تعیین جنسیت به روش آی وی اف (IVF) چگونه انجام می‌شود؟

تعیین جنسیت جنین یکی از پرتکرارترین سوالات زوج‌هایی است که برای فرزندآوری به روش‌های کمک‌باروری مانند IVF مراجعه می‌کنند؛ تعیین جنسیت با IVF از طریق تکنیک‌های پیشرفته تشخیص ژنتیکی پیش از لانه‌گزینی، به‌ویژه PGT-A (تست ژنتیکی برای ناهنجاری‌های کروموزومی) و PGD (تشخیص پیش از لانه‌گزینی) انجام می‌شود. در این روش، پس از لقاح آزمایشگاهی تخمک و اسپرم و تشکیل جنین، در مرحله بلاستوسیست (روز پنجم یا ششم)، چند سلول از لایه بیرونی جنین نمونه‌برداری (بیوپسی) می‌شود و کروموزوم‌های آن (از جمله کروموزوم‌های جنسی X و Y) با دقتی نزدیک به ۹۹٪ بررسی می‌شوند.

سپس تنها جنین‌های سالم و دارای جنسیت دلخواه به رحم مادر منتقل می‌گردند. در ادامه این مقاله، مراحل کامل این فرآیند از تحریک تخمدان تا انتقال جنین، تفاوت تست‌های PGT، هزینه‌ها، و شرایط لازم برای موفقیت را به‌صورت گام‌به‌گام و با زبانی علمی اما قابل‌فهم تشریح می‌کنیم. برای دریافت مشاوره تخصصی و هماهنگی با مراکز مجهز به آزمایشگاه‌های ژنتیک معتبر، می‌توانید با شرکت گردشگری سلامت رادینا در ارتباط باشید.

آیا تعیین جنسیت با IVF امکان پذیر است؟

بله. در حال حاضر تعیین جنسیت با IVF یکی از دقیق‎ترین روش های موجود در دنیا به شمار می‏رود. در این روش پس از تشکیل نطفه جنین، چند سلول از آن برداشته شده و مورد بررسی ژنتیکی قرار می‏گیرد. با بررسی کروموزوم های جنین، مشخص می‏شود که جنین کروموزوم XX (دختر) یا XY (پسر) دارد.

در این روش همچنین دیگر بیماری‎ها و مشکلات ژنتیکی نیز مورد بررسی قرار می‏گیرد تا از سلامت جنین اطمینان حاصل شود. در نتیجه پس از تعیین و انتخاب جنسیت جنین و اطمینان از سلامت آن، نطفه تشکیل شده به رحم مادر تزریق خواهد شد. احتمال موفقیت تعیین جنسیت با IVF در مراکز معتبر جهان بیش از 99 درصد است.

چه کسانی می‎توانند از آی وی اف برای تعیین جنسیت استفاده کنند؟

در میان زوج های مختلف با شرایط جسمی، روحی و البته مالی متفاوت، برخی از زوج‎ها برای تعیین جنسیت با IVF مناسب هستند.

• زوج هایی که با مشکلات شدید ناباروری مواجه هستند.
• زوج هایی که سابقه بیماری‎های ژنتیکی وابسته به جنسیت را دارند.
• زوج هایی که قصد داشتن فرزند دقیقا با جنسیت مشخص دختر یا پسر را دارند.
• افرادی که از نظر مالی بودجه مناسبی برای درمان دارند.
• افرادی که به دلایل پزشکی نیازمند انجام PGT-M هستند.
• زنانی که مشکلات رحمی یا انسداد لوله دارند.
• زوج هایی با سن بالا
• زوج هایی که سابقه سقط جنین مکرر دارند.

پروسه تعیین جنسیت با IVF چقدر طول می‌کشد؟

برای تعیین جنسیت با IVF باید آزمایش‌های ژنتیکی خاصی مانند PGD، PGT یا PGS انجام شود تا دختر یا پسر بودن جنین قابل‌تشخیص باشد. درواقع تعیین جنسیت در روش آی وی اف در دو سیکل انجام می‌شود. در سیکل اول آزمایش‌های جنین و در سیکل دوم آماده ساختن رحم برای انتقال جنین انجام می‌شود. از این رو این پروسه چهار تا ده روز ممکن است زمان لازم داشته باشد.

