تنبلی تخمدان، اختلال شایع هورمونی معروف به سندرم تخمدان پلی کیستیک یا PCOS برای زنان در سن باروری است که با تجمع مواد مایع، جامد و یا ترکیبی از هردو در تخمدان‌ها، باعث ازدیاد هورمون مردانه آندروژن و یا ایجاد قاعدگی‌های نامنظم و طولانی می‌شود و فرآیند تخمک‌گذاری را مختل می‌کند. البته باید دانست که کیست‌های مایع و کوچک، بدون درد و قابل‌رفع (خودبه‌خودی) هستند ولی چنانچه کیست‌ها بزرگ یا پاره شوند، با چرک یا خون همراه باشند و یا مانع رسیدن خون به رحم شوند، بسیار دردناک و خطرناک خواهند بود.

نحوه عملکرد تخمدان

غده ای به نام هیپوفیز درون مغز وجود دارد که در ابتدای دوره قاعدگی با تولید هورمونی به نام FSH ، به تخمدان دستور تولید تخمک می دهد. تخمدان نیز از بین سلول های اولیه ۹ تا ۱۰ سلول اولیه را رشد می دهد. سلول های اولیه تنها در تخمدان وجود دارند و این سلول های اولیه ی در حال رشد، سبب آماده سازی رحم برای ورود تخمک، بارداری و تولید هورمون های زنانه استروژن و پروژسترون می شوند. در نتیجه رحم با دریافت پیام سلول های اولیه در حال رشد در تخمدان ، شروع به ساختن دیواره ها و مویرگ های ظریف می نماید.

در روزهای ۱۲ تا ۱۶ بعد از پریود، غده هیپوفیز هورمون LH را تولید می کند. این هورمون دستور رهاسازی بزرگترین و آماده ترین سلول اولیه که برای تخمک شدن مناسب است را صادر می نماید. سایر سلول های اولیه جهت حمایت از تخمک به تولید هورمون پروژسترون ادامه می دهند تا در صورت تشکیل جنین، رحم آمادگی کامل داشته باشد. در صورت عدم بارداری، غده هیپوفیز مجدداً تولید هورمون FSH را آغاز نموده و سلول های قبلی در تخمدان از بین رفته و تخمدان رشد دادن سلول های جدید را آغاز می کند. این پروسه از زمان بلوغ تا یائسگی ادامه خواهد یافت.

تنبلی تخمدان یا تخمدان پلی کیستیک چیست؟

تخمدان دارای کیست های کوچک بسیاری است که دقیقاً زیر سطح تخمدان قرار گرفته و این کیست ها همان کیسه هایی هستند که تخمک در آن ها رشد می کند و بروز اختلال تنبلی تخمدان سبب عدم رشد صحیح این کیسه ها و عدم آزاد سازی تخمک ها می شود. در واقع تنبلی تخمدان یا همان تخمدان پلی کیستیک به علت بروز برخی از عوامل نظیر بروز اختلال در هیپوتالاموس، هیپوفیز و تخمدان، تحت تأثیر هورمون های FSH و LH طبیعی بدن قرار نگرفته و در نتیجه تخمک گذاری اتفاق نمی افتد.

تنبلی تخمدان

علل تنبلی تخمدان

از جمله عواملی که باعث اختلال در چرخه تولید تخمک می شود عبارتند از :

  • اضافه وزن
  • استرس و اضطراب
  • عوامل ژنتیکی
  • دیابت
  • بیماری های تیروئید
  • تومورهای مغزی
  • بیماری های عفونی و میکروبی لگن و رحم
  • مشکلات غده فوق کلیه

تنبلی تخمدان چه علائمی دارد؟

  • نامنظم بودن عادت ماهیانه

کاهش تخمک گذاری سبب عدم ریکاوری دیواره رحم به صورت ماهیانه می شود. اغلب افراد مبتلا به تنبلی تخمدان در سال کمتر از ۸ بار پریود می شوند. برای کسب اطلاعات بیشتر به مطلب قاعدگی نامنظم مراجعه کنید.

  • دوره قاعدگی شدید و طولانی

دوره پریود طولانی به معنی ضخامت دیواره رحم بیشتر و در نتیجه خونریزی شدیدتر می باشد.

