چگونه تخمک گذاری را افزایش دهیم؟ راه های آزاد شدن تخمک

تخمک گذاری یکی از مهمترین فرایندهای بدن زنان با نقشی اساسی در باروری می باشد و از جمله موارد کلیدی در این فرایند، بالا بودن کیفیت تخمک ها و سالم بودن آنها است که معمولاً به طور دقیقی قابل تشخیص نیست و تنها طی روند بارداری مشخص می شود. لازم به ذکر است که عوامل مختلفی روی سلامت و کیفیت تخمک ها اثر می گذارد که برخی از آنها شامل رژیم غذایی سالم و برنامه ریزی شده، سبک زندگی مناسب، عوامل محیطی، کنترل و مدیریت استرس، گردش خون، چرخه قاعدگی سالم و هورمون ها می شود. برای اطلاع درباره روش های تقویت و افزایش تخمک گذاری، این مطلب را از دست ندهید.

راه های افزایش تخمک گذاری

در پیش گرفتن راه هایی برای تقویت تخمک، افزایش تخمک گذاری از آن جهت حائز اهمیت است که موجب افزایش شانس باروری در زنان می شود. تخمدان به عنوان یک اندام ماهیچه ای تحتانی، نیازمند توجهات ویژه و مراقبت های درمانی و بهداشتی مداوم جهت تقویت تخمک گذاری و بالا بردن شانس فرزندآوری است؛ در غیر این صورت با بروز اختلال در فرایند لقاح یا ناتوانی رحم در نگهداری جنین، احتمال سقط و نازایی بیشتر می شود.

بیشتر بخوانید: تخمک ضعیف چیست و چه تاثیری در بارداری دارد؟

در صورت داشتن علائم و نشانه هایی از ضعف و اختلال رحم یا تخمدان، باید با پزشک مشورت کرد و درمان های مناسبی را در جهت تقویت تخمک گذاری در پیش گرفت. این کار در کنار روش های زیر، تقویت کیفیت تخمک ها و همچنین انجام لقاح مناسب با اسپرم قوی و سالم مردان را در پی خواهد داشت. از جمله راه های تقویت تخمک گذاری عبارتند از:

• تغذیه سالم
• تعادل هورمونی
• کاهش وزن
• افزایش جریان خون در تخمدان ها
• دارو درمانی
• ماساژ شکم
• مدیریت استرس
• صبحانه کامل
• طب سوزنی
• فریز کردن تخمک ها

که در ادامه به معرفی هریک می پردازیم.

تغذیه سالم

خوراکی هایی نظیر سبزیجات برگ دار، ‌محصولات لبنی، ماهی و غذاهای سرشار از اسید فولیک بر کیفیت تخمک و چرخه تخمک گذاری مؤثر هستند. مواد معدنی نظیر روی و سلنیوم، نوشیدن آب تازه، آنتی اکسیدان ها و همچنین ویتامین های A ،C و E (آووکادو، حبوبات و عدس، آجیل و میوه های خشک، کنجد، توت، سبزیجات پر برگ، ریشه ماکا، زنجبیل، دارچین و…) هم سبب تقویت تخمک گذاری می‌شوند.

به علاوه، باید تا حد امکان از غذاهای فرآوری شده و سرخ شده، شکر، نمک، گوشت اضافی و مواد غذایی آلرژی زا پرهیز کرد.

تعادل هورمونی

رژیم غذایی سالم، انجام فعالیت بدنی و کنترل استرس می تواند از بر هم خوردن تعادل هورمونی جلوگیری کند و باعث تقویت تخمک گذاری در بانوان شود. لازم به ذکر است که عدم تعادل هورمونی باعث می شود تا بدن از چرخه تخمک گذاری خارج گردد و کیفیت تخمک ها کاهش یابد یا افزایش تخمک گذاری متوقف شود.

باید گفت که روش هایی نظیر حذف هورمون های اضافی از بدن، مصرف گیاهی دارویی «ویتکس» در صورت سطح بالای هورمون محرک فولیکول (FSH)، مصرف خوراکی های محرک باروری همچون ریشه جینسینگ آمریکای جنوبی، پرهیز از قرارگیری در معرض آلودگی ها و… به ایجاد تعادل هورمونی و تقویت تخمک گذاری در بانوان کمک می نماید. به منظور آگاهی از وضعیت هورمون ها و اطمینان از سلامت هورمون های پروژسترون و استروژن، می توان از آزمایش ادرار یا تست FSH کمک گرفت.

