بسته بودن لوله های رحم؛ علائم، دلایل و درمان


در بدن زنان لوله‌های عضلانی پوشیده ‌شده با ساختارهای ظریف مو_مانندی وجود دارد که تخمدان‌ها و رحم را به هم متصل می‌کند و به نام لوله ‌های فالوپ یا لوله ‌های رحمی معروف است. لوله ‌های فالوپ اهمیت بسزایی در عبور تخمک از تخمدان به سمت رحم و نیز حرکت اسپرم از رحم به سمت تخمک دارد؛ لذا وقوع هرگونه مشکلی در این لوله‌ها می‌تواند منجر به اختلالات باروری شود.

لوله ‌های فالوپ اهمیت زیادی در باروری زنان دارد.


یکی از اصلی ترین دلایل ناباروری زنان مشکلات لوله‌های رحمی، از جمله؛ انسداد لوله ‌های رحمی یا هیدروسالپنکس (Hydrosalpinx) می‌باشد که به معنی جمع شدن مایع در یکی از لوله ‌های رحم یا هر دوی آن‌هاست که مانع از حرکت اسپرم و تخمک به سمت یکدیگر می‌شود و احتمال بروز آن در صورت وجود برخی عوامل خطرزا افزایش می‌یابد.

به بیانی دیگر، درصورت بسته بودن لوله‌ های رحمی در اثر عواملی همچون زخم، عفونت‌های لگنی و یا جراحی، مسیر به‌هم رسیدن اسپرم و تخمک مسدود شده و یا تخمک بارورشده در لوله رحمی توانایی بازگشت به رحم را ندارد و درنتیجه باعث ناباروری در زنان می‌شود.

داشتن رحم و تخمدان سالم برای بارداری در زنان اهمیت بالایی دارد.
بیشتر بخوانید: کدام بیماری های رحم و تخمدان باعث ناباروری می شود؟

نحوه کارکرد لوله های رحمی

به منظور آشنایی با عارضه انسداد لوله‌ های رحمی، ابتدا می‌بایست در مورد مکانیسم عمل این لوله‌ها آگاهی کسب نمود. لوله‌ های رحمی در دو طرف رحم قرارگرفته و هر کدام (با تقریباً ۱۰ سانتیمتر طول) به یکی از تخمدان‌ها راه دارد. قسمتی از لوله فالوپ یا لوله رحمی که به تخمدان متصل می‌شود، شیپوری‌شکل و شامل زوائدی انگشت‌مانند است که فیمبریا (Fimbria) نام دارد.

هر ماه پس از فرایند تخمک‌گذاری، یک تخمک از یکی از تخمدان‌ها و به کمک فیمبریا وارد لوله فالوپ می‌شود و در صورت عبور اسپرم از واژن و حرکتش به سمت همان لوله رحمی، اسپرم و تخمک در میانه لوله (ناحیه آمپول) با یکدیگر لقاح می‌یابند و سپس تخمک بارورشده (رویان) به سمت رحم رفته و در رحم لانه‌گزینی می‌کند.

البته باید دانست که ساختارهای مو مانند موجود در لوله‌های رحمی که به نام مژک معروف‌اند، موجب تسهیل عبور تخمک و اسپرم شده و به علاوه، جدار درونی لوله فالوپ نیز مایعی ترشح می‌کند که رویان تشکیل‌شده را در حین عبور از لوله به رحم، تغذیه کند.

عارضه انسداد لوله های رحمی چیست؟

باید گفت که معمولاً فرایند بارداری از لوله‌های رحمی آغاز می‌شود و سپس پروسه لانه‌گزینی در رحم رخ می‌دهد و رویان شروع به رشد می‌کند؛ اما در صورت وجود گرفتگی درون لوله‌ های فالوپ، تخمک نمی‌تواند به رحم برسد و اسپرم هم نمی‌تواند به تخمک برسد و لذا، بارداری به شکست مواجه می‌شود.

انسداد لوله‌ های رحمی ممکن است به صورت کامل و یا به صورت جزئی رخ داده باشد که در صورت مسدود بودن جزئی لوله، ریسک بارداری خارج رحمی افزایش می‌یابد؛ چراکه تخمک بارورشده به دلیل انسداد، داخل لوله گیر می‌کند.

بر اساس منابع، در حدود 30% از زنان نابارور به عارضه انسداد لوله ‌های رحمی یا هیدروسالپنکس مبتلا هستند که از این میان، 19% ناباروری اولیه دارند و مابقی درگیر ناباروری ثانویه می‌باشند.

