عمل آی یو آی یکی از اولین روش های درمان ناباروری است که با استفاده از داروهای مربوط به تحریک تخمک گذاری و یا بدون آن ها انجام می پذیرد. در طی فرایند درمان ناباروری به روش IUI، اسپرم های شسته شده و با کیفیت انتخاب می شود و هنگام تخمک گذاری توسط یک لوله باریک به داخل رحم تزریق می گردد. از مزایای روش آی یو آی در مقایسه با آی وی اف، می توان به هزینه پایین تر و کم تهاجمی بودن آن اشاره کرد. پس از اینکه اقدامات و آزمایشات اولیه در مورد زوج های نابارور با شکست مواجه می شود، یکی از اولین روش های درمان ناباروری که پیشنهاد می شود، اغلب روش iui یا تلقیح اسپرم به داخل رحم می باشد.

تمام مواردی که باید قبل از iui بدانید

آی یو آی برای چه کسانی انجام می شود؟

اغلب در مورد زنانی که در بافت رحم آن ها مشکلاتی وجود دارد و یا دارای ترشحات غیر عادی هستند و همچنین در مردان دارای تعداد اندک و کیفیت پایین اسپرم، این روش پیشنهاد می شود. در برخی موارد افراد کاندید IUI دچار اختلالاتی در گردن و دهانه رحم هستند که در عکس های رنگی قابل تشخیص است. البته گاهی پزشک برای افرادی که دچار مشکل آنتی بادی ضد اسپرم یا درد شدید در هنگام مقاربت هستند و یا تست PCT آن ها نتیجه مطلوبی نداشته نیز این روش را پیشنهاد می دهد. لازم به ذکر است در تست PCT میزان نفوذ اسپرم به داخل رحم مورد بررسی قرار می گیرد. علاوه بر آن در موارد زیر نیز استفاده از عمل IUI به عنوان روشی برای درمان ناباروری توصیه می شود:

  • حجم کم اسپرم و مایع منی در مردان
  • وجود آنتی بادی ضد اسپرم در مایع منی
  • عدم تحرک کافی اسپرم ها
  • اختلالات تخمک گذاری و وجود ترشحات خطرناک در رحم
  • عدم توانایی نعوظ و انزال در مردان
  • وجود نقص در آلت تناسلی
  • ناباروری در اثر علل نامشخص

البته این روش برای زنانی با مشکلات و اختلالات شدید لوله های فالوپ، توقف تخمک‌گذاری یا بروز یائسگی، عفونت لگن و آندومتریوز متوسط و شدید، کاربردی نخواهد بود. ضمناً IUI بیشتر برای درمان ناباروری با علل ناشناخته به کار می‌رود و برای زنان بالای ۴۰ سال چندان مؤثر نیست.

آی یو آی به چه روشی انجام می شود؟

درمان ناباروری به روش IUI نیازمند تخمک گذاری، حداقل یک لوله رحمی باز و همچنین مایع منی حاوی اسپرم های سالم می باشد. هر بار سیکل آی یو آی یک دوره نام دارد؛ دوره ای که از اولین روز قاعدگی آغاز می شود و تا زمان تخمک گذاری، تلقیح و انجام تست بارداری _حدود دو هفته بعد از تلقیح_ ادامه می یابد. مراحل اصلی انجام آی یو آی به روش زیر است:

تولید تخمک

طور معمول، تخمدان زنان در هر ماه یک تخمک آزاد می کند. پزشک حین پروسه آی یو آی و در صورت نیاز، داروهای تحریک تخمک گذاری را به منظور رها شدن بیش از یک تخمک تجویز می نماید. با این حال، در برخی موارد نیز فرایند IUI بدون تجویز داروهای تحریک تخمک گذاری به پیش می رود. اگر برای انجام این پروسه از تحریک تخمدان استفاده شود، شانس موفقیت ای یو ای به شدت افزایش می یابد؛ چرا که در تحریک تخمدان با استفاده از دارو، تعداد تخمک هایی که رها می شود افزایش می یابد.

تعیین زمان تخمک گذاری

از آنجایی که تزریق اسپرم به داخل رحم باید هنگام تخمک گذاری انجام شود؛ لذا زمان تخمک گذاری توسط خود پزشک تعیین می گردد. در برخی از موارد، پزشک به منظور رها شدن تخمک در یک زمان مشخص، آمپول HCG را تزریق می کند. معمولاً رها شدن تخمک ۳۶ ساعت پس از تزریق HCG انجام می شود و پزشک در فاصله ۲۴ تا ۴۸ ساعت پس از تزریق، عمل IUI را انجام می دهد. که این بازه، بهترین زمان انجام آی‌یوآی به شمار می‌رود.

iui

شست و شوی اسپرم

در روز عمل IUI، یک نمونه مایع منی از مرد گرفته می شود. پس از شست و شوی این نمونه در محیط آزمایشگاه نیز اسپرم های دارای کیفیت خوب جدا می گردند.