کاهش وزن

اضافه وزن سبب بر هم خوردن تعادل هورمونی و در نتیجه کاهش کیفیت تخمک و بروز اختلال در چرخه تخمک گذاری می شود؛ بنابراین کاهش وزن در بهبود چرخه تخمک گذاری بسیار اثرگذار خواهد بود. به عبارتی دیگر، با قرارگیری شاخص توده بدنی (BMI) در بازه ۱۸.۵ الی ۲۴.۹ می توان گفت که وزن در حد متعادل است.

افزایش جریان خون و اکسیژن در تخمدان ها

کم کردن فعالیت بدنی، کم آبی بدن و غلظت خون سبب محروم ماندن تخمک و تخمدان از جریان خون غنی از اکسیژن می شود. نوشیدن آب کافی، انجام فعالیت های بدنی روزانه و فعالیت های سبک ورزشی می تواند برای افزایش جریان خون در تخمدان ها و در نتیجه برای افزایش اکسیژن رسانی به این اندام ها مؤثر باشد و در نتیجه سبب افزایش تخمک گذاری می‌شود.

بیشتر بخوانید: برای تقویت رحم قبل از بارداری چه کنیم؟

ماساژ شکم برای تقویت تخمک گذاری

انجام حداقل هفته ای ۴ مرتبه ماساژ در ناحیه شکم می تواند جریان خون در اندام های باروری نظیر رحم و تخمدان را افزایش دهد.

مدیریت استرس

استرس ‌و اضطراب ناشی از اتفاقات ناگوار یا مشاجره های لفظی، باعث افزایش ترشح هورمون هایی همچون پرولاکتین و کورتیزول می شود که به فرایند تخمک گذاری آسیب می رساند. لذا باید با فعالیت هایی نظیر یوگا، سفر و کسب آرامش روحی، کارهای لذت بخش و مورد علاقه و… به کنترل استرس کمک کرد و آن را مدیریت نمود.

صبحانه کامل

مصرف صبحانه کامل برای دریافت کالری کافی _به ویژه در مبتلایان به سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS)_ می تواند با کاهش سطح انسولین و تستوسترون موجب افزایش شانس باروری شود. ‌صبحانه مقوی و سالم را می توان با ترکیبی از چربی، پروتئین و نیز کربوهیدرات های پیچیده مانند جو دوسر، گندم، گندم کامل و… تهیه کرد.

طب سوزنی

یکی از روش های پزشکی سنتی و تأییدشده در افزایش کیفیت تخمک ها و تقویت تخمک گذاری، طب سوزنی با سابقه ای چند هزار ساله از کشور چین است که امروزه، جهت درمان مشکلات مختلفی به کار می رود. افراد تحت درمان لقاح آزمایشگاهی یا آی وی اف (IVF) می توانند به کمک طب سوزنی، استرس خود را کاهش دهند و افزایش کیفیت تخمک ها را به دست آورند.

فریز کردن تخمک ها

از جمله راه های کمک به حفظ کیفیت تخمک در آینده و اقدام به بارداری در سال های آتی، تکنیک فریز کردن تخمک ها یا انجماد آنها است. در صورت تمایل برای به تأخیر انداختن حاملگی و اطمینان از عدم پیدایش مشکلات باروری، می توان با فریز کردن تخمک ها بر ساعت بیولوژیکی بدن غلبه کرد و فرصت بارداری در سال های آینده را نیز حفظ نمود.

بیشتر بخوانید: برای تقویت تخمک در سن بالا چه بخوریم؟

افزایش تخمک گذاری با داروهای گیاهی

دارچین، رازیانه، پنج انگشت و زنجبیل از گیاهانی هستند که در توصیه های طب سنتی و مطالب مربوط به باروری نام آن ها زیاد دیده می شود. بسیاری از زنان برای کمک به نظم قاعدگی یا بهبود عملکرد تخمدان به سراغ این گیاهان می روند، اما کاربرد سنتی آن ها با اثبات تاثیرشان بر تخمک گذاری تفاوت دارد.

افزایش تخمک گذاری با داروهای گیاهی، روش اثبات شده و قابل اتکایی برای همه زنان نیست. پژوهش درباره بعضی ترکیبات گیاهی به معنای تایید اثربخشی هر دمنوش، عرق گیاهی یا محصول عطاری نیست.

