استفاده از اسپرم اهدایی یکی از روش های کمک باروری برای کمک به زوجین نابارور است. در این روش نمونه مایع منی از مردی غیر از همسر گرفته شده و در طی عمل iui به داخل رحم خانم تزریق می شود و یا از طریق ivf لقاح انجام و سپس جنین حاصل به رحم خانم منتقل می گردد. اگر تمایل دارید درباره ی روش های مختلف درمان ناباروری بیشتر بدانید، اینجا کلیک کنید.

چه زمانی از اسپرم اهدایی استفاده می شود؟

استفاده از اسپرم اهدایی در شرایطی به زوجین نابارور پیشنهاد می شود که اسپرم مرد تعداد و کیفیت لازم برای بارور ساختن تخمک خانم را نداشته باشد و یا نتیجه آزمایش اسپرم مرد نشان دهنده اسپرم صفر باشد. بطور کلی می توان گفت در شرایط زیر پزشک استفاده از اسپرم اهدایی را تجویز می کند:

  • عدم موفقیت سایر روش های درمانی برای دریافت اسپرم از مرد
  • ناکارآمد بودن اسپرم های دریافتی از مرد
  • ابتلای مرد به بیماری ارثی صعب العلاج
  • ابتلای مرد به یک ناهنجاری کروموزومی

شرایط اهداکنندگان اسپرم

شرایط و قوانین خاصی برای اهدای اسپرم وجود دارد، این موارد عبارتند از:

  • عدم ابتلا به بیماری های ژنتیکی و عفونی

فرد اهدا کننده باید سبک زندگی سالمی داشته باشد. افراد مبتلا به بیماری های ژنتیکی و بیماری هایی نظیر ایدز، هپاتیت B و C، سفلیس، تبخال تناسلی، زگیل تناسلی، سرطان، دیابت، خستگی مزمن و بیماری های وراثتی نظیر سیستیک فیبروزیس، آنمی، هموفیلی و التهاب ریه قادر به اهدای اسپرم نمی باشند؛ چراکه بیماری های مذکور بر کمیت و کیفیت اسپرم اثرگذار می باشد.

اسپرم اهدایی
  • سن

سن اهدا کننده باید بین ۱۸ تا حداکثر ۳۵ سال باشد؛ چرا که سن بالای ۴۰ سال بر حرکت اسپرم اثرگذار است.

  • سابقه پزشکی

افرادی که به فرزندخواندگی قبول شده اند نمی تواند اسپرم اهدا کنند؛ زیرا که اغلب از سابقه پزشکی خانواده خود بی خبر هستند.

  • انجام آزمایش خون به صورت دوره ای

پزشک به منظور بررسی وضعیت سلامتی فرد، به صورت دوره ای آزمایش خون برای اهدا کننده تجویز می کند.

  • کیفیت و کمیت نرمال اسپرم

حداقل ۷۰ درصد از اسپرم های موجود در نمونه مایع منی فرد اهدا کننده، باید حرکت پیش رونده داشته باشند و همچنین ۶۰ درصد از آن ها دارای مورفولوژی سالم باشند.

  • عدم ابتلا به بیماری های روانی

افراد مبتلا به انواع بیماری های روانی نظیر اسکیزوفرنی و دو قطبی نمی توانند اسپرم اهدا کنند؛ چراکه این بیماری ها ریشه ژنتیکی دارند.

  • تأهل یا تجرد

تأهل یا تجرد مانعی برای اهدای اسپرم ایجاد نمی کند.

اسپرم اهدایی و آزمایش های لازم برای اهدای اسپرم

آزمایش های لازم قبل از اهدای اسپرم

  • آزمایش اسپرم یا اسپرموگرام
  • آزمایش تعیین گروه خونی
  • آزمایش هپاتیت B  و C
  • غربالگری ژنتیکی
  • آزمایش های تعیین عفونت جنسی

فرد اهدا کننده نباید یک هفته قبل از اهدا، رابطه جنسی یا خروج مایع منی داشته باشد.