اقدامات موثر قبل از انجام IVF تعیین جنسیت

برای آن که روند درمان به بهترین شکل ممکن انجام شود، بهتر است پیش از شروع درمان با انجام اقدامات موثری، شانس موفقیت را افزایش دهید. از جمله این اقدامات می‎توان به موارد زیر اشاره کرد:

• کاهش وزن در صورت داشتن اضافه وزن
• ترک سیگار، الکل و هرگونه مواد مخدر
• کنترل بیماری های زمینه‎ای
• مشاوره با پزشک متخصص
• مصرف اسید فولیک زیر نظر پزشک متخصص
• اصلاح رژیم غذایی مناسب و مصرف مکمل ها
• اصلاح سبک زندگی مانند خواب کافی، پیاده روی روزانه، مدیتیشن و ...
• بررسی ذخیره تخمدان و مصرف داروهای تقویت تخمدان با نظر پزشک
• ازمایش اسپرم و بررسی کیفیت آن از نظر شکل، سرعت و تعداد
• مشاوره ژنتیکی
• انتخاب مرکز درمانی معتبر و متخصص

مراحل تعیین جنسیت در طول IVF

براساس اطلاعات منتشر شده توسط سازمان تخصصی انجمن آمریکا ASRM تعیین جنسیت جنین با آی وی اف یک فرآیند چند مرحله ای است که باید به ترتیب و با دقت بالا انجام شود.

مرحله اول: تحریک تخمدانی

پیش از آغاز درمان پزشک داروهای هورمونی مخصوصی برای زن تجویز می‎کند تا به جای رشد یک تخمک در هر سیکل، چند تخمک آزاد شود. هدف افزایش تعداد جنین های تشکیل شده است. در این مرحله رشد فولیکول ها با سونوگرافی و آزمایش خون به طور دقیق کنترل می‎شود.

مرحله دوم: جمع آوری تخمک

بعد از رسیدن فولیکول‎ها به اندازه مناسب، تخمک‎ها در یک عمل سرپایی و با استفاده از سوزن مخصوص از تخمدان زن خارج می‏شوند. این عمل با بیهوشی سبک و در حدود 15 تا 20 دقیقه انجام می‎شود.

مرحله سوم: آماده سازی و بررسی اسپرم

در همان روز برداشت تخمک، نمونه اسپرم نیز از پدر دریافت شده و کیفیت آن (تعداد، تحرک و شکل ظاهری) مورد بررسی قرار می‏گیرد. بهترین اسپرم ها برای لقاح انتخاب می‎شوند.

مرحله چهارم: لقاح آزمایشگاهی و تشکیل جنین

پس از آماده سازی تخمک و اسپرم، لقاح در محیط آزمایشگاهی انجام می‏شود. تخمک های بارور شده در شرایط مناسبی برای تقسیم سلولی نگه داری می‏شوند.

مرحله پنجم: نمونه برداری ژنتیکی در مرحله بلاستوسیست

جنین ها حدود 5 تا 6 روز در محیط آزمایشگاهی نگه داری شده تا به مرحله‎ای به نام بلاستوسیست برسند. این زمان دقت بالایی برای بررسی ژنتیکی جنین خواهد داشت. در این مرحله چند سلول از لایه خارجی نطفه برداشته می‏شود.

مرحله ششم: تعیین جنسیت و بررسی سلامت ژنتیکی

در این مرحله با آزمایش هایی مانند PGT-A یا PGT-M جنسیت و سلامت ژنتیکی جنین مورد بررسی قرار میگیرد.

مرحله هفتم: انتخاب جنین با جنسیت مورد نظر

پس از بررسی‎های لازم پزشک از میان جنین‎های تشکیل شده جنینی که هم از نظر ژنتیکی سالم بوده هم جنسیت مورد نظر را دارد، برای انتقال به بدن زن انتخاب میکند.

مرحله هشتم: انتقال جنین به رحم

در آخرین مرحله با استفاده از یک کانتر بسیار ظریف جنین به داخل رحم منتقل می‏شود. این کار معمولا بدون درد و بدون نیاز به بیهوشی انجام می‏شود. معمولا زنان بعد از مرحله آخر به مدت 10 تا 14 روز باید داروهای حمایتی مصرف کنند. حسنا مراجع 34 ساله می گوید در مرحله تزریق جنین به رحم تنها سوزشی مانند زدن آمپول را احساس کرده و درد زیادی نداشته است. 

نحوه انتخاب جنین براساس جنسیت (PGT-A/PGT-M/PGD)

انتخاب جنسیت جنین در IVF به چندین روش و قبل از لانه گزینی انجام میشود. براساس اطلاعات سایت معتبر IVFFINDER ، این روش‎ها در حال حاضر دقیق‎ترین ابزارهای تعیین جنسیت در دنیا شناخته می‏شوند.