مطابق راهنمای ASRM، شواهد درباره بهبود باروری با درمان های گیاهی محدود است. نتیجه مطالعات آزمایشگاهی یا حیوانی نیز به تنهایی نشان نمی دهد که مصرف یک گیاه در انسان باعث آزاد شدن تخمک یا افزایش احتمال بارداری می شود.

اگر به دنبال داروی گیاهی برای آزاد شدن تخمک از فولیکول هستید، ابتدا باید مشخص شود آیا واقعا اختلال تخمک گذاری وجود دارد و علت آن چیست. مصرف خودسرانه ترکیبات گیاهی نباید بررسی پزشکی یا درمان تجویز شده را به تاخیر بیندازد. نام و ترکیبات هر مکمل را نیز به پزشک اطلاع دهید، به ویژه اگر داروی ناباروری مصرف می کنید یا احتمال بارداری وجود دارد.

آمپول برای آزاد شدن تخمک

آمپول برای آزاد شدن تخمک، که گاهی «آمپول تریگر» نامیده می شود، با آمپول های کمک کننده به رشد فولیکول تفاوت دارد. یکی از داروهای رایج این مرحله، hCG است که عملکردی شبیه افزایش طبیعی هورمون LH دارد.

طبق توضیحات ReproductiveFacts، تخمک گذاری معمولا حدود ۳۶ ساعت پس از تزریق hCG رخ می دهد. با این حال، زمان تزریق باید بر اساس وضعیت فولیکول ها و برنامه درمان تعیین شود و این عدد برای همه افراد زمان قطعی آزاد شدن تخمک نیست.

تزریق زودهنگام، دیرهنگام یا بدون بررسی پاسخ تخمدان مناسب نیست. در بعضی شرایط، مانند رشد تعداد زیادی فولیکول، پزشک ممکن است برای کاهش خطر چندقلویی یا تحریک بیش از حد تخمدان، برنامه درمان را تغییر دهد. برای شناخت نشانه های بدنی این مرحله، مطلب علائم آزاد شدن تخمک را بخوانید.

قرص تخمک گذاری قوی

قرص های لتروزول و کلومیفن از رایج ترین داروهای تحریک تخمک گذاری هستند که برای زنان مبتلا به اختلال تخمک گذاری تجویز می شوند. این داروها با تاثیر بر تنظیم هورمون های تولیدمثلی، به رشد فولیکول ها و آزاد شدن تخمک کمک می کنند. بر اساس دستورالعمل انجمن پزشکی باروری آمریکا (ASRM)، لتروزول معمولا اولین انتخاب دارویی برای زنان مبتلا به تنبلی تخمدان (PCOS) است که به دلیل عدم تخمک گذاری دچار ناباروری شده اند و عامل دیگری برای ناباروری ندارند. با این حال، قوی ترین قرص تخمک گذاری برای همه زنان یکسان نیست و انتخاب دارو به علت اختلال، وضعیت هورمونی و پاسخ تخمدان ها بستگی دارد. مصرف خودسرانه این داروها می تواند خطر بارداری چندقلویی و تحریک بیش از حد تخمدان را افزایش دهد. بنابراین، مصرف آنها باید با تجویز پزشک و در صورت نیاز با پایش سونوگرافی انجام شود.

تحریک تخمک گذاری در تنبلی تخمدان

گاهی با روش هایی تحت عنوان تحریک تخمک گذاری و رفع تنبلی تخمدان، می توان به بهبود کمیت و کیفیت تخمک های زن _به ویژه در مبتلایان به پلی کیستیک تخمدان (PCOS)، اختلالات تخمک گذاری، تخمک گذاری نامنظم و تنبلی تخمدان_ پرداخت و شانس حاملگی را در طول درمان های کمک باروری (ART) افزایش داد. با مصرف داروهای محرک تخمک گذاری جهت بالا بردن کیفیت و تعداد تخمک ها، نزدیکی و رابطه جنسی باید در زمان خاصی صورت گیرد که به لقاح و بارداری منجر شود.