تلقیح اسپرم

پزشک، نمونه اسپرم شست و شو داده شده را توسط کاتتر _یک لوله باریک و بلند_ از طریق دهانه رحم به رحم منتقل می کند. این عمل تنها چند دقیقه به طول می انجامد و در اکثر موارد بدون درد است.

تست بارداری

دو هفته پس از تلقیح اسپرم به داخل رحم، می توان تست بارداری را انجام داد.

مطلب آزمایش اسپرم اطلاعات خوبی را درباره شرایط اسپرم مناسب به شما خواهد داد.

iui

آمادگی های قبل از عمل آی یو آی

پیش از انجام عمل IUI، پزشک با بررسی شرایط رحم و فولیکول های موجود در تخمدان ها، بهترین زمان برای تزریق هورمون گونادوتروفین و انجام عمل آی یو آی را تعیین می کند. البته ممکن است رها شدن تخمک به صورت طبیعی صورت پذیرد و نیازی به تزریق هورمون گونادوتروفین نباشد. به علاوه آن باید اقداماتی به منظور کسب آمادگی و فراهم آوردن شرایط اولیه صورت گیرد که شامل موارد زیر می شود:

  • انجام معاینات، آزمایش های روتین، آزمایش های هورمونی و عکس برداری از رحم به منظور حصول اطمینان از باز بودن لوله های رحم
  • انجام سونوگرافی در روز دوم یا سوم قاعدگی برای بررسی وضعیت تخمدان ها و رحم
  • مصرف دارو در صورت تجویز پزشک جهت بهبود تخمک گذاری
  • انجام سونوگرافی در روزهای مختلف پس از مصرف دارو با هدف بررسی وضعیت فولیکول ها
  • تزریق HCG در زمان رسیدن فولیکول ها به اندازه ۱۸ یا بیشتر به منظور آزاد سازی تخمک

تعداد فولیکول مناسب برای IUI

یک خانم بطور طبیعی در طول ماه با آزاد شدن فقط یک تخمک قابلیت باروری دارد. در پروسه IUI نیز وجود تنها یک فولیکول سالم با کیفیت مناسب در کنار وجود اسپرم با تعداد، شکل و حرکت مناسب، می تواند سبب موفقیت و بارداری شود. اندازه فولیکول نرمال و بالغ برای انجام IUI حدود ۱۸ تا ۲۴ میلی متر است؛ البته درصورت مصرف FSH، اندازه فولیکول بین ۱۷ تا ۱۸ میلی‌متر و درصورت مصرف هم‌زمان LH و FSH نیز این مقدار بین ۱۶ تا ۱۷ میلی‌متر در نظر گرفته می‌شود. لازم به ذکر است که در برخی موارد، فولیکول‌های ۱۴ تا ۱۵ میلی‌متری نیز تخمک‌های طبیعی و مناسبی را در بر دارند.

مراقبت قبل و بعد از IUI

مراقبت های قبل از عمل آی یو آی

اغلب پزشکان توصیه می کنند که ۷۲ ساعت قبل از انجام IUI باید از انجام نزدیکی خودداری شود. البته اگر علت انجام IUI تعداد اسپرم کم باشد بهتر است بین انزال آخر و نمونه گیری از اسپرم برای انجام IUI نیز ۴۸ ساعت فاصله وجود داشته باشد و در صورتی که اسپرم همسر از نظر تعداد و کیفیت مناسب باشد، نزدیکی تا ۲۴ ساعت قبل از IUI بلامانع است.

مراقبت های بعد از آی یو آی

بیمار چند دقیقه بعد از تلقیح اسپرم به داخل رحم، مرخص می شود و نیازی به استراحت مطلق ندارد. همچنین فرد می تواند فعالیت های عادی روزانه خود را از سر گیرد؛ اما باید از انجام فعالیت های سنگین بدنی و استرس و اضطراب پرهیز نماید.

اغلب دو هفته پس از عمل IUI، تست هورمون BHCG یا همان تست بارداری انجام می شود. تست BHCG از آن جهت اهمیت دارد که افزایش این هورمون، نخستین نشانه بارداری محسوب می گردد.