بارداری خارج رحمی
بیشتر بخوانید: آشنایی با بارداری خارج از رحم و علائم هشدار دهنده آن


انسداد لوله فالوپ

علائم بسته بودن لوله رحم

 طبق تحقیقات به عمل آمده، هیچ علامت واضح و مشخصی جهت پی بردن به انسداد لوله ‌های فالوپ وجود ندارد و ممکن است فرد پس از ماه‌ها تلاش برای بارداری و مواجه با شکست، مشکوک شده و به پزشک مراجعه نماید تا علت را دریابد. با این ‌حال، برخی علائمی که می‌تواند نشانه احتمالی بروز انسداد لوله‌ های رحمی باشد عبارتند از:

  • درد زیر شکم و شدیدتر شدن آن در حوالی زمان عادت ماهانه 
  • ترشحات غیرعادی واژن
  • درد خفیف و منظم در لگن یا شکم
  • بارداری خارج رحمی
  • درد معده
  • درد در یک طرف بدن
  • خونریزی واژن


درد در ناحیه شکم، از علائم انسداد لوله های رحمی

علت بسته شدن لوله های رحم چیست؟

بسته بودن لوله‌ های فالوپ اغلب به دلیل چسبندگی لگن یا بافت اسکار رخ می‌دهد. به طور کلی، ازجمله برخی عواملی که با عوارض متعاقب خود، خطر انسداد لوله ‌های رحمی را افزایش می‌دهد، می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • وجود عارضه اندومتریوز و وقوع پریود های بسیار دردناک و سنگین و دردهای لگنی در اثر آن
  • سابقه حاملگی خارج رحمی و زخم شدن لوله‌های رحمی در اثر آن
  • سابقه جراحی شکم و ایجاد چسبندگی لگن
  • بیماری التهابی لگن و ایجاد زخم
  • فیبروم رحمی و رشد آن در محل اتصال لوله فالوپ به رحم
  • سابقه آپاندیسیت پاره شده
  • سابقه بستن لوله ‌های رحم و سپس عمل جراحی به منظور بازکردن مجدد آن‌ها و سپس آسیب رسیدن به یکی از لوله‌ها در حین عمل
  • برخی عفونت‌های مقاربتی نظیر سوزاک و کلامیدیا و به تبع آن‌ها، ایجاد زخم یا بیماری التهابی لگنی


بارداری با بسته بودن لوله های رحمی چگونه است؟

در صورت مسدود بودن هر دو لوله فالوپ، بارداری صرفاً با مشورت پزشک میسر خواهد بود؛ اما اگر لوله ‌های فالوپ انسداد جزئی داشته باشند، احتمال بارداری وجود دارد؛ هرچند در این صورت نیز امکان بارداری خارج رحمی بیشتر می‌باشد. از طرفی دیگر، انسداد یکی از لوله ‌های رحم، امکان بارداری به صورت طبیعی را در پی دارد؛ چراکه اسپرم و تخمک می‌توانند از طریق لوله دیگر لقاح داشته باشند.

درکل برای بارداری با بسته بودن لوله های رحمی، پزشک پس از انجام معاینات و آزمایشات لازم، گاهی در صورت امکان بارداری طبیعی، داروهای افزایش تخمک‌گذاری را تجویز می‌کند و یا ممکن است روش IVF (لقاح آزمایشگاهی) را جهت بارداری پیشنهاد نماید.

بارداری به روش ای وی اف
بیشتر بخوانید: بارداری به روش ای وی اف، هر آنچه باید بدانید!

نحوه تشخیص باز یا بسته بودن لوله های رحم

روش‌های بررسی انسداد یا باز بودن لوله ‌های رحمی توسط پزشک متخصص انجام می‌گیرد و به شرح زیر می‌باشد:

  • عکس رنگی رحم: در روش هیستروسالپنگوگرافی یا عکس رنگی رحم جهت برررسی انسداد لوله های رحم، یک مایع حاجب از طریق واژن وارد حفره رحم می‌شود تا اجزای درونی آن با وضوح بالایی قابل رؤیت باشد و اطلاعات موردنیاز در مورد رحم و لوله های رحمی را به پزشک بدهد.
  • هیدروسونوگرافی: در این روش که جایگزین مناسبی برای عکس رنگی رحم به شمار می‌رود، از امواج صوتی برای تهیه تصویر از لوله ‌های رحمی استفاده می‌گردد. باید دانست که در روش هیدروسونوگرافی به جای ماده حاجب از سرم سالین استفاده می‌شود و در مطب پزشک قابل انجام است.
  • لاپاراسکوپی: روش لاپاراسکوپی جهت ارزیابی بیشتر و دقیق‌تر انسداد لوله‌ های رحمی به‌کار می‌رود که پزشک می‌تواند در طول همین عمل، انسداد را برطرف نماید.؛ بدین‌گونه که پزشک با ایجاد برش کوچکی روی شکم، دوربینی کوچک را وارد بدن می‌کند تا تصویر خوبی از لوله ‌های فالوپ داشته باشد و بتواند اقدامات لازم را اعمال نماید. البته این روش، به دلیل تهاجمی بودن، جزو اولین روش‌های تشخیص انسداد لوله فالوپ به‌کار نمی‌رود و پزشک ابتدا با استفاده از سایر روش ها، سعی در تشخیص این عارضه دارد.


