IVF از جمله مؤثرترین روش های درمان ناباروری است که در طول آن تخمک بالغ از تخمدان خانم خارج شده و با اسپرم در محیط آزمایشگاه لقاح داده می شود و سپس تخمک بارور شده به داخل رحم منتقل می گردد. این پروسه حدود سه هفته به طول می انجامد؛ البته در برخی از موارد این چرخه به چند مرحله تقسیم شده و مدت زمان بیشتری طول خواهد کشید.

آشنایی با مراحل انجام IVF می تواند باعث آگاهی کامل زوجین از نحوه انجام این روش و در نتیجه اقدام برای این پروسه درمانی با اطمینان بیشتر باشد.

مراحل آی وی اف
مرحله اول ivf :سونوگرافی

اولین مرحله آی وی اف؛ سونوگرافی

این گام برای IVF بسیار حائز اهمیت می باشد. در اولین مرحله از IVF، با سونوگرافی وضعیت تخمدان ها، تعداد فولیکول ها و همچنین میزان جریان خون به تخمدان ها و در نتیجه وضعیت رحم برای لانه گزینی و باروری بررسی می شود.

گام دوم؛ سونوگرافی در روز پنجم قاعدگی

در پنجمین روز سیکل قاعدگی، مجدداً سونوگرافی انجام می شود. این سونوگرافی این امکان را برای پزشک فراهم می کند تا رشد فولیکول ها و ضخامت اندومتریم را بررسی کند. رشد فولیکول باعث ایجاد آمادگی برای تخمک گذاری و تولید استروژن می شود. در این زمان دو آزمایش خون برای ارزیابی سطح استروژن انجام می شود.

مراحل انجام لقاح خارج رحمی یا IVF

گام سوم؛ قبل از شروع پروسه IVF

قبل از شروع روند ivf ممکن است پزشک برای شما قرص ضد بارداری تجویز نماید. این تجویز باعث کاهش کیست تخمدان و سندروم حساس شدن تخمدان ها می شود؛ البته در این مورد بین پزشکان اختلاف نظر وجود دارد.
در صورتی که سیکل پریود شدن شما منظم نباشد، پزشک به شما پروژسترون تجویز می نماید. بعد از ۶ روز مصرف پروژسترون، بعضی از پزشکان برای بیماران، آنتاگونیست یا آگونیست تجویز می کنند که این داروها تزریقی می باشند و بر روی تخمک گذاری اثرگذار هستند.

گام چهارم؛ آغاز پروسه IVF

پروسه ivf با آغاز دوره قاعدگی شروع و در روز دوم قاعدگی، آزمایش خون و سونوگرافی واژینال انجام می شود. لازم به ذکر است که سونوگرافی برای بررسی سایز فولیکول ها و چک کردن کیست ها و نیز آزمایش خون برای بررسی سطح استروژن و استرادیول خون می باشد.

مرحله پنجم آی وی اف؛ کنترل و تحریک تخمدان ها

در مرحله پنجم ivf، فرد داروهای باروری را دریافت می کند که این داروها باعث تحریک تخمدان ها می شوند. معمولاً این داروها به صورت تزریقی هستند که شخص باید بین یک تا ۴ تزریق در روز (به مدت ۷ تا ۱۰ روز) داشته باشد. با استفاده از این داروها رشد تخمدان ها و اووسیت کنترل می شود که اووسیت در واقع سلول تخمک نابالغ است.

گام ششم؛ بالغ شدن اووسیت ها

در این مرحله تزریق hsg تجویز می شود. این تزریق بسیار حساس است؛ اگر چنانچه این دارو زود دریافت شود، تخمک به اندازه کافی بالغ نمی شود و همچنین اگر دیر دریافت شود، تخمک بیش از حد بالغ می شود. معمولاً این تزریق زمانی انجام می گیرد که سایز ۴ فولیکول به اندازه ۱۸ تا ۲۰ میلی متر و سطح استروژن به بالای ۲۰۰۰ pg/ml رسیده باشد.

مراحل انجام ivf
مرحله هفتم

مرحله هفتم آی وی اف؛ تخمک کشی

معمولاً بعد از ۳۴ تا ۳۶ ساعت پس از تزریق hsg، تخمک کشی انجام می شود. برای این عمل، فرد بیهوشی موضعی خواهد داشت. پزشک معمولاً بین ۸ تا ۱۵ اوسیت را خارج می کند و اوسیت به آزمایشگاه جنین ارسال می گردد و در آنجا با اسپرم همسر لقاح داده می شود.
ممکن است چند روز پس از این عمل، فرد دچار لکه بینی و گرفتگی عضلات پایین شکم شود که این امر طبیعی بوده و بعد از چند روز از بین می رود.

در گام هشتم تخمک ها بارور می شوند!

در آزمایشگاه جنین، اسپرم را از مایع منی همسر جدا کرده و سپس به داخل اوسیت ارسال می نمایند.

مرحله نهم؛ انتقال جنین

جنین تشکیل شده به داخل رحم انتقال می یابد؛ معمولاً این اتفاق بین ۲ تا ۵ روز بعد از تخمک کشی انجام می شود. این پروسه بدون درد و بیهوشی است و معمولاً در هر انتقال، بین ۲ تا ۵ جنین منتقل می شود. پس از انجام پروسه انتقال، بین دو تا سه ساعت استراحت تجویز می شود و پس از آن فرد می تواند به منزل بازگردد.