خطرات عمل IUI

البته استفاده از داروهای تحریک تخمدان خالی از اشکال نیست. ممکن است فرد با مصرف داروهای تحریک تخمدان دچار سندروم تحریک بیش از حد تخمدان شود. این عارضه سبب بزرگ شدن تخمدان، درد شدید، تجمع مایع در فضای شکمی، نفخ و بزرگی شکم می شود.  در برخی موارد، فرد دردی شبیه تست پاپ اسمیر را احساس می‌کند و با عبور کاتتر از دهانه رحم، مشکلاتی نظیر لکه‌بینی، خونریزی خفیف و درد شکمی را تجربه می‌نماید؛ البته بروز زخم و آسیب حین عبور کاتتر نادر است و بیشتر دردهای شکمی ناشی از تخمک‌گذاری می‌باشد. گاهی این عوارض به حدی شدید است که پزشک دستور توقف سیکل IUI را می دهد و انتقال اسپرم را به سیکل بعدی موکول می کند.

در مواردی دیگر و درصورت آلوده بودن اسپرم تلقیحی، احتمال بروز عفونت‌های منتقله از راه جنسی (STDs) وجود دارد. همچنین گاهی شست‌وشوی اسپرم‌ها به درستی صورت نمی‌گیرد و در اثر انتقال پروستاگلاندین (انقباض‌کننده عضلانی) موجود در مایع سمینال، فرد دچار درد شکمی، انقباضات شدید رحمی و حتی بیهوشی و کلاپسی رحمی می‌گردد. در چنین شرایطی، مصرف مسکن‌های گروه NSAIDs نظیر ایبوپروفن مجاز نیست و صرفاً باید از مسکن‌های حاوی استامینوفن برای تسکین درد استفاده کرد. به‌علاوه، گاهی انتقال میکروب‌های خارجی ازطریق کاتتر به درون رحم باعث انتقال عفونت می‌شود که می‌بایست با مانیتورینگ صحیح و منظم، خطر آن را به حداقل رساند.

به هرحال عیب بزرگ داروهای کمک باروری این است که بعضی مواقع برای فرد عوارضی به همراه دارند و باید توجه کرد که این عوارض به هیچ عنوان صفر نمی شوند.

خطرات عمل iui

میزان موفقیت عمل IUI چقدر است؟

در مواردی که علت ناباروری به مرد برمی گردد، بارداری به روش آی یو آی نسبت به بارداری به روش طبیعی شانس بیشتری دارد؛ همچنین در مورد زوج ها با علت ناباروری نامشخص، اغلب میزان موفقیت روش IUI بیشتر از مصرف دارو به تنهایی می باشد. البته میزان موفقیت این تکنینک رابطه مستقیمی با سن زوج و علت ناباروری آن ها دارد. تحقیقات نشان داده میزان موفقیت IUI بدون مصرف داروهای تحریک تخمدان حدود ۴ تا ۵ درصد و با استفاده از داروهای تحریک تخمدان حدود ۱۵ درصد می باشد. پس از انجام سه یا چهار دوره IUI ناموفق، پزشک از سایر روش های کمک باروری نظیر IVF استفاده می کند. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد مراحل انجام آی وی اف اینجا کلیک کنید.

لازم به ذکر است اصلاح سبک زندگی نظیر ترک دخانیات، محدودکردن مصرف نوشیدنی های حاوی کافئین نظیر قهوه و چای، عدم مصرف الکل، اصلاح رژیم غذایی و کاهش وزن در کنار عواملی همانند انتخاب پزشک و کلینیک ناباروری مجهز می تواند شانس بارداری با استفاده از روش های کمک باروری نظیر IUI را افزایش دهد.

راه های افزایش موفقیت آی یو آی

میزان موفقیت آی‌یوآی به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ اما با انجام برخی اقدامات و مراقبت‌ها می‌توان شانس موفقیت این روش را افزایش داد. ازجمله:

  • رابطه جنسی ۴۸ ساعت بعد از IUI به شرط عدم خونریزی و لکه‌بینی پس از عمل
  • اجتناب از شنا کردن بعد از آی‌یوآی درصورت استفاده از داروهای شیاف‌مانند
  • آغاز مصرف مکمل‌های بارداری به‌ویژه ویتامین‌ها ۲۴ ساعت پس از IUI
  • در پیش گرفتن رژیم غذایی مناسب
  • تمرینات ورزشی منظم
  • اجتناب زن از مصرف سیگار، الکل و مواد مخدر

مقایسه IVF و IUI

در درمان ناباروری به روش IUI اسپرم های تهیه شده از مایع منی مرد به داخل رحم زن تزریق می شود که این کار، احتمال لقاح اسپرم و تخمک را درون رحم افزایش می دهد. اما در لقاح آزمایشگاهی یا IVF، پزشک تخمک بالغ را از تخمدان خارج می کند و با اسپرم مرد در محیط آزمایشگاه لقاح می دهد. سپس جنین حاصل، برای ادامه بارداری به روش طبیعی به رحم زن انتقال می یابد. البته باید توجه داشت که روش IVF در مقایسه با روش IUI درصد موفقیت بیشتری دارد؛ در حالی که IUI، روشی کم تهاجمی و البته کم هزینه تر نسبت به IVF محسوب می گردد.

