با بالا رفتن سن ازدواج در جوامع مختلف و تمایل به فرزندآوری در سنین بالا، روش‌های جدیدی برای حفظ قدرت باروری زنان در نظر گرفته شده که یکی از آن‌ها فریز تخمک می‌باشد. با فریز تخمک می‌توان شانس بارداری در سن بالا و به دنیا آوردن نوزاد سالم را افزایش داد و کیفیت تخمک‌ها را برای بارداری‌های بعدی حفظ نمود. انجماد تخمک‌ها همراه با سایر روش‌های کمک‌باروری، این فرصت را به زوج‌ها می‌دهد که دیرتر با مشکلات ناباروری دست و پنجه نرم کنند و حتی با اهدای تخمک به سایر زوج‌های نابارور، طعم شیرین فرزندآوری را به آنان بچشانند.

فریز تخمک چیست؟

فریز تخمک یک روش جدید برای استخراج و حفظ تخمک‌های زن تا چندین سال است که به باروری کم‌خطر در سنین بالا کمک می‌کند. معمولاً از سن ۳۵ سالگی به بعد، کیفیت تخمک‌ها کاهش و احتمال شکست فرآیند حاملگی یا تولد نوزادی با بیماری‌های مادرزادی افزایش می‌یابد. بنابراین بسیاری از خانم‌ها پیش از رسیدن به این سن، حدود ۶ الی ۱۵ عدد از تخمک‌های خود را منجمد می‌کنند که در بارداری‌های آینده از آن استفاده نمایند. باید گفت گاهی تا سن ۴۰ سالگی هم امکان استخراج و فریز تخمک وجود دارد و تخمک‌های فریزشده تا ۱۰ سال _بدون افت کیفیت_ قابل استفاده می‌باشد.

فریز تخمک چیست؟

دلایل استفاده از تخمک فریزشده

استفاده از تخمک‌های فریزشده یا منجمد، دلایل گوناگونی دارد که اغلب به مقابله با مشکلات ناباروری و افزایش بازه سنی فرزندآوری مربوط می‌شود. از علل اصلی انجماد تخمک می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • حفظ قدرت باروری زن پس از درمان‌های مخربی مانند شیمی‌درمانی، پرتودرمانی یا برداشتن فیبروئیدها و کیست تخمدان با لاپاراسکوپی
  • حفظ شانس حاملگی برای بازه سنی طولانی‌تر حتی تا ۵۰ سالگی
  • ذخیره تخمک‌های اضافی استخراج‌شده در روش IVF
  • ذخیره تمامی تخمک‌های بدست آمده از آی‌وی‌اف برای بارداری در زمان آمادگی زوج
  • استفاده از تخمک‌های جوان‌تر و باکیفیت در آینده
  • انجام لقاح آزمایشگاهی و انتقال جنین به رحم جایگزین (درصورت لزوم)
  • احتمال آسیب به تخمدان در جراحی‌های پیش رو

مراحل فریز تخمک

فریز تخمک طی چند مرحله و بین ۲ تا ۴ هفته صورت می‌گیرد که مرحله اول آن شامل تحریک تخمدان برای تخمک‌گذاری است. درواقع، با استفاده از داروهای محرک تخمک‌گذاری نظیر داروهای آگونیست و آنتاگونیست‌های هورمون آزادکننده گنادوتروپین، داروهای حاوی HMG و FSH و… می‌توان تخمدان را تحریک کرد که بیش از یک تخمک آزاد کند. در طول این دارودرمانی، به‌طور مرتب تعداد و اندازه فولیکول‌ها با سونوگرافی واژینال بررسی می‌شود و تغییرات سطح هورمون‌ها تحت نظر قرار می‌گیرد.

در مرحله بعد باید تخمک‌ها از تخمدان استخراج گردد. پس از بیهوشی یا تزریق آرامبخش برای کاهش درد، پزشک ضمن مشاهده اندام‌های درونی با دستگاه سونوگرافی، تخمک‌های بالغ را به کمک یک سوزن ظریف از طریق واژن خارج می‌سازد. بسته به سن فرد، تعداد مختلفی تخمک _بین ۵ تا ۲۰ عدد_ جمع‌آوری می‌گردد و به آزمایشگاه جنین‌شناسی انتقال می‌یابد که کل این فرآیند حدود ۳۰ دقیقه طول می‌کشد. پس از چند ساعت نیز فرد مرخص می‌شود و ممکن است تا چند روز، احساس درد و گرفتگی خفیفی در عضلات شکم داشته باشد که طبیعی است.