  • مقاومت نسبت به انسولین

اغلب افراد مبتلا به تنبلی تخمدان قادر به استفاده از انسولین نیستند. پانکراس با تولید انسولین سبب جذب قند موجود در غذا توسط سلول ها می شود. در صورتی که سلول ها قادر به استفاده از انسولین نباشند نیاز بدن به انسولین افزایش یافته و پانکراس انسولین بیشتر تولید می کند؛ در نتیجه انسولین اضافه سبب تحریک تخمدان و تولید هورمون مردانه می شود.

  • اضافه وزن

اضافه وزن یکی از علائم تنبلی تخمدان و همچنین یکی از اصلی ترین دلایل تشدید سایر نشانه های تنبلی تخمدان نظیر مقاومت به انسولین می باشد.

  • افزایش موهای زائد

اغلب زنان مبتلا به تنبلی تخمدان دچار افزایش رشد موهای زائد در صورت و بدن خواهند شد.

  • ریزش مو

زنان مبتلا به تنبلی تخمدان دچار ریزش مو با الگوی مردانه خواهند شد.

  • چرب شدن پوست و بروز جوش و آکنه

هورمون های مردانه سبب چرب شدن پوست و ایجاد جوش روی صورت و نواحی سینه و پشت می شود.

  • تیرگی پوست

در این حالت پوست قسمت های چین خورده نظیر پوست گردن، نواحی تناسلی و زیر سینه تیره تر می شود.

  • سردرد

در بعضی مواقع تغییرات هورمونی سبب بروز سردرد خواهد شد.

چگونه می‌توان تنبلی تخمدان را تشخیص داد؟

مهمترین علائم تنبلی تخمدان عبارتند از :

بهترین روش برای بررسی وضعیت تخمدان استفاده از سونوگرافی واژینال است. البته برای تشخیص تنبلی تخمدان از آزمایش هورمونی نیز استفاده می شود. در این آزمایش سطح هورمون LH ،FSH و مقدار هورمون استروژن مورد بررسی قرار می گیرد.

تنبلی تخمدان چه عوارضی برای فرد دارد؟

  • ناباروری
  • سندروم متابولیک
  • وقفه تنفسی در خواب
  • سرطان دهانه رحم
  • افسردگی
  • افزایش ریسک ابتلا به مشکلاتی مانند دیابت و فشار خون بالا

یزد به عنوان یک قطب بین المللی در زمینه درمان ناباروری محسوب می شود. برای رزرو نوبت بهترین مراکز درمان ناباروری در یزد کلیک کنید.

روش های درمان تنبلی تخمدان

  • قرص ضد بارداری

استفاده منظم و روزانه از پروژسترون و استروژن سبب ایجاد تعادل هورمونی، درمان تخمک گذاری، کاهش رشد موهای زائد و کاهش ابتلا به سرطان دهانه رحم می شود. جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد بهترین زمان برای مصرف قرص های ضد بارداری اینجا کلیک کنید.

  • متفورمین

متفورمین دارویی برای درمان دیابت نوع دوم می باشد. این دارو با بهبود سطح انسولین سبب بهبود تنبلی تخمدان می شود.

  • جراحی

در صورت عدم بهبود فرد با درمان دارویی می توان از روش جراحی استفاده نمود. در این روش جراح با استفاده از لیزر یا سوزن های باریک سوراخ های کوچکی در تخمدان ایجاد می کند. این عمل سبب بهبود عملکرد تخمدان خواهد شد.

  • کلومیفن

کلومیفن یا کلومید یکی از انواع داروهای باروری است که استفاده از آن سبب درمان تنبلی تخمدان می شود.

  • داروهای ضد ریزش مو

درمان های متعددی برای از بین بردن موهای زائد و یا توقف رشد آن ها وجود دارد. کرم موضعی افلورنیتین سبب کاهش رشد مو می شود؛ همچنین استفاده از لیزر برای از بین بردن موهای زائد نیز یکی از مؤثرترین روش های درمانی است.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

  • اگر پریود نشدید و باردار نیستید.
  • اگر علائم تنبلی تخمدان را در خود مشاهده می کنید.
  • اگر ۱۲ ماه اقدام به بارداری کرده اید؛ اما ناموفق بوده اید.
  • اگر علائم بیماری دیابت را در خود مشاهده می کنید.

مطالب پیشنهادی

افزودن دیدگاه