غذاهای مفید و مضر بعد از انتقال جنین

با استفاده از روش‌های کمک‌ باروری نظیر IVF یا IUI، داشتن رژیم غذایی سالم و مناسب می‌تواند شانس موفقیت درمان را افزایش دهد. زوج‌هایی که از تکنیک آی وی اف برای فرزندآوری استفاده می‌کنند، علاوه بر تغذیه سالم در ماه‌های قبل از درمان، می‌بایست برنامه غذایی مناسبی را برای مادر در ایام پس از کاشت جنین نیز در نظر بگیرند.

برخی خوراکی‌ها تأثیر خاصی بر موفقیت و سلامت بارداری ندارند. اما پژوهش‌ها نشان داده مصرف بعضی غذاها موجب افزایش سلامت جنین، رشد مناسب، پیشگیری از نواقص مادرزادی، کاهش خطر سقط جنین و... شود. در ادامه، بهترین غذاها برای موفقیت در انتقال جنین مورد بررسی قرار می‌گیرد.

بعد از انتقال جنین در IVF چه بخوریم؟

زوجین باید قبل و بعد از مراحل IVF به‌ویژه مرحله انتقال جنین، مصرف برخی خوراکی‌ها را افزایش و برخی دیگر را کاهش دهند. قبل از انتقال جنین و مخصوصاً پیش از دریافت تخمک و اسپرم از زن و مرد برای لقاح آزمایشگاهی، تغذیه هر دو والد اهمیت دارد.

به عبارتی دیگر، زن و شوهر باید از خوراکی‌هایی که موجب تقویت اسپرم، تخمک و رحم می‌شود، استفاده نمایند. بعد از انتقال جنین در آی وی اف نیز رژیم غذایی مادر بیش‌ از پیش اهمیت پیدا می‌کند و برای انتخاب آن باید از پزشک متخصص زنان و همچنین مشاور تغذیه کمک گرفت. در ادامه، مهم‌ترین غذاهایی که در موفقیت درمان ناباروری نقش دارند معرفی می‌شوند.

آب

نوشیدن روزانه ۶ تا ۸ لیوان آب آشامیدنی سالم برای همه افراد مفید است اما در مادرانی که به تازگی انتقال جنین انجام داده‌اند باعث تعادل هورمونی، تقویت سیستم ایمنی بدن، بهبود جریان خون و سم‌زدایی (پاک‌سازی ناخالصی‌ها از خون) می‌شود.

نوشیدن آب کافی، به روان‌سازی داروهای آی وی اف در خون و اثر بخشی هرچه‌ بیشتر آن‌ها کمک می‌کند و ضمن ضخیم کردن دیواره رحم، آن را برای پذیرش جنین آماده می‌سازد. لازم به ذکر است که بانوان می‌توانند برای جذب بهتر داروهای IVF در حین درمان، از یک لیوان آب به همراه چند قطره آبلیمو استفاده کنند. این اقدام علاوه بر کاهش حالت تهوع، مشکلات گوارشی رایج پس از آی وی اف نظیر یبوست را نیز از بین می‌برد.

بیشتر بخوانید: تکرر ادرار بعد از انتقال جنین، علت چیست و آیا نشانه بارداری است؟

آجیل

بهترین راه برای تأمین مواد مغذی مورد نیاز کاشت جنین به‌ ویژه فولات، پروتئین، اسیدهای چرب امگا ۳ و آنتی‌اکسیدان‌ها، مصرف انواع آجیل مخصوصاً آجیل برزیلی است. مغزهایی مانند گردو و بادام با داشتن سلنیوم سرشار، باعث ضخیم شدن دیواره رحم، افزایش جریان خون ورودی به رحم و تخمدان‌ها، مراقبت از جنین در برابر رادیکال‌های آزاد و... می‌شوند.

تخم مرغ

برای تأمین اسیدهای چرب امگا ۳ و ویتامین‌های A، E، D و K2 می‌توان به سراغ تخم مرغ رفت. این مواد مغذی که در زرده تخم مرغ وجود دارد، برای جلوگیری از لخته خون و کمک به پذیرش جنین بسیار مفید است. سفیده تخم مرغ نیز منبع سرشاری از پروتئین و ویتامین B12 به شمار می‌رود، اما برای جلوگیری از خطر انتقال میکروب‌های مضری نظیر سالمونلا، می‌بایست به‌صورت کاملا پخته‌شده مصرف شود.

قزل آلا یا سالمون

به‌منظور افزایش شانس موفقیت انتقال جنین در IVF، می‌توان ماهی قزل آلا یا سالمون را به برنامه غذایی خود اضافه کرد. این غذای سالم با داشتن پروتئین سرشار، چربی‌های مفید، ویتامین B6 و اسیدهای چرب امگا۳ موجب حفظ سلامتی مادر و جنین می‌شود.