روش PGT-A

رایج ترین و مهم‎ترین روش برای تعیین جنسیت جنین PGT-A است. در این روش ساختار و تعداد کروموزوم های جنین بررسی می‏شود تا هم مشکلات ژنتیکی در صورت وجود شناسایی شده هم جنین با جنسیت دلخواه انتخاب شود. در این روش جنین با ناهنجاری‎های کروموزومی از چرخه انتقال حذف خواهند شد.

روش PGT-M

این روش زمانی استفاده می‏شود که یکی از زوجین ناقل یک بیماری ژنتیکی تک ژنی باشد. در این روش هم از انتقال بیماری ژنتیکی به جنین جلوگیری شده هم می‎توان جنین با جنسیت دلخواه را انتخاب کرد. این روش نسبت به PGT-A تخصصی تر بوده و نیاز به بررسی ژنتیکی دقیق تری از خانواده دارد.

روش PGD

این روش، روش قدیمی مورد استفاده در آی وی اف است. در گذشته از این روش بیشتر برای تشخیص بیماری‎های ژنتیکی استفاده میشد، اما در حال حاضر می‎توان از آن برای تعیین جنسیت جنین نیز استفاده کرد.

درصد موفقیت تعیین جنسیت با IVF

دقت و شانس تعیین دقیق جنسیت بیش از 99 درصد خواهد بود. البته درصد موفقیت تعیین جنسیت به تخصص و تجربه کلینیک درمان بستگی دارد. توجه داشته باشید دقت تعیین جنسیت با میزان بارداری موفق متفاوت است. موفقیت در بارداری به عوامل مختلفی مانند سن مادر بستگی داشته و احتمال آن در هر سیکل 30 تا 60 درصد است. 

عوامل موثر بر موفقیت تعیین جنسیت IVF

موفقیت تعیین جنسیت با IVF به عوامل مختلفی بستگی دارد. از جمله این عوامل می‎توان به موارد زیر اشاره کرد:

• سن مادر: هرچه سن بالاتر باشد، احتمال موفقیت را کاهش می‎دهد.
• کیفیت تخمک و اسپرم
• تعداد جنین های تولید شده: هرچه تعداد بیشتر باشد، احتمال یافتن جنین سالم با جنسیت دلخواه بیشتر است.
• کیفیت و تکنولوژی آزمایشگاه: تجهیزات آزمایشگاهی باید به روز و پیشرفته باشد.
• سلامت رحم مادر: رحم زن باید سالم بوده و پذیرش جنین و توانایی نگه داری ان را داشته باشد.
• تخصص و تجربه پزشک متخصص: طبیعی است که هرچه پزشک تجربه و تخصص بالاتری داشته باشد، احتمال موفقیت بیشتر است.

مزایا و معایب تعیین جنسیت با IVF

استفاده از روش تعیین جنسیت با IVF می‎تواند برای زوج‎ها مزایا و معایبی همراه داشته باشد. بنابراین زوجین قبل از آغاز درمان باید با هر دو این موارد آشنا باشند.

مزایا

• بالاترین دقت تعیین جنسیت در حال حاضر
• امکان بررسی سلامت ژنتیکی جنین
• امکان انتخاب جنین سالم تر و باکیفیت‎تر
• کاهش احتمال سقط جنین ناشی از ناهنجاری های کروموزومی
• روند درمان بدون درد

معایب

• هزینه نسبتا بالا نسبت به روش‌های دیگر
• نیاز به مصرف داروهای هورمونی
• احتمال نیاز به چند سیکل درمان
• فشار روحی و روانی
• محدودیت قانونی در برخی از کشورها

هزینه تعیین جنسیت با IVF

در حال حاضر هزینه تقریبی تعیین جنسیت با IVF در ایران چیزی بین 60 تا 100 میلیون تومان یا 1500 تا 3500 دلار است. این هزینه در مقایسه هزینه تعیین جنسیت با IVF در کشورهای دیگر بسیار کمتر و اقتصادی تر است.

هزینه تعیین جنسیت با IVF به فاکتورهای مختلفی از جمله کشور و شهر مقصد، داروهای مصرفی، روش تعیین جنسیت، تعداد سیکل های درمانی، تخصص و تجربه پزشک و موارد دیگر بستگی دارد.

چه تفاوتی بین Mini IVF و IVF معمولی وجود دارد؟

هر دو روش مینی IVF و IVF معمولی برای تعیین جنسیت و بررسی بیماری‎های ژنتیکی مورد استفاده قرار می‎گیرد. تفاوت اصلی آنها میزان داروهای مصرفی، شدت تحریک تخمدان و تعداد تخمک‎های به دست آمده است. انتخاب بین دو روش با بررسی سن مادر، شرایط جسمی و هدف درمان انجام می‏شود.