روش انجام اهدای اسپرم

در ابتدا از فرد خواسته می شود بوسیله خودارضایی نمونه مایع منی خود را به آزمایشگاه تحویل دهد. نمونه مایع منی فریز شده، در بانک اسپرم به مدت ۶ ماه نگهداری می شود. پس از ۶ ماه مجدداً از فرد درخواست می شود تا آزمایش ابتلا به بیماری های عفونی خود را تکرار کند. اگر نتیجه آزمایش منفی باشد، فرد به عنوان اهدا کننده اسپرم پذیرفته می شود. سپس با توجه به تطابق مشخصات ظاهری زوجین و فرد اهدا کننده، از اهدا کننده درخواست می شود در روز خاصی برای اهدای نمونه اسپرم به مرکز ناباروری مراجعه کند.

این روش در صورت تکمیل آزمایشات پیش از اهدا و تأیید پزشک هیچ خطری برای سلامتی فرد ندارد.

نحوه استفاده از اسپرم اهدایی

اسپرم اهدایی به دو روش iui و ivf مورد استفاده قرار می گیرد:

استفاده از اسپرم اهدایی در روش iui : در این روش چرخه تخمک گذاری خانم توسط پزشک مشخص می شود. در برخی از موارد پزشک برای افزایش درصد موفقیت استفاده از داروهای تحریک تخمدان را برای رهاسازی بیش از یک تخمک در روز تخمک گذاری تجویز می کند. زوج در روز تخمک گذاری به پزشک مراجعه می کنند و پزشک اسپرم اهدایی فرد غریبه را به داخل رحم خانم تزریق می کند.

استفاده از اسپرم اهدایی به روش ivf : در این روش پزشک با استفاده از داروهای تحریک تخمدان، تعداد تخمک های بالغ را افزایش می دهد. سپس قبل از رها شدن تخمک ها از تخمدان طی یک عمل جراحی ساده، تخمک های بالغ را از تخمدان خارج کرده و در محیط آزمایشگاه با اسپرم اهدایی فرد غریبه لقاح می دهد؛ در نهایت جنین حاصل پس از آماده شدن رحم، به داخل رحم انتقال داده می شود.

حکم شرعی و شرایط قانونی استفاده از اسپرم اهدایی

حکم شرعی استفاده از اسپرم اهدایی

در مورد استفاده از اسپرم اهدایی بین علما اختلاف نظر وجود دارد. برخی از مراجع تقلید استفاده از اسپرم اهدایی مرد غریبه را جهت باروری جایز دانسته و برخی آن را جایز نمی دانند. توصیه می شود در این خصوص به فتوای مرجع تقلید خود رجوع کنید؛ اما نقطه مشترک میان مراجع تقلید موافق استفاده از اسپرم اهدایی این موضوع است که اگر فرزند حاصل از لقاح تخمک با اسپرم اهدایی مرد غریبه، دختر باشد، به همسر مادر خود محرم است.

شرایط قانونی استفاده از اسپرم اهدایی

در اغلب موارد، نمونه اسپرم از بانک اسپرم گرفته می شود و فرد اهدا کننده هیچ اطلاعاتی از زوج نابارور گیرنده ندارد. در صورت استفاده از این روش، زوج نابارور می توانند کارهای اداری حضانت کامل فرزند خود را با کمک یک وکیل انجام دهند. لازم به ذکر است فرزندان حاصل از اسپرم اهدایی از اهداکننده ارث نخواهند برد.

مسائل ژنتیکی استفاده از اسپرم اهدایی

در صورت استفاده از اسپرم اهدایی، ۵۰ درصد از خصوصیات ژنتیک جنین حاصل به مادر و ۵۰ درصد دیگر به فرد اهدا کننده اسپرم می رود. به همین علت پزشک تلاش می کند نزدیک ترین فرد از لحاظ خصوصیات ظاهری به زوج گیرنده اسپرم را کاندید اهدای اسپرم کند.

درصد موفقیت اسپرم اهدایی

بیشترین میزان موفقیت در روش استفاده از اسپرم اهدایی مربوط به زمانی است که خانم هیچ مشکلی برای باروری نداشته باشد و سن خانم زیر ۳۵ سال باشد. درصد موفقیت اسپرم اهدایی در بیشترین حالت حدود ۶۰ الی۸۰ درصد است که این درصد تحت تأثیر روش استفاده از اسپرم اهدایی نیز می باشد؛ بطور مثال درصد موفقیت iui به نسبت ivf کمتر است.

مطالب پیشنهادی

افزودن دیدگاه