سیب زمینی شیرین

بدن مادر در ایام بعد از کاشت جنین نیاز زیادی به انواع ویتامین‌های مفید دارد. سیب زمینی شیرین علاوه بر تأمین ۷۰ درصد از ویتامین A مورد نیاز بدن، دارای مقادیر زیادی فیبر، پتاسیم و آنتی اکسیدان است. باید گفت که این مواد نقش مهمی در حفظ سطح طبیعی فشار خون، سلامت دستگاه گوارش، تقویت سیستم ایمنی بدن، تنظیم هورمون‌ها و کاهش التهاب ایفا می‌کنند.

منابع فولیک اسید

رشد مناسب لوله عصبی جنین که عملکردی به‌عنوان مغز و نخاع جنین دارد، دارای اهمیت بسیاری است. از این‌ رو، در ایام پس از انتقال جنین با آی وی اف می‌بایست غذاهای غنی از فولیک اسید یا فولات را در رژیم غذایی خود قرار داد.

سبزیجات و خوراکی‌هایی همچون اسفناج، کلم پیچ، لوبیا، مرکبات، نخود فرنگی، کلم بروکلی و آووکادو دارای مقادیر زیادی فولات هستند. در عدس، تخم مرغ، آجیل، کره بادام زمینی و... نیز می‌توان مقادیر قابل توجهی اسید فولیک یافت.

چغندر

ازجمله صیفی‌جات حاوی آهن، آنتی اکسیدان و گلوتامین می‌توان به چغندر اشاره کرد که باعث ضخیم شدن دیواره رحم و کمک به لانه‌گزینی جنین می‌شود. علاوه‌ بر این، چغندر با داشتن مولکول اکسید نیتریک، ضمن گشادتر کردن رگ‌های خونی باعث افزایش سرعت رسیدن اکسیژن، مواد مغذی و سلول‌های خونی به رحم و تخمدان‌ها می‌گردد و بدین‌ ترتیب، شانس داشتن یک آی وی اف موفق را افزایش می‌دهد.

پروتئین بدون چربی

درصورت استفاده حداقل دو بار در هفته از پروتئین‌های مفید و بدون چربی، علاوه بر تنظیم هورمون‌ها و آنزیم‌ها، آنتی بادی کافی نیز برای سیستم ایمنی بدن تولید می‌شود. بدین منظور می‌توان خوراکی‌هایی مانند آجیل، دانه‌ها، لوبیا، تخم مرغ، ماهی قزل آلا و ماست را به رژیم غذایی خود اضافه کرد.

میوه و سبزیجات تازه

اغلب خانم‌ها پس از انتقال جنین در IVF دچار برخی مشکلات گوارشی نظیر یبوست می‌شوند. مصرف میوه‌ها و سبزیجات تازه از قبیل پرتقال، موز، انواع توت، کلم بروکلی، جوانه‌ها، خرما و... به رفع این مشکلات کمک می‌کند و مادر و جنین را سالم نگه می‌دارد.

چربی های سالم

در روزهای بعد از کاشت جنین باید مصرف چربی‌های مضر را به حداقل رساند اما استفاده از روغن کنجد، روغن زیتون، روغن دانه چیتا و روغن بذر کتان به دلیل دارا بودن ویتامین‌های A و B، هم برای مادر و هم برای کودک مفید است.

چه غذاهایی برای انتقال جنین با IVF ضرر دارد؟

در کنار مصرف خوراکی‌های مفید برای انتقال جنین، باید از خوردن غذاهای مضر و ناسالمی که شانس موفقیت IVF را کاهش می‌دهند پرهیز کرد. برخی از خوردنی‌ها و نوشیدنی‌های مضر برای مادر و جنین عبارتند از:

• مشروبات الکلی
• انواع نوشابه گازدار
• نوشیدنی‌های حاوی کافئین همچون قهوه و چای
• نوشیدنی‌های انرژی‌زا
• انواع کنسرو و غذاهای فرآوری‌شده
• غذاهای دریایی حاوی جیوه مانند ماهی خال‌خالی و ماهی تن
•  خوراکی‌های مانده و ناسالم
•  انواع لبنیات و شیر غیر پاستوریزه
• انواع گوشت فرآوری‌شده
• جگر گوسفند و مرغ
• غذاهای حاوی قند و رنگ مصنوعی
• گوشت و تخم مرغ نیم‌پز
• خوراکی‌های تند
• ترشی و سرکه زیاد
• غذاهای حساسیت‌زا مانند بادمجان
• مصرف زیاد آناناس و پاپایا

مکمل های مناسب انتقال جنین در آی وی اف

اگرچه مصرف مکمل‌های غذایی و ویتامین‌ها بعد از انتقال جنین الزامی نیست، اما می‌تواند موفقیت درمان آی وی اف را افزایش دهد و از خطرات احتمالی برای مادر و جنین بکاهد. زنان دارای ذخیره تخمدانی پایین و سن بیشتر از ۳۵ سال، با مصرف مکمل‌های دهیدرواپی آندروسترون (DHEA) و کوآنزیم Q-10 به مدت چند ماه، شانس بالاتری در موفقیت درمان IVF به دست می‌آورند.

