کاهش تستوسترون (هیپوگنادیسم) یا بالا بودن تستوسترون (هایپرگنادیسم) از جمله مشکلاتی است که سبب ناباروری می شود. در صورتی که سطح تستوسترون آزاد فرد کمتر از ۹ نانوگرم در دسی لیتر باشد و یا سطح تستوسترون کل کمتر از ۲۴۰ نانوگرم بر دسی لیتر باشد، پزشک پایین بودن سطح تستوسترون را تشخیص می دهد. همچنین در صورتی که سطح تستوسترون بالاتر از ۹۵۰ نانوگرم در دسی لیتر باشد و یا سطح تستوسترون آزاد بالاتر از ۳۰ نانوگرم در دسی لیتر باشد، پزشک تشخیص هایپرگنادیسم می دهد.

تستوسترون آزاد، مولکول های تستوسترون موجود در جریان خون می باشد که با هیچ مولکول بیولوژیکی دیگری جفت نمی شود و تستوسترون کل نیز به مجموع تستوسترون های آزاد و تستوسترون متصل به پروتئین و گلوبولین های متصل شونده به هورمون های جنسی گفته می شود.

تستوسترون

علل کاهش تستوسترون در مردان

  • سنین بالای ۵۰ سال
  • اضافه وزن
  • استعمال دخانیات
  • کمبود وزن غیرعادی
  • اختلالات غده هیپوفیز
  • بالا رفتن بیضه ها
  • افزایش غیرعادی سطح آهن خون
  • آسیب بیضه ها
  • درمان سرطان
  • ایدز
  • سرماخوردگی جدی
  • عمل جراحی
  • استرس و اضطراب زیاد
  • مصرف برخی از داروها
  • بیماری کبدی یا کلیوی
  • بیماری مزمن انسداد ریوی

البته در برخی از موارد، مشکلات ژنتیکی نظیر سندروم کالمن و سندروم کلاین فلتر سبب بروز این عارضه می شود. در سندروم کالمن فرد به بلوغ نرسیده یا بلوغ او ناقص خواهد بود و در سندروم کلاین فلتر، مرد به جای اینکه یک کروموزوم X و یک کروموزوم Y داشته باشد، یک کروموزوم X اضافی دارد (XXY).

انواع هیپوگنادیسم

هیپوگنادیسم به دو صورت اولیه و ثانویه بروز پیدا می کند؛ در هیپوگنادیسم اولیه افراد دچار کمبود تستروسترون ناشی از عملکرد ضعیف بیضه ها می شوند که به آن نارسایی بیضه یا یائسگی مردانه گفته می شود. هیپوگنادیسم ثانویه نیز به علت کمبود تستوسترون ناشی از عملکرد ضعیف غده هیپوفیز یا هیپوتالاموس می باشد؛ این دو غده در مغز توسط هورمون های FSH و LH دستور ترشح تستوسترون را به بیضه ها می دهند.

تستوسترون

علائم کمبود تستوسترون

  • ناباروری
  • افسردگی
  • خستگی
  • کاهش توده عضلانی
  • کاهش میل جنسی و قوا و نیرو
  • اختلالات موجود در تمرکز
  • بزرگ شدن و حساس شدن سینه ها
  • اختلالات نعوظ
  • کاهش رشد موی صورت و بدن
  • کاهش حجم مایع منی
  • افزایش چربی و اضافه وزن
  • کاهش تراکم استخوانی
  • تغییرات خلق و خو

خطرات تستوسترون پایین

آزمایشات نشان می دهد سطح تستوسترون پایین سبب بروز سایر بیماری های جدی شده و مردان دارای سطح تستوسترون پایین درصد مرگ زودرس بیشتری نسبت به مردان دارای سطح بالای تستوسترون دارند. همچنین ارتباط معناداری میان سطح پایین تستوسترون و افزایش خطر ابتلا به آپنه خواب و دیابت وجود دارد.

توتسترون

روش های درمان کمبود تستوسترون در مردان

در صورتی که علت پایین بودن تستوسترون در مردان، بیماری یا عادات نامناسب در سبک زندگی فرد باشد، بخشی از درمان به برطرف کردن این معضل باز خواهد گشت. این احتمال وجود دارد که پس از برطرف شدن این موضوع، میزان تستوسترون به میزان نرمال برگردد؛ ولی در صورتی که پس از برطرف شدن این علل، سطح تستوسترون به میزان نرمال بازنگشت، پزشک روش های زیر را تجویز می کند:

  • استفاده از مکمل های تستوسترون
  • استفاده از کلومید
  • استفاده از روش های کمک باروری نظیر ivf و icsi
  • نمونه برداری از بیضه

روش های طبیعی افزایش سطح تستوسترون

  • خواب کافی
  • رعایت رژیم غذایی سالم و ارگانیک
  • کاهش وزن
  • مدیریت استرس و اضطراب
  • استفاده از ویتامین ها و مکمل ها تحت نظر پزشک
  • پرهیز از استعمال دخانیات و الکل

روش های درمان تستوسترون بالا

اغلب بالا بودن مقدار تستوسترون به میزان کم، سبب ناباروری در مردان نمی شود. اگر میزان این هورمون خیلی بالا باشد، ممکن است تومور، مصرف مکمل و یا استروئید سبب بروز این مشکل شده باشد. اغلب مردان با این تفکر که افزایش تستوسترون سبب افزایش قوای جنسی، قدرت و استقامت فرد می شود، از مکمل های تستوسترون استفاده می کنند؛ در صورتی که بالا بودن این هورمون خود از دلایل بروز ناباروری است.

تستوسترون

علائم بالا بودن سطح تستوسترون

  • بلوغ زودرس
  • ناباروری و کاهش تعداد اسپرم
  • جوش و آکنه
  • میل جنسی زیاد
  • رویش بیش از حد موهای زائد
  • فشار خون بالا
  • افزایش تعداد گلبول های قرمز خون
  • پرخاشگری

علل بروز تستوسترون بالا

  • تومور آدرنال و تومور بیضه
  • استفاده از استروئید آنابولیک
  • مصرف مکمل های تستوسترون

مطالب پیشنهادی

افزودن دیدگاه