کدام پزشک را برای درمان ناباروری انتخاب کنیم

کدام پزشک یا کلینیک را برای درمان ناباروری انتخاب کنم؟

در صورتی که انجام اقدامات اولیه و مصرف دارو برای باروری فرد تأثیرگذار نباشد، پزشک متخصص زنان و زایمان، زوج را به مراکز و پزشکان درمان نازایی ارجاع می دهد. گاهی این مراکز با اعلام درصدهای مختلف میزان موفقیت خود، مراجعین را گمراه می کنند. برخی از مراکز با غربال زوج های نابارور و حذف زوج ها با مشکلات خاص و همچنین با انتقال چهار یا پنج جنین به رحم، سعی در افزایش دادن شانس موفقیت بارداری در میان مراجعین خود دارند؛ در صورتی که در هر بار انتقال، ۲ یا ۳ جنین استانداردترین حالت می باشد. بنابراین توصیه می شود در مورد انتخاب کلینیک درمان ناباروری دقت زیادی شود.

در میان مراکز درمان ناباروری مختلف، پژوهشکده علوم تولید مثل یزد به عنوان اولین مرکز درمان ناباروری در کشور و همچنین به عنوان قطب درمان ناباروری در ایران و منطقه می باشد که با بهره مندی از تجهیزات پیشرفته و پزشکان حاذق و متبحر نظیر پروفسور عباس افلاطونیان، دکتر راضیه دهقانی فیروزآبادی، دکتر لاله دهقان مروست و دکتر مریم افتخار، سالانه امید فرزنددار شدن را در دل زوج های نابارور زیادی روشن کرده است. این مرکز علاوه بر دارا بودن تجهیزات پیشرفته، استفاده از تکنیک های روز دنیا و پزشکان نامی، کمترین هزینه درمان ناباروری در کل کشور را برای زوجین در نظر گرفته است.

برای رزرو نوبت بهترین مراکز درمان ناباروری کلیک کنید.

هزینه های درمان ناباروری به روش آی یو آی چقدر است؟

در اغلب موارد درمان ناباروری پروسه هزینه بری است. هزینه های درمان ناباروری شامل هزینه آزمایشات، داروها و اقدامات پزشکی است. البته این هزینه به عواملی نظیر روش مورد استفاده، مقدار داروی مورد نیاز و محل زندگی زوج بستگی دارد. از طرفی هیچ یک از روش های کمک باروری، تضمین کننده بارداری نیستند. از این رو این امکان وجود دارد که تمامی هزینه ها منجر به نتیجه نشود و نیاز به تکرار بخشی از پروسه یا تمام مراحل درمان باشد. البته تکرار روش های درمانی شانس موفقیت را به شدت افزایش میدهد. بنابراین شکست در اولین سیکل درمان، نباید سبب دلسردی زوج های نابارور شود. در حال حاضر، اغلب بیمه های درمانی، درمان های ناباروری را پوشش نمی دهند. همچنین لازم به ذکر است که هزینه درمان ناباروری در کلینیک های مختلف متفاوت می باشد؛ به همین علت توصیه می شود تا افراد قبل از شروع پروسه درمان ناباروری، اطلاعات کافی در مورد هزینه های مراکز درمانی مختلف را کسب نمایند.

هزینه های درمان ناباروری

چند بار می‌توان آی یو آی را انجام داد؟

اگرچه بسیاری از افراد در همان درمان اول، بارداری موفقی را تجربه می‌کنند؛ اما معمولاً تا ۳ بار تکرار IUI از سوی پزشکان مجاز شمرده می‌شود. پس از آن نیز تصمیم‌گیری جهت تکرار درمان به تشخیص پزشک صورت می‌گیرد.

علت افزایش شانس بارداری با IUI چیست؟

شست‌وشوی اسپرم در آزمایشگاه، باعث تقویت حرکت و قدرت باروری آن می‌شود و تزریق مستقیم آن به رحم، نیاز عبور از دهانه رحم را رفع می‌کند که همین امر، شانس بارداری به این روش را افزایش می‌دهد.

چه آزمایش ها و داروهایی قبل از آی یو آی لازم است؟

همان‌گونه که قبلاً اشاره شد، استفاده از قرص و آمپول در طی روزهای سوم تا هفتم سیکل قاعدگی و انجام سونوگرافی در روز ۱۱ یا ۱۲ سیکل صورت می‌گیرد؛ البته در طول روزهای سوم تا پنجم هم باید آزمایش هورمونی برای سنجش میزان ظرفیت تخمک‌ها انجام شود. سپس با تزریق HCG در زمان مناسب و ۳۶ ساعت انتظار، می‌توان انتقال اسپرم‌ها به رحم را انجام داد.

مطالب پیشنهادی

افزودن دیدگاه