ضمناً مطالعات نشان داده که مصرف اسید فولیک، ال آرژنین، ویتامین‌های D و E و مکمل‌های امگا ۳ باعث ضخامت مناسب دیواره رحم مادر و بهبود رشد مغز جنین می‌شود.

اهمیت تغذیه بعد از انتقال جنین در IVF

در پاسخ به این سؤال که چرا باید رژیم غذایی خاصی را پس از انتقال جنین در پیش گرفت، باید گفت که عوامل مختلفی در موفقیت درمان IVF اثر دارد و یکی از آن‌ها تغذیه مناسب است. هر خوراکی، ارزش غذایی متفاوتی دارد و براساس آن می‌تواند تأثیر ویژه‌ای بر تولید اسپرم مردان، تعداد و کیفیت تخمک زنان، تعادل هورمون‌ها و... داشته باشد.

انتخاب رژیم غذایی متعادل با تأمین ویتامین‌ها، پروتئین‌ها، مواد معدنی و سایر مواد مغذی مورد نیاز بدن موجب تقویت سیستم ایمنی و حفاظت از جنین در برابر رادیکال‌های آزاد می‌گردد و بدین شکل، احتمال بارداری موفق با آی وی اف را افزایش می‌دهد.

رژیم غذایی مدیترانه‌ای بعد از انتقال جنین در IVF

بررسی‌ها نشان داده که استفاده از رژیم غذایی مدیترانه‌ای، شانس موفقیت انتقال جنین در IVF را برای مادران زیر ۳۵ سال افزایش می‌دهد. علاوه‌براین، استفاده از رژیم غذایی مدیترانه‌ای نقش مؤثری در استانداردسازی شاخص توده بدنی (BMI) در ایام بارداری دارد و به‌طور کلی شامل مواد غذایی زیر می‌باشد:

• غلات کامل همچون کینوا و پاستا
• میوه‌ها و سبزیجات تازه (خام، آب‌پز، بخارپز)
• آجیل به‌ویژه بادام، فندق و گردو
• پروتئین‌های بدون چربی نظیر مرغ، ماهی و تخم مرغ
• چربی‌های سالم از قبیل روغن‌زیتون و روغن کنجد
• حبوباتی مانند نخود، سویا و عدس
• شیر و لبنیات کم‌چرب
• غذاهای کم‌نمک

لازم به ذکر است که در رژیم غذایی مدیترانه‌‌ای باید از مصرف گوشت قرمز، غلات تصفیه‌شده، غذاهای فراوری‌شده، شیرین‌کننده‌های مصنوعی و همچنین روغن‌های تصفیه‌شده یا هیدروژنه خودداری کرد.

سخن پایانی

اگرچه بارداری به روش IVF دارای موفقیت صددرصدی نیست؛ اما انتخاب یک رژیم غذایی مناسب می‌تواند شانس موفقیت آن را بیشتر کند. در انتخاب برنامه غذایی باید ابتدا مواد ناسالم و خوراکی‌های مضر برای مادر و جنین را حذف کرد و سپس بهترین غذاها را برای ایام بعد از انتقال جنین انتخاب نمود. توصیه می‌شود مادران به‌منظور تنظیم مناسب‌ترین رژیم غذایی مخصوص به خود، از مشورت پزشک بهره بگیرند.

تماس با ما

برای دریافت هرگونه مشاوره و راهنمایی درباره ivf با ما تماس بگیرید:

03537283090 داخلی 232 شماره WhatsApp تلگرام فیسبوک ایمیل

سوالات متداول

بعد از انتقال جنین صبحانه چی بخوریم؟

برای صبحانه بعد از انتقال جنین بهتر است از غذاهای سبک، مقوی و با شاخص گلیسمی پایین استفاده کنید. ترکیب نان سبوس‌دار، تخم‌مرغ آب‌پز، مغزها (مثل بادام)، میوه‌هایی مانند سیب یا موز و یک لیوان شیر گرم بدون شکر گزینه‌های مناسبی هستند. از خوردن غذاهای چرب یا شیرین خودداری کنید.