لاپاراسکوپی از روش های مورد استفاده برای تشخیص و درمان ناباروری
بیشتر بخوانید: مراقبت های قبل و بعد از عمل لاپاراسکوپی


عکس رنگی رحم، از راه های تشخیص انسداد لوله های رحمی

درمان انسداد لوله رحم

درمان انسداد لوله ‌های فالوپ به محل انسداد، سن، سلامتی اسپرم مرد و میزان آسیب یا زخم لوله بستگی دارد. به طور کلی، جهت درمان این عارضه از موارد زیر کمک گرفته می‌شود:

  • باز کردن لوله رحمی از داخل با توجه به میزان زخم و محل انسداد
  • برداشتن بافت زخم
  • ایجاد دهانه جدیدی در خارج از لوله رحمی به کمک لاپاروسکوپی
  • استفاده از روش هیدروتوباسیون جهت درمان لوله‌های رحمی کاملاً مسدودنشده
  • استفاده از روش های درمان ناباروری نظیر آی ‌وی ‌اف در زنان بالاتر از 35 سال و در صورت انسداد کامل لوله‌ها


به این نکته نیز باید توجه داشت که اگر تنها قسمتی از لوله رحمی دچار انسداد شده باشد، پزشک می‌تواند با برداشتن قسمت آسیب‌دیده و متصل کردن قسمت‌های سالم به یکدیگر، عارضه انسداد و عفونت لوله‌ های رحمی را درمان کند.

درمان انسداد لوله های فالوپ

درمان های خانگی جهت رفع انسداد لوله های رحمی

در برخی موارد جهت درمان انسداد لوله ‌های فالوپ می‌توان از درمان‌های خانگی نیز استفاده نمود؛ اما می‌بایست از قبل در مورد آن‌ها با پزشک مشورت نمود:

  • رعایت رژیم غذایی حاوی ویتامین C جهت تقویت سیستم ایمنی، افزایش جذب آهن، مبارزه با عفونت و التهاب لوله‌ها و به تبع آن، کاهش احتمال بروز انسداد لوله‌ های رحم با مصرف مواد غذایی حاوی ویتامین C ‌شامل توت‌ فرنگی، فلفل‌ سبز، کیوی و مرکبات
  • مصرف ویتامین D جهت کمک به تولید استروژن و تنظیم ژن‌های سیستم تولیدمثل از طریق گیرنده‌های ویتامین D موجود بر روی آن‌ها با قرار گرفتن در معرض نور خورشید هر روز به مدت 10 دقیقه، مصرف مواد غذایی غنی از ویتامین D نظیر زرده تخم‌مرغ و ماهی قزل‌آلا، مصرف مکمل های ویتامین D با مشورت پزشک
  • مصرف ریشه زنجبیل جهت بهبود گردش خون و درنتیجه، کاهش التهاب و انسداد لوله‌ های رحمی به صورت جوشاندن 1 قاشق غذاخوری زنجبیل رنده‌شده به مدت 10 دقیقه در 2 فنجان آب و در نهایت، میل نمودن آن با افزودن کمی عسل به صورت روزانه 2 الی 3 فنجان
  • انجام تمرینات یوگا و مدیتیشن به منظور حفظ آرامش و تسکین هرگونه التهاب موجود در لوله‌های رحمی
  • رفلکسولوژی از طریق رفلکس لنفاوی و رفلکس‌های موکوس موجود در لوله فالوپ و به تبع آن، جلوگیری از انسداد لوله‌های فالوپ
  • ماساژدرمانی جهت کاهش هرگونه التهاب یا بافت زخم و کمک به گردش خون طبیعی و عملکرد مناسب اندام‌های تولیدمثل
  • استفاده از روغن کرچک به منظور آزاد شدن انسداد لوله‌های فالوپ
  • ترک سیگار و الکل جهت کاهش سطح استرس و درنتیجه، کاهش خطر انسداد لوله ‌های رحمی
  • سایر عوامل نظیر خواب مناسب، داروهای گیاهی، ورزش‌های سبک مانند کشش و دوری از استرس جهت کمک به رفع انسداد لوله‌ها