در IVF معمولی از داروهای هورمونی قوی تر، تخمدان‎ها بیشتر تحریک شده تا تعداد بیشتری تخمک در یک سیکل رشد کنند. در حالی که در Mini IVF از دوزهای کمتری استفاده شده و تخمدان به صورت ملایم تر تحریک می‏شود. شانس IVF معمولی در مقایسه با مینی IVF بیشتر بوده اما هزینه آن نیز بیشتر است.

آیا امکان انتخاب جنسیت با IVF برای دوقلوزایی وجود دارد؟

بله در روش IVF می‎توان به جای یک جنین دو جنین به رحم مادر انتقال داده شود. در این صورت احتمال دوقلو زایی به شکل قابل توجهی افزایش پیدا می‎کند. البته در این حالت احتمال چند قلوزایی نیز وجود دارد، از اینرو بسیاری از مراکز انتقال تک جنین را ترجیح می‎دهند.

آیا بیمه هزینه IVF برای تعیین جنسیت را پوشش می‎دهد؟

پاسخ به این سوال به نوع بیمه و قوانین آن و کشور مقصد بستگی دارد. در بسیاری از کشورها اگر   IVF تنها برای درمان ناباروری انجام شود، برخی بیمه‎ها هزینه آن پرداخت می‎کنند؛ اما هزینه تعیین جنسیت با IVF ازاد خواهد بود. در ایران نیز قوانین در بیمه‎های مختلف با یکدیگر متفاوت است و باید شرایط مخصوص به بیمه خود را بدانید.

مقایسه هزینه های تعیین جنسیت IVF با روش های مشابه

هزینه تعیین جنسیت با روش IVF معمولا از روش‎های دیگر مانند IUI بیشتر است. این اختلاف هزینه به دلایل مختلفی مانند پیچیدگی فرآیند درمان، استفاده از تجهیزات آزمایشگاهی پیشرفته، امکان بررسی ژنتیکی جنین و تعیین جنسیت با احتمال بیش از 99 درصد است. هزینه پرداختی شما در روش IVF شامل هزینه‌های تحریک تخمدان، عمل جمع آوری تخمک، آزمایش های ژنتیکی، فرایند انتقال جنین، فریز و نگه داری جنین‎ها، ویزیت و سونوگرافی و دیگر مراحل درمان است.

تفاوت IVF و IUI در تعیین جنسیت چیست؟

در حال حاضر برای تعیین جنسیت از دو روش اصلی پزشکی IUI و IVF استفاده می‏شود. این دو روش تفاوت‎های اصلی با یکدیگر دارند که بهتر است قبل از انتخاب با آن‎ها اشنا شوید. جدول زیر به شما در مقایسه این دو روش کمک خواهد کرد.

آیا تعیین جنسیت با IVF قانونی است؟

پاسخ به این سوال در هر کشور متفاوت است. در برخی از کشورها تعیین جنسیت با IVF تنها به دلایل پزشکی مجاز است. برای مثال اگر احتمال انتقال بیماری ژنتیکی به جنین در یک جنسیت خاص وجود داشته باشد، می‎توان از این روش استفاده کرد. در برخی دیگر کشورها از جمله ایران قوانین منعطف تری برای این روش درمان وجود دارد.

محدودیت ها و مقررات پزشکی برای تعیین جنسیت به روش IVF

مقررات پزشکی تعیین جنسیت با روش IVF بسیار مهم است و قبل از اقدام باید از آنها مطلع شوید. برای مثال در بسیاری از کشورهای اروپایی مانند انگلیس، بخش های زیادی از آسیا و کانادا انتخاب جنسیت برای اهداف غیر پزشکی کاملا ممنوع است. در این کشورها تنها در موارد خاص و برای جلوگیری از انتقال بیماری های ژنتیکی وابسته به جنس مانند هموفیلی می‎توان از این روش استفاده کرد. از نظر مقررات پزشکی نیز حتی در کشورهای مجاز، پزشک باید قبل از روند درمان تمامی مراحل، پیامدهای روانی و هزینه‎های مورد نیاز را به زوجین توضیح داده شود.

آیا IVF بهترین روش برای انتخاب قطعی جنسیت است؟

در حال حاضر هیج روش دیگری دقت IVF به همراه PGT را ندارد. در این روش جنسیت نطفه قبل از بارداری تعیین شده و احتمال بارداری با جنین دلخواه بیش از 99 درصد است. روش‎هایی مانند رژیم غذایی، زمان بندی تخمک گذاری یا IUI به هیچ وجه قطعی نبوده و تنها شانس بارداری با جنس دلخواه را افزایش می‎دهند.