غذاهای مفید برای لانه گزینی جنین کدامند؟

غذاهایی که حاوی اسیدفولیک، پروتئین با کیفیت، آهن، آنتی‌اکسیدان و امگا ۳ هستند می‌توانند به بهبود جریان خون رحم و تقویت لانه‌گزینی کمک کنند. مثل: اسفناج، عدس، ماهی سالمون، گردو، تخم‌مرغ، آووکادو، چغندر، انار و غلات کامل. نوشیدن آب کافی نیز بسیار مهم است.

خوردن ماست بعد از انتقال جنین ضرر دارد یا مفید است؟

خوردن ماست بعد از انتقال جنین معمولاً مشکلی ندارد و حتی می‌تواند مفید باشد، به شرطی که کم‌چرب و بدون شکر باشد. ماست حاوی پروبیوتیک است و می‌تواند به سلامت دستگاه گوارش کمک کند. با این حال از مصرف ماست خیلی سرد یا صنعتی با افزودنی زیاد خودداری کنید.

خوردن گردو بعد از انتقال جنین ضرر دارد؟

خیر. خوردن گردو بعد از انتقال جنین نه تنها ضرر ندارد، بلکه به دلیل وجود امگا ۳، ویتامین E و آنتی‌اکسیدان‌ها می‌تواند مفید هم باشد. با این حال، مصرف آن باید در حد اعتدال باشد (مثلاً ۲ عدد در روز)، چون چربی بالایی دارد و در مصرف زیاد ممکن است موجب نفخ شود.

خوردن گوجه بعد از انتقال جنین مجاز است؟

گوجه‌فرنگی سرشار از آنتی‌اکسیدان و لیکوپن است که برای بدن مفید است، اما به دلیل خاصیت اسیدی آن، بهتر است در روزهای اول بعد از انتقال جنین در مقدار کم و همراه غذا مصرف شود. افرادی که معده حساسی دارند یا دچار سوزش معده هستند، بهتر است فعلاً از آن پرهیز کنند.

خوردن پای مرغ بعد از انتقال جنین به تقویت بدن کمک می‌کند؟

پای مرغ منبع خوبی از کلاژن و برخی مواد معدنی است، اما از نظر علمی شواهد کافی برای تأثیر مستقیم آن در لانه‌گزینی وجود ندارد. به‌علاوه، اگر به‌درستی تمیز و پخته نشده باشد، ممکن است خطر آلودگی یا افزایش چربی خون را به همراه داشته باشد. در مصرف آن احتیاط شود.

خوردن قورمه سبزی بعد از انتقال جنین مفید است یا مضر؟

قورمه‌سبزی در صورت تهیه با میزان کم روغن و بدون لوبیای زیاد می‌تواند غذایی نسبتاً سالم باشد، اما به دلیل امکان ایجاد نفخ و سنگینی معده، توصیه می‌شود در این دوره از مصرف غذاهای چرب و نفاخ پرهیز شود. انتخاب غذاهای سبک، کم‌چرب و زود‌هضم برای حمایت از فرآیند لانه‌گزینی جنین مناسب‌تر است.

آیا خوردن هندوانه بعد از انتقال جنین ضرر دارد؟

خیر، خوردن هندوانه به مقدار متعادل بعد از انتقال جنین ضرر ندارد و به دلیل داشتن آب فراوان به هیدراته ماندن بدن کمک می‌کند. اما به دلیل قند طبیعی بالا، باید در مصرف آن زیاده‌روی نکنید تا از نوسانات قند خون جلوگیری شود.

آیا خوردن تخمه بعد از انتقال جنین مفید است؟

بله، خوردن تخمه‌های خام و بدون نمک (مانند تخمه کدو، آفتابگردان و کنجد) بعد از انتقال جنین بسیار مفید است. این مغزها سرشار از ویتامین E، سلنیوم، روی و اسیدهای چرب سالم هستند که به کاهش التهاب، تنظیم هورمون‌ها و تقویت سیستم ایمنی بدن کمک می‌کنند.

آیا خوردن ماکارونی بعد از انتقال جنین مجاز است؟

بله، خوردن ماکارونی بعد از انتقال جنین مجاز است، اما بهتر است از مصرف ماکارونی با سس‌های چرب، سنگین یا ادویه‌دار زیاد خودداری کنید و آن را با پروتئین‌های سبک و سبزیجات میل نمایید.

خوردن سوپ جو بعد از انتقال جنین مفید است؟

خوردن سوپ جو بعد از انتقال جنین بسیار مفید و توصیه‌شده است، زیرا این غذا سبک، مقوی و به‌راحتی هضم می‌شود و به دلیل داشتن فیبر بالا از یبوست جلوگیری می‌کند، به‌ویژه اگر با سبزیجات تازه و پروتئین‌های سبک مانند مرغ یا بوقلمون تهیه شود.