسکوپی برای چه افرادی مناسب نیست؟

جراحی لاپاراسکوپی برای بانوانی که شرایط زیر را دارند مناسب نمی‌باشد:

  • بانوان یائسه
  • بانوان دارای اضافه‌وزن زیاد
  • بانوانی با سابقه سزارین، افتادگی مثانه و سایر جراحی‌های شکمی
  • بانوان مبتلا به بیماری‌های قلبی_عروقی یا بیماری‌های تنفسی


داشتن رحم و تخمدان سالم برای بارداری در زنان اهمیت بالایی دارد.
بیشتر بخوانید: کدام بیماری های رحم و تخمدان باعث ناباروری می شود؟


عمل لاپاراسکوپی

مراقبت های پس از جراحی لاپاراسکوپی

معمولاً بعد از انجام جراحی لاپاراسکوپی، می‌بایست مراقبت‌هایی را در مورد سبک زندگی، تغذیه، فعالیت بدنی و... رعایت نمود که به شرح زیر می‌باشد:

مراقبت از محل زخم

باید دانست که بخیه‌های لاپاراسکوپی معمولاً خودبه‌خود جذب می‌شوند و هیچ کرم یا پماد خاصی جهت مراقبت از زخم برش‌ها نیاز نمی‌باشد؛ فقط کافی است که محل زخم خشک و تمیز نگه داشته شود. البته، مصرف کرم‌های ترمیم‌کننده جهت تسریع در بهبود جای زخم، ایرادی ندارد. همچنین به منظورمحافظت از محل برش، استفاده از درماباند (نوعی چسب جراحی) توصیه می‌شود. باید افزود که در صورت کبود شدن محل جراحی، می‌توان عروق کوچک زیر پوست را برش داد تا مشکل حل شود.

دوش گرفتن

معمولاً بسته به نوع جراحی، بیمار می‌تواند روز بعد از عمل دوش بگیرد؛ اما به‌طور کلی گفته می‌شود که ۴۸ ساعت پس از لاپاراسکوپی بیمار می‌تواند با استحمام کردن، پانسمان‌ها را بردارد .

بستری بعد از عمل لاپاراسکوپی

اگر لاپاراسکوپی در طول روز انجام شده باشد و با پیچیدگی خاصی همراه نباشد، نیازی به بستری شدن در بیمارستان نیست؛ اما در صورت طولانی یا پیچیده شدن عمل، یک شب بستری مورد نیاز است. همچنین در مواردی نظیر برداشتن جزئی از روده، احتمال دارد مدت‌زمان بستری شدن تا چند روز تمدید شود.

رعایت رژیم غذایی مناسب

بعد از جراحی لاپاراسکوپی ابتدا بیمار به مدت 12 ساعت باید ناشتا باشد و سپس به مدت 24 ساعت می‌بایست غذاهای سبک و به‌ویژه مایعات زیاد مصرف نماید؛ اما یک روز پس از آن می‌تواند رژیم غذایی معمول خود را (به غیر از نوشیدنی‌های گازدار) از سر بگیرد.

مصرف دارو

در صورت تجویز داروهای مسکن و آنتی بیوتیک از طرف پزشک، مصرف آن‌ها می‌بایست به موقع باشد.

مراقبت های پس از جراحی لاپاراسکوپی

فعالیت بدنی

بعد از لاپاراسکوپی می‌بایست از رانندگی، بلند کردن اجسام سنگین و ورزش کردن به مدت 2 هفته اجتناب نمود. پس از این دروه، با پیاده‌روی می‌توان به تقویت عضلات و بازگشت گردش خون به حالت طبیعی کمک کرد و از لخته شدن خون پیشگیری نمود. به طور کلی، از سر گرفتن فعالیت‌های بدنی به جنسیت بیمار و نوع فعالیت بستگی دارد و هر موقع که فرد این توانایی را در خود احساس کند می‌تواند فعالیت‌های خود را به تدریج شروع نماید. 