به طور کلی، حدود ۱۵ الی ۲۵ درصد از مشکلات ناباروری به اختلال عملکرد تخمدان ها مربوط می شود و در طول درمان نیز، داروهای محرک تخمک گذاری جهت کاهش زمان و هزینه های درمانی مورد استفاده قرار می گیرد. البته باید توجه نمود که طی درمان هایی نظیر IVF، ICSI و… نباید تخمدان ها بیش از حد تحریک شود؛ لذا انجام معاینات دقیق و کامل ویژه هر یک از مراجعان، جهت انتخاب بهترین راهکارها و مناسب ترین دوز داروها ضرورت دارد.

بیشتر بخوانید: تنبلی تخمدان چیست و چگونه تشخیص داده می شود؟

پیشگیری از تحریک بیش از حد تخمدان

همان‌طور که ذکر شد، گاهی ممکن است در طول مدت تلاش برای افزایش تخمک‌گذاری و آمادگی بدن برای استفاده از روش‌های کمک‌باروری نظیر آی‌وی‌اف، آی‌یوآی و...، داروهایی جهت تحریک تخمک‌گذاری مورد استفاده قرار گیرد که در صورت افراط در مصرف این داروها، ممکن است بیمار به سندرم تحریک بیش‌ازحد تخمدان (OHSS) مبتلا شود. در این سندرم، تخمدان‌های فرد متورم و دردناک شده و می‌تواند برای فرد نیز کشنده و خطرناک باشد.

به همین دلیل در هنگام تلاش برای افزایش تخمک‌گذاری می‌بایست از بروز سندرم OHSS پیشگیری به عمل آورد و در صورت شدیدتر شدن علائم به پزشک متخصص مراجعه نمود و اقدامات درمانی لازم را شروع کرد.

تماس با ما

برای دریافت هرگونه مشاوره و راهنمایی درباره تخمک گذاری با ما تماس بگیرید:

03537283090 داخلی 232 شماره WhatsApp تلگرام فیسبوک ایمیل

سوالات متداول

برای زیاد شدن تخمک چه باید کرد؟

برای افزایش تعداد تخمک، داشتن تغذیه مقوی شامل میوه، سبزیجات، پروتئین کافی و مکمل‌هایی مثل اسید فولیک و ویتامین D، به همراه خواب کافی و کاهش استرس می‌تواند کمک کند. در برخی موارد پزشک داروهای تحریک تخمک‌گذاری مثل کلومیفن یا لتروزول را نیز تجویز می‌کند

چکار کنیم تخمک‌گذاری خوبی داشته باشیم؟

برای داشتن تخمک‌گذاری منظم و سالم، وزن متعادل، ورزش منظم و پرهیز از سیگار و الکل ضروری است. همچنین بررسی و درمان مشکلات زمینه‌ای مثل تنبلی تخمدان یا اختلالات هورمونی می‌تواند کیفیت تخمک‌گذاری را بهتر کند.

آزاد شدن تخمک با کلومیفن ممکن است؟

آزاد شدن تخمک با کلومیفن در بعضی زنان مبتلا به اختلال تخمک گذاری امکان پذیر است. این دارو با اثر بر پیام های هورمونی، به تحریک رشد فولیکول ها کمک می کند، اما مصرف آن به معنای آزاد شدن قطعی تخمک یا بارداری نیست.

زعفران و آزاد شدن تخمک چه ارتباطی دارند؟

شواهد بالینی کافی برای توصیه زعفران به عنوان راهی مطمئن برای آزاد شدن تخمک وجود ندارد. پژوهش درباره ترکیبات زعفران در بعضی مشکلات تخمدان، اثربخشی دمنوش یا مکمل آن برای تخمک گذاری را ثابت نمی کند. زعفران را جایگزین درمان تجویز شده نکنید.

پیاده روی و آزاد شدن تخمک چه ارتباطی دارند؟

پیاده روی منظم می تواند بخشی از سبک زندگی سالم و مدیریت وزن باشد، اما باعث آزاد شدن فوری تخمک از فولیکول نمی شود. اگر داروی تحریک تخمدان مصرف می کنید، شدت و نوع فعالیت را با پزشک هماهنگ کنید.

آزاد شدن تخمک بدون آمپول امکان پذیر است؟

بله. در چرخه طبیعی، افزایش هورمون LH می تواند باعث آزاد شدن تخمک بدون آمپول شود. بعضی افراد در چرخه های درمان با داروی خوراکی نیز به آمپول نیاز ندارند. اگر پزشک آمپول تجویز کرده است، آن را خودسرانه حذف نکنید.