مصرف مواد غذایی حاوی ویتامین دی، از درمان های خانگی انسداد لوله های رحمی

عوارض درمان انسداد لوله های فالوپ

برخی از عوارضی احتمالی استفاده از روش‌های درمان عارضه انسداد لوله ‌های رحمی عبارتند از:

  • آسیب به اندام‌ها
  • خونریزی
  • افزایش بافت زخم
  • عفونت
  • حاملگی خارج رحمی
  • از بین رفتن لوله رحم ناشی از جراحی


راه های پیشگیری از انسداد لوله های رحم

گاهی می‌توان با پیشگیری از وقوع عوامل زمینه‌ساز انسداد لوله ‌های رحمی، از بروز این عارضه جلوگیری کرد. این راهکارها به شرح زیر می‌باشد:

  • غربالگری منظم بیماری‌های مقاربتی
  • درمان سریع و زودهنگام بیماری‌های عفونی جهت بهبود بافت اسکار 
  • مصرف آنتی‌بیوتیک بلافاصله بعد از تشخیص عفونت
  • درمان به‌موقع به درد عمومی لگن و درد هنگام مقاربت
  • درمان یا مشاوره سریع با پزشک در خصوص ترشحات غیرنرمال واژن، حالت تهوع و درد شکمی


تماس با ما

برای دریافت هرگونه مشاوره و راهنمایی درباره درمان ناباروری در یزد با ما تماس بگیرید:

03537283090 داخلی 232واتساپتلگرامفیسبوکایمیل


نکته پایانی

همان‌طور که در این مقاله ذکر شد، انسداد لوله های رحمی از مهم ترین دلایل ناباروری در زنان است که می‌تواند مشکلاتی در باروری را در پی داشته باشد؛ اما امروزه با پیشرفت تکنولوژی حتی این عارضه نیز قابل جبران است و می‌توان با مراجعه به پزشک و انجام آزمایش‌های لازم، به کمک یکی از روش‌های کمک‌باروری نظیر آی ‌وی ‌اف (IVF) احتمال بارداری با وجود انسداد لوله های رحم را افزایش داد و فرزنددار شد.

7 دیدگاه

  • پیش فرض
    کاربر
    -

    سلام چسبندگی لوله رحم درمان گیاهی داره؟ مثل تزریق واژینال عسل؟

    • پیش فرض
      کاربر
      -

      سلام بله درمان گیاهی دارد با عکس رنگی گفته بودن جفت لوله ها بسته ولی با مراجعه به طب سنتی الحمدلله باراهکار ساده و ارزان نظیر تزریق عسل و روغن بنفشه و سرکه اصل سه روز در میان و البته استفاده اب انگور تازه روزانه و بادکش و از همه مهمتر خواندن دعای توسل هر روز جواب گرفتم والان یه پسر هشت ماهه دارم شکر خدا

  • پیش فرض
    کاربر
    -

    سلام منم عکس رنگی دادم ومشخص شد یکی از لوله هام بسته هست وتو سونوهم مایع آزاد لگنی دیده شد ودکترم گفت که باید لولت برداشته شه چون واسه جنین سمه الان. واسه من راه کاری دارین؟ هرکس راهکاری داشت لطفا بهم بگه ممنون میشم

    • پیش فرض
      حبیب ابراهیمی
      -

      سلام دوست عزیز،

      حتما طبق نظر پزشک متخصص خود درمان را انجام دهید.

    • پیش فرض
      حبیب ابراهیمی
      -

      سلام دوست عزیز،

      حتما طبق نظر پزشک متخصص خود درمان را انجام دهید.

  • پیش فرض
    کاربر
    -

    سلام رفتم دکتر عکس رنگی دادم گفت یکی از لوله های رحمیم بستس یکیشم یکمی بازه. آیا راهکاری رو میدونین میخوام حامله شم لطفا یه راهیو نشونم بدین موندم چیکار کنم کلی ناامید شدم

    • پیش فرض
      حبیب ابراهیمی
      -

      سلام دوست عزیز؛

      شما می توانید با تایید پزشک و در صورتی که مشکل دیگری وجود نداشته باشد، از درمان ناباروری به روش ای وی اف استفاده کنید.

نظر شما