فعالیت جنسی پس از عمل

بر اساس منابع، اجتناب از رابطه جنسی به مدت 2 تا 4 هفته بعد از عمل لاپارسکوپی توصیه می‌شود. ضمناً در مواردی که عمل هیسترکتومی یا جراحی واژن انجام شده، پرهیز از رابطه جنسی به مدت 6 هفته الزامی است تا قسمت بالای واژن کاملاً بهبود یابد.

بعد از عمل لاپاراسکوپی چه بخوریم؟

پس از انجام عمل لاپاراسکوپی می‌بایست تا 2 هفته مایعات میل نمود و سپس به تدریج، رژیم معمولی را از سر گرفت. در خصوص مصرف مایعات باید دانست که در ابتدا باید مایعات رقیق و بعد به مرور، مایعات غلیظ مصرف شود. بدیهی است که درباره مصرف مواد غذایی مختلف پس از لاپاراسکوپی، مشاوره با پزشک الزامی می‌باشد؛ با این حال، برخی از مواد غذایی مناسب جهت خوردن و نوشیدن پس از لاپاراسکوپی به شرح زیر است:

مایعات

  • آب
  • چای سبک یا چای سبز؛ به دلیل دارابودن کافئین صرفاً در حد دوفنجان در روز
  • چای نعناع گرم؛ جهت افزایش فعالیت دستگاه گوارش و تسکین درد شکم ناشی از نفخ
  • آب هندوانه؛ رقیق‌نشده
  • سایر آبمیوه‌های طبیعی رقیق‌شده با میزان مساوی آب؛ نظیر آب سیب، آب هویج، آب کرفس
  • دوغ خانگی رقیق و بدون گاز
  • شیر بدون چربی یا کم چرب؛ در صورت عدم تحمل لاکتوز، شیر بدون لاکتوز یا سویا
  • آب گوشت؛ پخته شده با گوشت قرمز یا مرغ، کمی نمک، ساقه کرفس و یا هویج و صرفاً مصرف آبِ خالی آن
  • سوپ


بعد از عمل لاپاراسکوپی  چه بخوریم؟

جویدنی ها

بر اساس مطالعات انجام‌شده، جویدن آدامس هر 2 ساعت بعد از عمل به مدت 15 دقیقه، می‌تواند موجب کاهش میزان یبوست و بهبودی سریع‌تر شود. البته اشاره به این نکته ضروری است که فقط عمل جویدن آدامس مهم است و طمع و عطر آن فرقی ندارد و از همه مهم‌تر، می‌باست آدامس را با دهان بسته جوید تا از بلع هوا جلوگیری شود؛ درغیر‌این‌صورت، نفخ پس از عمل بدتر و شدیدتر می‌گردد.

غذاها

پس از اینکه فرد به رژیم منظم خود بازگشت، می‌تواند از غذاهای حاوی فیبر مانند میوه‌ها و سبزیجات شروع کند و سپس رژیم معمول خود را ادامه دهد.

خوراکی های ممنوع پس از لاپاراسکوپی

پس از عمل لاپاراسکوپی، از خوردن و نوشیدن برخی مواد غذایی می‌بایست خودداری نمود؛ ازجمله:

  • اجتناب از نوشیدن نوشابه‌های گازدار به مدت 1 الی 2 روز بعد از عمل؛ به دلیل تشدید درد ناشی از دی‌اکسیدکربن مورد استفاده در طی لاپاراسکوپی
  • اجتناب از نوشیدن آبمیوه‌های مرکبات؛ مانند آب پرتقال و آب گوجه فرنگی

بهبودی بعد از عمل لاپاراسکوپی

مراحل بهبودی پس از لاپاراسکوپی از هر فردی به فرد دیگر متفاوت است و بسته به شرایط مختلف هر فرد، مدت زمان بهبودی نیز متغییر می‌باشد. این شرایط عبارتند از:

  • اندازه و وسعت جراحی
  • امکان مرکز درمانی و پزشک متخصص
  • طول مدت‌زمان جراحی
  • انتظارات بیمار