مشاوره تخصصی و رایگان انتخاب جنسیت با IVF

برای آن که بتوانید روند درمان خود و انتخاب جنسیت با IVF را به بهترین شکل ممکن انجام دهید، نیاز به مشاوره تخصصی خواهید داشت. در جلسات مشاوره موضوعاتی مانند سن مادر، ذخیره تخمدان، کیفیت اسپرم، سابقه بارداری و احتمال بارداری موفق مورد بررسی قرار خواهد گرفت. همچنین از صفر تا صد کار به پزشکان متخصص و کلینیک های حرفه‎ای در این زمینه معرفی خواهید شد. رادینا یکی از مراکز تخصصی است که می‎توانید از آن ها مشاوره تخصصی رایگان گرفته و با خیال آسوده روند درمان خود را آغاز کنید.

جمع بندی

تعیین جنسیت با IVF یکی از دقیق ترین روش‎های موجود است. در این روش از آزمایش های ژنتیکی مانند PGT استفاده میشود تا علاوه بر انتخاب جنین با جنسیت دلخواه، بیماری های ژنتیکی نیز مورد بررسی قرار بگیرد. این روش هزینه بالاتری نسبت به دیگر روش‎های تعیین جنسیت دارد اما دقت آن بسیار بیشتر و نزدیک به صد است.

تماس با ما

برای دریافت هرگونه مشاوره و راهنمایی درباره تعیین جنسیت به روش آی وی اف با ما تماس بگیرید:

03537283090 داخلی 232 شماره WhatsApp تلگرام فیسبوک ایمیل

متداول

آیا تعیین جنسیت با IVF صد در صد قابل اطمینان است؟

در حال حاضر هیچ روش پزشکی اطمینان صد در صد به بیمار نمی‏دهد. با این وجود اگر IVF را در کلینیک‎های معتبر انجام دهید، احتمال موفقیت بیش از 99 درصد و نزدیک به 100 است.

آیا تعیین جنسیت با IVF بی خطر است؟

اگر روند درمان خود را در مراکز معتبر و زیر نظر پزشک متخصص انجام دهید، روشی ایمن بوده و خطر قابل توجهی برای مادر یا جنین نخواهد داشت.

آیا می‎توان بدون IVF تعیین جنسیت انجام داد؟

روش‎هایی مانند IUI، رژیم غذایی یا زمان بندی رابطه جنسی وجود دارد، اما این روش‎ها تنها احتمال بارداری با جنس دلخواه را افزایش داده و هیچ تضمینی نخواهد داشت.

تعیین جنسیت با آی وی اف چقدر زمان می‌برد؟

از شروع چرخه تحریک تخمدان تا انتقال جنین و نتیجه آزمایش، معمولاً بین ۴ تا ۶ هفته طول می‌کشد. اگر بخواهید جنین فریز شود و سپس منتقل شود، این زمان ممکن است بیشتر شود، زیرا نیاز به دوره انجماد و آماده‌سازی رحم دارد.

چه ریسک هایی برای مادر یا جنین در تعیین جنسیت با آی وی اف وجود دارد؟

این روش درمان ریسک های جدی برای مادر یا جنین ندارد. از جمله متداول‎ترین این ریسکها می‎توان به عوارض داروهای هورمونی، تحریک بیش از اندازه تخمدان، احتمال بارداری چندقلویی اشاره کرد.

هزینه تعیین جنسیت پسر با IVF چقدر است؟

هزینه تعیین جنسیت برای دختر و پسر تفاوتی با یکدیگر ندارد.

چند بار می‎توان IVF برای انتخاب جنسیت انجام داد؟

محدودیت مشخصی برای تعداد دفعات وجود ندارد اما این تعداد به شرایط پزشکی و جسمی بیمار و نظر کادر درمان بستگی دارد.

چند روز طول می کشد تا جنسیت جنین مشخص شود؟

معمولا پس از نمونه برداری از جنین و انجام آزمایش‎های ژنتیک شش روز تا دو هفته برای تعیین جنسیت، بررسی مشکلات ژنتیکی و انتقال جنین زمان نیاز است.

آیا می‌توان جنین فریز شده را برای تعیین جنسیت استفاده کرد؟

بله، جنین‌های فریز شده نیز قابل بررسی برای تعیین جنسیت هستند. آزمایش PGD روی جنین فریز شده قبل از انتقال انجام می‌شود و می‌توان جنسیت دلخواه را انتخاب کرد، بدون اینکه کیفیت جنین کاهش یابد.