آخرین مرحله ای وی اف؛ تست بارداری

۱۲ روز پس از کاشت جنین، تست بارداری انجام می شود و نتیجه تست نشان دهنده بارداری و یا عدم بارداری فرد است.

مراحل انجام لقاح خارج رحمی یا IVF

طول دوره درمان در آی وی اف

آی وی اف یک پروسه زمان بر است. بالغ شدن تخمک ها چند هفته زمان خواهد برد و در حدود نصف روز لقاح تخمک و اسپرم به طول می انجامد. حدود ۲ تا ۵ روز برای انتقال جنین به داخل رحم باید صبر کرد؛ البته مادر بعد از انجام عمل تخمک کشی مرخص شده و در اغلب موارد نیاز به بستری ندارد. به طور کلی روش ivf حدود ۳ تا ۶ هفته به طول می انجامد.

عوارض ivf

Ivf با توجه به هزینه بر بودن و طولانی بودن پروسه درمان، عدم پوشش بیمه های درمانی و قطعی نبودن نتیجه ivf، استرس و اضطراب در زوج نابارور به وجود می آید. علاوه بر بروز استرس و فشارهای روانی، مسائلی نظیر عوارض ناشی از مصرف داروهای تحریک تخمدان، عوارض عمل پانکچر (تخمک کشی)، عوارض عمل انتقال جنین نیز در برخی از بیماران مشاهده می شود. توصیه می شود در صورت مشاهده هرگونه علائم غیر عادی در طول پروسه درمان به پزشک مراجعه شود.

ivf

عوارض ناشی از مصرف داروهای تحریک تخمدان

  • سندروم تحریک بیش از حد تخمدان
  • تغییرات خلق و خو
  • گر گرفتگی و نفخ مختصر
  • یبوست و حساس شدن پستان ها
  • افزایش ناگهانی وزن در عرض ۳ تا ۵ روز
  • کاهش دفعات ادرار
  • تنگی نفس
  • سرطان تخمدان

عوارض ناشی از عمل تخمک کشی

  • خون ریزی شدید واژینال
  • درد در ناحیه لگن
  • وجود خون در ادرار
  • تب بالای ۳۸ درجه سانتیگراد
  • خونریزی
  •  عفونت
  • آسیب به روده، مثانه یا رگ های خونی

مراقبت های بعد از آی وی اف

در اغلب موارد افراد بعد از انتقال جنین دچار لکه بینی و خونریزی خفیف می شوند. این لکه بینی می تواند به علت لانه گزینی جنین رخ دهد؛ البته استفاده از شیاف واژینال نیز می تواند از علل بروز لکه بینی و خونریزی باشد و در صورت بروز خونریزی شدید باید فوراً به پزشک مراجعه شود.

بطور کلی باید موارد زیر بعد از انتقال جنین در روش IVF رعایت شود:

  • استراحت نسبی به مدت سه روز بعد از انتقال جنین
  • پرهیز از انجام فعالیت های سنگین ورزشی
  • پرهیز از رابطه جنسی به مدت ۱۷ روز بعد از انتقال جنین
  • پرهیز از جابجا کردن اجسام سنگین
  • استفاده از رژیم غذایی حاوی سبزیجات و میوه های تازه و غذاهای ملین جهت جلوگیری از بروز یبوست
  • عدم استفاده از دوش واژینال یا تامپون
  • عدم استفاده از وان حمام یا شنا کردن به مدت ۴۸ ساعت بعد از انتقال جنین

خوابیدن یا استراحت در هر موقعیتی بلامانع است. توصیه می شود در صورت بروز خونریزی شدید، تنگی نفس، حالت تهوع یا درد شدید به پزشک مراجعه شود.

یزد قطب درمان ناباروری در ایران

شهر یزد با بهره مندی از برجسته ترین پزشکان و مجهزترین مراکز درمان ناباروری، توانسته گامی مؤثر در زمینه درمان نازایی بردارد. پژوهشکده علوم تولید مثل یزد و بیمارستان مادر که در زمینه درمان به روش IVF ، IUI و میکرواینجکشن با مراکز مهم دنیا در امر درمان ناباروری رقابت می کند، هر ساله پذیرای زوج های نابارور از سراسر کشور و حتی کشورهای همسایه می باشد. دکتر عباس افلاطونیان، دکتر مریم افتخار و دکتر راضیه فیروز آبادی از برجسته ترین پزشکان درمان ناباروری در شهر یزد می باشند.

هزینه های درمان ناباروری در ایران

هزینه درمان ناباروری در ایران به نسبت سایر کشورها بسیار پایین تر است. مثلاً هزینه درمان ناباروری در آمریکا حدود ۱۵۰۰۰ دلار و در ترکیه ۵۰۰۰ دلار می باشد و این در حالی است که هزینه درمان ناباروری در ایران حدود ۱۳۰۰ دلار است.

مطالب پیشنهادی

افزودن دیدگاه