عوارض زودگذر لاپاراسکوپی

ازجمله عوارضی که فرد بعد از لاپاراسکوپی با آن‌ها مواجه می‌شود می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

درد بدن

احساس درد و ناراحتی در ناحیه برش، بعد از عمل طبیعی است. همچنین به دلیل استفاده از دی‌اکسید کربن در طول جراحی، ممکن است بیمار در قفسه سینه و ناحیه شانه‌ها احساس درد کند که این دردها چند روز پس از عمل خودبه‌خود ناپدید می‌شود.

باید اشاره نمود که گاهی می‌توان تا چند روز بعد از عمل از داروهای مسکن نظیر پاراستامول و ایبوپروفن معمولی به میزان کم استفاده کرد؛ چراکه استفاده زیاد این داروها موجب یبوست می‌شود. به علاوه، استفاده از کیسه حرارتی در قسمت پایین شکم نیز بی‌خطر است.

درد بدن، از عوارض زودگذر لاپاراسکوپی

گلودرد

به دلیل استفاده از لوله راه هوایی در ناحیه نای، گلودرد پس از عمل نیز شایع است که با مصرف قرص‌های گلو، چای گرم یا آب‌نبات بهبود می‌یابد.

سوزش

گاهی به دلیل بریده شدن اعصاب، بیمار در محل برش لاپاراسکوپی احساس سوزش یا سوزن‌سوزن شدن می‌کنند که این مشکل نیز به تدریج رفع می‌شود.

خونریزی واژینال

باید دانست که خونریزی خفیف واژینال تا چند روز پس از جراحی (7 الی 10 روز) امری طبیعی به شمار می‌رود و ممکن است تا چند هفته طول بکشد؛ اما در صورت افزایش یافتن شدت خونریزی یا ترشحات بدبو می‌بایست به پزشک مراجعه نمود.

تغییر رنگ ادرار

تغییر رنگ ادرار به رنگ سبز در ساعات اولیه بعد از عمل طبیعی است و به دلیل استفاده از محلول حاجب در طول لاپاراسکوپی می‌باشد.

ضرورت مراجعه به پزشک پس از لاپاراسکوپی

در صورت عدم بهبودی پس از گذشت 2 الی 3 هفته از عمل لاپاراسکوپی و مشاهده علائم زیر می‌بایست سریعاً به پزشک مراجعه شود:

  • وجود قرمزی، درد و تورم اطراف ناحیه برش جراحی
  • احساس درد در ناحیه شکم که بدتر شده و با مسکن نیز تسکین نیافته
  • بی اشتهایی
  • یبوست
  • تب و افزایش حرارت بدن
  • خونریزی و خروج مایع در قسمت برش جراحی
  • ترشحات زیاد و طولانی‌مدت از واژن


مراقبت های بعد از عمل لاپاراسکوپی

کلام آخر

جراحی لاپاراسکوپی، کاربردهای مختلفی دارد و علی‌رغم برخی عوارضی که پس از عمل برای فرد بیمار پیش می‌آورد، از مزایای خوبی برخوردار می‌باشد؛ چراکه این عوارض همان‌گونه که ذکر شد، گذرا بوده و طی چند روز پس از عمل بهبود می‌یابد. بدیهی است که رعایت نکات و مراقبت‌های لازم پس از عمل، به کاهش درد و سایر عوارض لاپاراسکوپی کمک شایانی می‌کند.

2 دیدگاه

  • پیش فرض
    کاربر
    -

    سلام عمل لاپاراسکوپی چند روز بستری داره؟

    • پیش فرض
      حبیب ابراهیمی
      -

      سلام دوست عزیز،

      در عمل لاپاراسکوپی با توجه به ایجاد زخم‌های کمتر حین جراحی، روشی کاربردی و ایمن به شمار می‌رود و اگر شرایط نرمال باشد چند ساعت بعد از عمل مرخص می شوید.

نظر شما