نحوه استفاده از تخمک فریز شده

همان‌طور که اشاره شد، تخمک‌های فریز شده برای بارداری خود فرد یا جهت اهدا به زوج‌های نابارور مورد استفاده قرار می‌گیرد. تخمک‌ها به تعداد مورد نیاز، از حالت انجماد خارج می‌شوند و سپس با روش‌هایی همچون آی‌وی‌اف یا ICSI (تزریق اسپرم به داخل سیتوپلاسم) لقاح انجام می‌پذیرد. به عبارتی دیگر، با دریافت اسپرم همسر در آزمایشگاه، معمولاً ۲ الی ۳ تخمک برای لقاح انتخاب می‌گردد. پس از لقاح آزمایشگاهی، جنین به رحم مادر انتقال می‌یابد و وی باید طی روزهای آینده منتظر آغاز علائم بارداری باشد.

معمولاً بهتر است برای داشتن یک دوران نقاهت کامل، تا یک هفته از فعالیت‌های سنگین پرهیز نمود و درصورت مشاهده علائمی مانند خونریزی شدید، تب بالای ۳۸.۵ درجه، اختلال در ادرار و افزایش وزن بیش از ۰.۹ کیلوگرم طی ۲۴ ساعت، بلافاصله به پزشک مراجعه کرد. ضمناً از آنجایی که شانس برداشت تخمک‌های باکیفیت در سنین بالا کم است، به زنان دارای سن بیش از ۳۵ سال توصیه می‌شود دفعات بیشتری برای استخراج تخمک اقدام کنند و بیش از ۳۰ تخمک را فریز نمایند. به بیانی دیگر، مطالعات نشان می‌دهد که از هر ۱۰ تخمک فریز شده، حدود ۷ تخمک پس از رفع انجماد سالم باقی می‌ماند، سپس از این تعداد حدود ۵ یا ۶ تخمک بارور می‌شود و تنها ۳ الی ۴ رویان به رحم زن انتقال می‌یابد.

خطرات و عوارض فریز تخمک چیست؟

استخراج تخمک، انجماد آن و سپس استفاده از تخمک‌های فریز شده برای بارداری ممکن است موجب برخی خطرات و عوارض احتمالی شود که عبارتند از:

  • تحریک بیش از حد تخمدان ناشی از داروهای تحریک تخمک‌گذاری
  • عوارض بیهوشی درصورت استفاده از داروهای بیهوشی حین عمل پانکچر (استخراج تخمک)
  • خونریزی حین عمل
  • بروز عفونت در مواردی نادر
فریز تخمک چیست؟

هزینه فریز تخمک چقدر است؟

هزینه و قیمت فریز تخمک در بیمارستان‌ها و مراکز خصوصی و دولتی با یکدیگر متفاوت است و به اقدامات و آزمایش‌های انجام‌شده بستگی دارد. بخشی از هزینه درمانی مربوط به آزمایش‌های پیش از استخراج تخمک می‌شود و بخشی دیگر به آزمایش‌های غربالگری اختصاص دارد. داروهای استفاده‌ شده برای تحریک تخمک‌گذاری و تعداد جلسات سونوگرافی در طول هورمون‌درمانی نیز مبلغ دیگری را به هزینه‌های درمانی اضافه می‌کند. در ادامه هم باید مبلغی را برای انجام عمل استخراج تخمک و سپس نگهداری تخمک‌های منجمد شده در بانک ذخیره تخمدان پرداخت.

بهترین سن برای فریز کردن تخمک

بهترین سن برای فریز کردن تخمک، سنین جوانی و پیش از ۳۰ یا ۳۵ سالگی می‌باشد که کیفیت تخمک‌ها بیشتر و احتمال بروز اختلالات کروموزومی در جنین کم است. به‌طورکلی، میزان موفقیت فریز تخمک به عواملی مانند سن پایین فرد و استخراج تعداد بیشتری از تخمک‌ها بستگی دارد و این میزان بین ۳۰ تا ۶۰ درصد متغیر می‌باشد.

آیا فریز تخمک برای دختران مجرد امکان پذیر است؟

بسیاری از دختران مجرد که هنوز ازدواج نکرده‌اند یا به دلیل ادامه تحصیل و کار قصد ازدواج در سنین بالا را دارند، علاقه‌مند به فریز تخمک برای بارداری در آینده می‌باشند. با این حال، گاهی این سؤال پیش می‌آید که فرآیند استخراج و فریز تخمک در دختران باکره و مجرد چگونه است و آیا امکان آن وجود دارد یا خیر. باید گفت دختران نیز در سنین مختلف می‌توانند بدون نگرانی درخصوص هرنوع آسیب یا مشکل، اقدام به استخراج و فریز تخمک‌های خود نمایند. البته این فرآیند در دختران مجرد، کمی متفاوت با زنان متأهل می‌باشد.

مطالب پیشنهادی

افزودن دیدگاه